Unia pozwoli wyjąć wydatki na obronność z limitu długu. Chętnych 13 krajów

Zgodnie z regułami fiskalnymi deficyt państw członkowskich nie może przekraczać 3 proc. PKB, a zadłużenie nie może wynosić więcej niż 60 proc. Wydatki na obronność krajów, które skorzystają z klauzuli wyjścia, będą wyłączone z tych reguł.

Ujvari poinformował, że do piątku wniosek o obronną klauzulę wyjścia złożyły: Belgia, Dania, Estonia, Finlandia, Grecja, Niemcy, Litwa, Łotwa, Polska, Portugalia, Słowacja, Słowenia i Węgry. Liczba ta jest nadal niższa od podanej przez ministra finansów Andrzeja Domańskiego w środę. KE bierze pod uwagę jedynie kraje, które złożyły wniosek formalną drogą, natomiast Rada UE, w której przewodnictwo sprawuje Polska, bierze również pod uwagę zobowiązanie ustne. Polski minister finansów wymienił jeszcze Bułgarię, Czechy i Chorwację. Dlatego - jak tłumaczył w piątek Ujvari - liczba podawana przez KE w nadchodzących dniach powinna wzrosnąć.

Komisja Europejska w maju oceni wnioski i wyda swoją decyzję 4 czerwca. Rzecznik KE nie chciał przesądzać, czy wszystkie kraje, które wnioskują o wyłączenie wydatków obronnych spod unijnej dyscypliny budżetowej, otrzymają takie zwolnienie, ale stwierdził, że z dużym podobieństwem można się tego spodziewać. - Sądzimy, że istnieje dobry powód, dla którego prośby te zostaną rozpatrzone - podkreślił.

Wśród wnioskujących znajdują się kraje, wobec których prowadzona jest procedura nadmiernego deficytu. To Polska, Belgia, Słowacja i Węgry.

- Jeżeli kraj objęty procedurą nadmiernego deficytu zwróci się z wnioskiem o uruchomienie tzw. krajowej klauzuli wyjścia i wniosek ten zostanie rozpatrzony pozytywnie (przez KE) i Rada UE wyrazi na to zgodę, zostanie to wzięte pod uwagę podczas przeprowadzania oceny, a także uwzględniona zostanie elastyczność, jaką te państwa członkowskie zyskają dzięki klauzuli - powiedział rzecznik Ujvari.

Zawieszenie reguł wydatkowych w przypadku wydatków na obronność to jeden z elementów pakietu dozbrajania Unii Europejskiej, który szefowa KE Ursula von der Leyen zaproponowała w lutym i na który zgodzili się przywódcy krajów członkowskich. Zastosowanie takiego wyjątku ma umożliwić krajom wydanie dodatkowo równowartości 1,5 proc. PKB na obronność w latach 2025-2029 - punktem odniesienia jest 2021 rok.

Zgodnie z szacunkami KE plan dozbrajania Europy ma pozwolić na zmobilizowanie dodatkowo 800 mld euro w skali całej UE. 150 mld euro udostępni KE w ramach programu pożyczkowego SAFE, a pozostałe 650 mld euro to suma, jaką w ocenie KE można uzyskać poprzez zawieszenie reguł wydatkowych w obszarze obronności.

O zwolnienie nie zwróciły się do tej pory część dużych gospodarek UE, jak Francja, Włochy, Hiszpania i Holandia. Pytany o to, czy bez ich udziału nadal jest możliwe zmobilizowanie założonych przez KE 650 mld euro na obronność w krajowych budżetach, rzecznik KE zaznaczył, że nie wszystkim krajom zwolnienie z reguł wydatkowych jest potrzebne, ponieważ są państwa, które mają wystarczającą przestrzeń fiskalną, by zwiększać nakłady na wojsko bez narażania się na procedurę nadmiernego deficytu.