Europa za bardzo polega na amerykańskich Patriotach. Bruegel ostrzega przed brakiem pocisków

Według najnowszej analizy brukselskiego think tanku Bruegel decyzje zakupowe państw europejskich, zwłaszcza Niemiec, uzależniły je od amerykańskiego przemysłu zbrojeniowego, podaje PAP. Dotyczy to przede wszystkim myśliwców F-35 i systemów obrony powietrznej Patriot.

Eksperci przypominają, że zakup amerykańskiej broni uzasadniano jej skutecznością, dostępnością i potrzebą współdziałania z wojskami USA. Liczono też, że zakupy wzmocnią zaangażowanie Waszyngtonu w bezpieczeństwo Europy. Według Bruegla wydarzenia ostatnich lat pokazały jednak, że na zaangażowanie USA nie można liczyć bezwarunkowo. Dochodzą do tego rosnące potrzeby samej Ameryki i ograniczone moce jej przemysłu zbrojeniowego.

Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę europejskie zamówienia na pociski Patriot gwałtownie wzrosły. W latach 2022–2025 państwa Europy zamówiły 1519 pocisków, wobec 1026 w poprzednich siedmiu latach. Udział Europy w światowych zamówieniach wzrósł z 36 do 84 proc. Mimo zwiększania produkcji dostawy nie nadążają za popytem. W maju zaległości w realizacji zamówień wynosiły 4,3 tys. pocisków, z czego co najmniej 35 proc. miało trafić do Europy.

Szczególnie ważne są pociski PAC-3 MSE, które służą m.in. do zwalczania rakiet balistycznych i hipersonicznych. Ich produkcja wzrosła z 385 sztuk w 2023 r. do ponad 500 w 2024 r. i 620 w 2025 r. Zgodnie ze styczniowym porozumieniem do 2030 r. moce produkcyjne mają wzrosnąć do 2 tys. pocisków rocznie. Eksperci zwracają jednak uwagę na problemy w łańcuchach dostaw. Układy naprowadzania pocisków produkuje tylko jeden zakład Boeinga.

Amerykańskie zapasy dodatkowo uszczuplają konflikty na Bliskim Wschodzie. Według szacunków przytoczonych w analizie w pierwszych 16 dniach amerykańskiej operacji Epic Fury przeciwko Iranowi zużyto 402 pociski przechwytujące, czyli 65 proc. rocznej produkcji PAC-3 MSE.

Analitycy Bruegla uważają, że uzależnienie od dostaw z USA jest szczególnie groźne w razie ewentualnego rosyjskiego ataku na wschodnią flankę NATO. Rosja, korzystając z doświadczeń z Ukrainy, może zgromadzić duże zapasy rakiet i dronów, by zmasowanymi uderzeniami zaatakować europejskie lotniska wojskowe, infrastrukturę logistyczną i centra dowodzenia.

Obecnie 67 proc. europejskich wyrzutni systemów obrony powietrznej dalekiego zasięgu to wyrzutnie Patriot. Wyjątkiem są Francja i Włochy, które używają systemu SAMP/T z produkowanymi w Europie pociskami Aster 30. Alternatywą w dłuższej perspektywie może być europejski system Freyja. W lipcu 10 państw i kilkanaście firm zbrojeniowych ogłosiło rozpoczęcie prac nad nim. Prototyp może być gotowy w połowie 2027 r., więc projekt nie rozwiąże problemów Europy w najbliższym czasie.

Autorzy analizy podkreślają, że obrona powietrzna nie może polegać tylko na przechwytywaniu rakiet i dronów. Potrzebne są też rozproszenie samolotów, wzmocnienie infrastruktury wojskowej oraz zapasowe obiekty i zaplecze logistyczne. Bruegel apeluje o znaczne zwiększenie wydatków na europejskie systemy obrony powietrznej, przede wszystkim SAMP/T i Freyję. Długoterminowe zamówienia pozwoliłyby producentom zwiększyć moce, a kontrakty powinny nagradzać szybki wzrost produkcji i wcześniejsze dostawy. Jednocześnie Europa powinna rozmawiać z administracją USA i Kongresem o terminowej realizacji już złożonych zamówień na pociski Patriot.

Źródło: PAP