ZUS wymaga, aby zwolnienia lekarskie kontrolowali pracodawcy. Sprawdzamy, czy jest to zgodne z prawem

Zakład Ubezpieczeń Społecznych nałożył na przedsiębiorców nowy obowiązek. Polega na comiesięcznym raportowaniu kontroli wykorzystywania zwolnień lekarskich przez pracowników. W związku z zaistniałą sytuacją, Rzecznik MŚP wystąpił do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z wnioskiem o wykładnię, czy takie żądanie aby na pewno jest zgodne z prawem.
Przypominamy, że na początku stycznia 2019 do pracodawców, którzy zatrudniają przynajmniej 20 pracowników, trafiła oficjalna wiadomość mailowa z ZUS. Jej treść dotyczyła obowiązku kontrolowania, czy zwolnienia lekarskie są wykorzystywane przez pracowników w sposób prawidłowy oraz raportowania ZUS w miesięcznych cyklach (do 15 dnia miesiąca) o efektach przeprowadzonych kontroli.

Zdaniem ZUS, kontrola zwolnień lekarskich ma na celu sprawdzenie, czy dany pracownik prawidłowo wykorzystuje okres przeznaczony na leczenie i odzyskanie zdolności do pracy, oraz czy nie podejmuje czynności mających na celu przedłużenie okresu niezdolności do pracy i nie wykonuje pracy zarobkowej. Związek Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, że nieuzasadniona absencja ma duży wpływ na organizację pracy i wyniki ekonomiczne pracodawców. Z tego powodu podejmowanie wspólnych działań zapobiegających nieprawidłościom jest istotne. Do wiadomości z ZUS dołączono wzór w formularzu excel, który powinni wypełnić pracodawcy. Znajdowały się w nim takie dane, jak: nazwa i NIP płatnika składek, dane osobowe i numer pesel pracownika poddanego kontroli, seria i numer świadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy, data kontroli oraz jej wynik.

Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców alarmował, że to uprawnienie nie może stanowić obowiązku pracodawców. Zaznaczył, iż nie powinno się od nich wymagać dodatkowych sprawozdań, które dotyczyłyby wykorzystywania zwolnień lekarskich przez pracowników.
Adam Abramowicz, Rzecznik MŚP, domaga się stwierdzenia, czy w świetle Ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, z 25 czerwca 1999., kontrola formalna zwolnień lekarskich pracowników jest uprawnieniem czy obowiązkiem pracodawców. W piśmie do minister Elżbiety Rafalskiej dowodził, że rozporządzenie do Ustawy, w którym uprawnienie nadane przez ustawodawcę zmienia się w obowiązek, nie może stanowić podstawy prawnej dla ZUS.