Klamka zapadła. Ukraińców w Polsce czekają duże zmiany

Nowelizacja ustawy przedłuża do 30 września 2025 r. okres obowiązywania tymczasowej ochrony dla obywateli Ukrainy, który zgodnie z obowiązującymi przepisami kończy się 30 czerwca 2024 r.

Przedłużenie do 30 września 2025 r. obowiązywania tymczasowej ochrony związane jest również z przedłużeniem dostępu do świadczeń zdrowotnych, świadczeń rodzinnych i socjalnych, świadczeń wypłacanych przez ZUS i możliwości pobytu w obiektach zbiorowego zakwaterowania.

Nowelizacja zakłada jednak uzależnienie przyznania i wypłaty świadczenia wychowawczego oraz świadczenia "Dobry Start" od tego, czy dziecko realizuje odpowiednio obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązek szkolny albo obowiązek nauki w przedszkolu lub szkole należącej do polskiego systemu edukacji.

W nowelizacji wskazano także m.in. maksymalny 36-miesięczny okres, w którym uczniowie mogą uczestniczyć w dodatkowych bezpłatnych zajęciach z języka polskiego. Rozwiązanie dotyczyć będzie uczniów, którzy udział w zajęciach rozpoczęli w latach 2022/2023 i 2023/2024.

W ustawie zapisano również wprowadzenie nowych zasad potwierdzania tożsamości obywatela Ukrainy ubiegającego się o nadanie numeru PESEL. Jedynym sposobem ma być okazanie ważnego dokumentu podróży. Ponadto ustawa zmienia termin złożenia wniosku o nadanie numeru PESEL ze statusem UKR z 30 dni od dnia przybycia na terytorium RP na "niezwłocznie po przybyciu".

Regulacja zakłada też, że od 1 lipca finansowanie wsparcia w postaci zakwaterowania i wyżywienia uchodźców z Ukrainy, będących w szczególnie trudnej sytuacji, będzie możliwe jedynie na podstawie podpisanej umowy z właściwym miejscowo wojewodą lub organem samorządowym działającym na polecenie wojewody. Zmienią się także zasady partycypacji w kosztach pobytu i wyżywienia w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania tak, aby pobieranie należnych dopłat było bardziej efektywne niż obecnie.

Ustawa zakłada też wygaszenie świadczeń związanych z rekompensatą ponoszonych przez właścicieli lokali prywatnych kosztów pobytu i wyżywienia uchodźców wojennych. Od 1 lipca ma nastąpić wygaszenie wsparcia finansowania wykonywania fotografii i jednorazowego świadczenia pieniężnego w wysokości 300 zł.

Zakłada się także wprowadzenie szczególnych podstaw cofnięcia posiadanego przez obywateli Ukrainy zezwolenia na pobyt czasowy.

Zezwolenie to będzie cofane w przypadku, gdy będą tego wymagały względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub będzie obowiązywał wpis danych obywatela Ukrainy do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany lub obywatel Ukrainy opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres co najmniej 6 miesięcy - czytamy.

Ustawa zakłada również stworzenie stanowiska asystenta międzykulturowego, który zatrudniony w szkołach będzie pomagał osobom niebędącym obywatelami polskimi, które nie znają języka polskiego albo znają go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki.

Nowelizacja ustawy powstała w MSWiA we współpracy m.in. z Ministerstwem Edukacji Narodowej, Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwem Zdrowia i z Kancelarią Prezesa Rady Ministrów.