Wcześniejsza spłata kredytu. Jakie daje korzyści?

Kredyt powinien być spłacany według obowiązujących terminów płatności rat kapitałowo-odsetkowych. W umowie zawsze powinna znaleźć się graniczna data płatności raty, zwykle raz w miesiącu. Zdarza się czasami, że masz więcej pieniędzy w danym czasie i chcesz przeznaczyć je na pozbycie się bieżących zobowiązań finansowych i spłacić dług wobec banku.

Możesz dokonać przedterminowej spłaty kredytu – zarówno całościowej, wówczas oddasz do banku wszystkie pożyczone środki, lub też częściowej. 

Każdy bank działający w Polsce musi, zgodnie z prawem, oferować swoim klientom wcześniejszą spłatę zobowiązania – zarówno konsumenckiego, w tym gotówkowego, jak i hipotecznego. 

Prawo do wcześniejszej spłaty kredytu gotówkowego jest zagwarantowane na mocy ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim. To produkt bankowy udzielony odpłatnie, w wysokości nie większej niż 255 550 zł lub równowartości tej kwoty w walucie obcej. Kredytodawca powinien udzielić go w zakresie swojej działalności lub dać przyrzeczenie jego udzielenia. Kredytobiorcą jest konsument, a produkt ten udzielany jest na cele niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Artykuł 48. wspominanej ustawy stanowi, że konsument ma prawo w każdym czasie spłacić całościowo lub częściowo swój kredyt przed terminem określonym w umowie. Wcześniejszy zwrot zobowiązania gotówkowego nie może być uzależniony przez bank od tego, czy konsument wcześniej poinformuje kredytodawcę o zamiarze zwrotu środków przed terminem zawartym w umowie.

Kwestię wcześniejszej spłaty kredytu hipotecznego reguluje ustawa o kredycie hipotecznym z 23 marca 2017 roku i przyznaje kredytobiorcom prawo, by w każdym momencie dokonać przedterminowej spłaty zobowiązania – częściowo lub całościowo. 

Ustawa o kredycie konsumenckim umożliwia wcześniejszą spłatę kredytu gotówkowego w każdym czasie. Pytanie jednak, co to daje? Przede wszystkim pozbywasz się długu i oszczędzasz na odsetkach, które nie będą już naliczane i nie staną się kosztem kredytowania. Im wcześniej spłacisz zobowiązanie, tym mniej sumarycznie odsetek zapłacisz. 

Jeśli na przykład zaciągnąłeś na 2 lata kredyt gotówkowy w kwocie 10 000 zł z oprocentowaniem 10 proc. w skali roku, to koszty zobowiązania, bez uwzględniania prowizji, wyniosą łącznie 1074,78 zł. Miesięcznie spłacasz ratę w wysokości 461,45 zł. Jeśli po roku zdecydujesz się zwrócić w całości pozostałą kwotę pożyczonego kapitału, to zaoszczędzisz 537,38 zł tytułem nienaliczanych odsetek. 

Musisz wiedzieć, że przy wcześniejszej spłacie kredytu hipotecznego bank może doliczyć dodatkową opłatę z tego tytułu jako swoją rekompensatę, co jednak przy rosnących stopach procentowych w Polsce i tak nie powinno sprawić, że przedterminowy zwrot zobowiązania stałby się nieopłacalny. Ponadto według ustawy o kredycie hipotecznym bank nie może pobierać prowizji za wcześniejszą spłatę kredytu ze zmienną stopą procentową po upływie 3 lat kredytowania. Natomiast w przypadku zobowiązań ze stałą stopą procentową bank może pobrać taką rekompensatę przez cały okres kredytowania. 

Wcześniejsza spłata kredytu gotówkowego a zwrot kosztów

Przepisy i ich interpretacja przez Rzecznika Finansowego oraz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wskazują, że w przypadku dokonania przedterminowej spłaty kredytu gotówkowego bank ma obowiązek proporcjonalnie obniżyć i zwrócić wszystkie koszty takiego zobowiązania. 

Słowem, przy wcześniejszej spłacie kredytu zwrot odsetek to niejedyna korzyść, ponieważ możesz ubiegać się o zwrot części poniesionych opłat pobranych z góry. Jest to zgodne ze stanowiskiem Rzecznika Finansowego i UOKiK z maja 2016 roku oraz ze stanowiskiem TSUE z 19 września 2019 roku. TSUE orzekł, że kredytodawca, który spłacił swoje zobowiązanie przed terminem, powinien otrzymać zwrot poniesionych kosztów pomniejszonych proporcjonalnie do czasu spłaty. Z pewnością powinien otrzymać zwrot części opłaconej prowizji. 

Jeśli dochodzi do wcześniejszej spłaty kredytu hipotecznego, zwrot prowizji naturalnie również powinien być dokonany. 

W jaki sposób można wcześniej spłacić kredyt?

Klient może dokonać wcześniejszej spłaty kredytu hipotecznego czy kredytu gotówkowego na kilka sposobów. Może nadpłacać swoje zobowiązanie, co pozwoli na obniżenie spłacanej raty wskazanej przez bank albo skrócenie czasu kredytowania. Można też zdecydować się na spłatę całkowitą kredytu przed terminem, przelewając odpowiednie środki na rachunek banku. Wcześniej, najczęściej w bankowości elektronicznej, powinieneś znaleźć opcję wcześniejszej spłaty zobowiązania i ją wybrać. Bank będzie wówczas wiedział, że wpłacone środki zostały zdeponowane na koncie tytułem wcześniejszej spłaty.