W Niemczech istnieje tak wiele świadczeń, że naukowcy mieli problem, by je zliczyć

Instytut Ifo w Monachium opublikował w środę raport, który dokumentuje wszystkie świadczenia socjalne na szczeblu federalnym w Niemczech. Badanie wykazało istnienie ponad 500 różnych form pomocy społecznej. Andreas Peichl, dyrektor Centrum Makroekonomii i Badań Ankietowych Instytutu Ifo, przyznał, że pierwotnym celem było obliczenie zakresu i skutków wszystkich świadczeń socjalnych.

German Chancellor Friedrich Merz gives a media statement during his inaugural visit to Brandenburg, Potsdam, Germany, 14 October 2025. EPA/FILIP SINGER /POOL Dostawca: PAP/EPA.Kanclerz Niemiec Friedrich Merz
Źródło zdjęć: © PAP | PAP/EPA/FILIP SINGER /POOL
Robert Kędzierski

Liczne przepisy i świadczenia sprawiły jednak, że zadanie to okazało się niemal niemożliwe do wykonania. Zamiast kwantyfikacji powstała więc najpierw tylko lista wszystkich świadczeń socjalnych na szczeblu federalnym. Badacze stanęli przed wyzwaniem, które prawie ich przerosło ze względu na ogromną liczbę form pomocy dostępnych w niemieckim systemie.

Instytut podaje, że same tylko kodeksy socjalne obejmują 3246 paragrafów. Zawierają one zarówno świadczenia socjalne, jak i przepisy niezbędne do ich realizacji. Do tego dochodzą ustawy, które uzasadniają dalsze świadczenia, na przykład ustawa o urlopie opiekuńczym dla rodziny. Skala regulacji prawnych znacząco utrudniła naukowcom dokładne zmierzenie zakresu pomocy społecznej.

Tłit - Andrzej Domański

Baza danych pierwszym krokiem do przejrzystości

Lilly Fischer, badaczka z Instytutu Ifo, stwierdziła, że baza danych dotycząca świadczeń socjalnych ma stanowić pierwszy krok w kierunku większej przejrzystości państwa socjalnego. Aby polityka socjalna była oparta na dowodach, konieczne jest, aby w następnym kroku politycy udostępnili dane dotyczące wykorzystania, kosztów i nakładów administracyjnych związanych ze świadczeniami.

Za świadczenia socjalne uznaje się usługi, świadczenia pieniężne, świadczenia rzeczowe lub inne formy pomocy. Są one świadczone w celu zapewnienia sprawiedliwości społecznej i bezpieczeństwa socjalnego w rozumieniu paragrafów 1 i 11 Kodeksu socjalnego I. Autorzy nie gwarantują kompletności listy i zachęcają ekspertów oraz zainteresowane osoby do zgłaszania potencjalnych uzupełnień lub poprawek.

Niemiecka gospodarka ma problem

Problemy z systemem socjalnym pojawiają się w momencie, gdy niemiecka gospodarka boryka się z trudnościami. Niemiecki eksport w sierpniu 2025 roku wyniósł 129,7 miliarda euro, co oznacza spadek o 0,5 proc. w porównaniu z lipcem. W ujęciu rocznym wartość wywozu zmniejszyła się o 0,7 proc. w porównaniu z sierpniem 2024 roku.

Bilans handlu zagranicznego Niemiec zamknął się w sierpniu nadwyżką w wysokości 17,2 miliarda euro. Dla porównania, w lipcu 2025 roku saldo wyniosło 16,3 miliarda euro, natomiast rok wcześniej nadwyżka sięgała 21,9 miliarda euro. Import do Niemiec w ujęciu rocznym wzrósł o 3,5 proc., co wskazuje na rosnący popyt wewnętrzny przy jednoczesnym osłabieniu eksportu.

Największym odbiorcą niemieckich towarów pozostają Stany Zjednoczone, jednak wartość eksportu do tego kraju spadła w sierpniu o 2,5 proc. w stosunku do lipca, osiągając poziom 10,9 miliarda euro. Jest to najniższa wartość od listopada 2021 roku oraz piąty kolejny miesięczny spadek. W ujęciu rocznym eksport do USA zmniejszył się o 20,1 proc. w porównaniu z sierpniem 2024 roku.

Wybrane dla Ciebie
Nowa strategia USA. To koniec złudzeń. Znamienne słowa o Europie
Nowa strategia USA. To koniec złudzeń. Znamienne słowa o Europie
Andrzeja Dudy z żoną poszli w biznes. Nieoczywisty wybór spółki
Andrzeja Dudy z żoną poszli w biznes. Nieoczywisty wybór spółki
Jedni seniorzy zyskują 278 zł, inni 480 zł. Stąd różnice w świadczeniach
Jedni seniorzy zyskują 278 zł, inni 480 zł. Stąd różnice w świadczeniach
Koniec dostaw rosyjskiego gazu do Polski. Ekspert mówi, co to oznacza
Koniec dostaw rosyjskiego gazu do Polski. Ekspert mówi, co to oznacza
Rolnicy załamani. Worki ziemniaków zalegają w magazynach
Rolnicy załamani. Worki ziemniaków zalegają w magazynach
Chińskie auta zdobędą rynki w USA? Niespodziewany ruch administracji Trumpa
Chińskie auta zdobędą rynki w USA? Niespodziewany ruch administracji Trumpa
Przepracował 67 lat. ZUS: to najwyższa emerytura w Polsce
Przepracował 67 lat. ZUS: to najwyższa emerytura w Polsce
Remontują legendarny żaglowiec. "Szukamy części po całym świecie"
Remontują legendarny żaglowiec. "Szukamy części po całym świecie"
Opłata za oglądanie zabytku. Nowe zasady dla turystów w Rzymie
Opłata za oglądanie zabytku. Nowe zasady dla turystów w Rzymie
ZUS wstrzymuje im świadczenie chorobowe. Tak to tłumaczy
ZUS wstrzymuje im świadczenie chorobowe. Tak to tłumaczy
Atak na polską sieć energetyczną. Eksperci wskazują sprawców
Atak na polską sieć energetyczną. Eksperci wskazują sprawców
Przewozi 730 tys. baryłek ropy. Rosyjski tankowiec wysłał komunikat
Przewozi 730 tys. baryłek ropy. Rosyjski tankowiec wysłał komunikat