"Żabkami też się zajmiemy". Związkowcy kontrolują sklepy

Związkowcy namawiają klientów, żeby ci przesyłali zdjęcia paragonów z wybranych sklepów na adres e-mail lub numer telefonu wskazane przez Sekcję Krajową Pracowników Handlu NSZZ "Solidarność".

- Prosimy klientów, związkowców, ale też wszystkich Polaków o pomoc w dostarczaniu nam dokumentów łamania ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta. Coraz więcej sieci łamie w tej chwili tę ustawę - ogłosił przewodniczący Sekcji Krajowej Pracowników Handlu NSZZ "Solidarność" Alfred Bujara w rozmowie z PAP.

Zgromadzone paragony mają być materiałem dowodowym przy składaniu zawiadomienia do prokuratury. Związek chce, aby działania wobec sieci handlowych były prowadzone w całym kraju.

Zdaniem Bujary niektórzy przedsiębiorcy świadomie otwierają sklepy w niedziele, gdyż sankcje za naruszanie przepisów są zbyt niskie. Przewodniczący przypomniał, że za naruszenie przepisów można otrzymać grzywnę w wysokości 300 zł, a w przypadku ponownego wykroczenia nawet 3 tys. zł.

Inni mówią: nas też stać na zapłacenie 300 zł czy 3 tys. zł kary. (...) Sądy mogą orzec karę dla takiego przedsiębiorcy, który notorycznie łamie ustawę, a więc który co niedzielę się otwiera; mogą orzec karę do 1 mln zł lub na 15 lat pozbawić dany podmiot prowadzenia działalności - powiedział.

Przewodniczący wskazał, że ustawa przewiduje wyjątki od zakazu handlu, m.in. dla placówek działających w zakładach kultury, sportu i rekreacji. Jego zdaniem niektóre sieci niewłaściwie wykorzystują te przepisy. Powołał się przy tym na orzeczenia Sądu Najwyższego dotyczące stosowania wyjątków od zakazu handlu.

- Instrumenty są, tylko musi być wola państwa, organów państwa. Tutaj mam na myśli Państwową Inspekcję Pracy, z którą rozmawiamy, Ministerstwo Rodziny, jak również prokuraturę - ogłosił Bujara.

Dodał, że związek nie jest w stanie samodzielnie kontrolować sklepów w całym kraju, dlatego liczy na pomoc klientów. Paragony mają dokumentować zakupy dokonane w placówkach otwartych w niedziele. Bujara zapowiedział również, że w przyszłości "Solidarność" przyjrzy się także Żabkom.

Żabkami też się zajmiemy, bo tutaj się kłania przede wszystkim ustawa o franczyzie - zadeklarował Bujara.

Jego zdaniem problem dotyczy nie tylko jednej sieci, ale całego systemu franczyzowego w Polsce. Wskazał, że kwestia ta jest już przedmiotem prac i dyskusji w Sejmie.

Ustawa wprowadzająca stopniowo zakaz handlu w niedziele weszła w życie 1 marca 2018 r. Od 2020 r. zakaz handlu nie obowiązuje jedynie w siedem niedziel w roku: ostatnie niedziele stycznia, kwietnia, czerwca i sierpnia, w niedzielę przed Wielkanocą, a po nowelizacji również w trzy kolejne niedziele poprzedzające Boże Narodzenie.

W ustawie ograniczającej handel w niedziele przewidziano katalog 32 wyłączeń. Zakaz nie obejmuje m.in. działalności pocztowej, jeśli przychody z tej działalności stanowią co najmniej 40 proc. przychodów ze sprzedaży danej placówki. Ponadto nie obowiązuje w cukierniach, lodziarniach, na stacjach paliw płynnych, w kwiaciarniach, w sklepach z prasą ani w kawiarniach.

Za złamanie zakazu handlu w niedziele grozi od 1 tys. zł do 100 tys. zł kary, a przy uporczywym naruszaniu przepisów – kara ograniczenia wolności.

1 lutego 2025 r. weszła w życie nowela przewidująca ustanowienie 24 grudnia dniem wolnym dla wszystkich pracowników, w tym pracowników placówek handlowych, dla których dotąd – zgodnie z ustawą o ograniczeniu handlu w niedziele i święta – Wigilia była dniem roboczym do godziny 14. Nowela przewiduje również, że w grudniu pracownik handlu nie będzie mógł pracować w więcej niż dwie niedziele.

Pod koniec grudnia 2024 r. prezydent Andrzej Duda zdecydował o skierowaniu ustawy o wolnej Wigilii do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej. Zastrzeżenia dotyczą wprowadzenia trzeciej, dodatkowej niedzieli handlowej w grudniu dla pracowników handlu.

Źródło: PAP