Emerytura minimalna – kto ją dostaje i ile wynosi?

Najniższa emerytura, nazywana również minimalną, jest świadczeniem wypłacanym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych uprawnionym do tego osobom. 

Jeśli świadczenie przysługujące uprawnionemu jest niższe od najniższej emerytury, to zostanie ona podwyższona do tej kwoty. Oczywiście musi on spełniać kryteria przyznania mu tych środków. 

Ile wynosi minimalna emerytura w Polsce? Jest ona waloryzowana co roku. Od 1 marca 2022 roku najniższa emerytura wypłacana w naszym kraju wynosi 1338,44 zł brutto, czyli 1217,98 zł netto, "na rękę".

Dla porównania: w okresie od 1 marca 2021 roku do końca lutego 2022 roku świadczenie to wynosiło 1250,88 zł brutto. Zgodnie z przewidywaniami rządzących w 2023 roku najniższa emerytura, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, renta rodzinna i renta socjalna po waloryzacji wyniosą 1588,44 zł brutto. 

Komu przysługuje emerytura minimalna? Warunki jej przyznawania zostały określone przez przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Mogą ją otrzymać osoby, które łącznie spełniają dwa podstawowe warunki:

• osiągnęły wiek emerytalny – w przypadku kobiet to 60 lat, a w przypadku mężczyzn – 65 lat;
• mają odpowiednią liczbę przepracowanych lat.

Ważny jest staż pracy osoby, która ubiega się o przyznanie minimalnej emerytury. Ile lat pracy wystarczy, by móc otrzymać takie świadczenie? Odpowiedni staż jest zróżnicowany również ze względu na płeć emeryta. Kobiety chcące otrzymać prawo do minimalnej emerytury muszą wykazać 20 lat składkowych, a mężczyźni – o 5 lat więcej, czyli 25 lat stażu. 

Do stażu pracy wlicza się zarówno okresy składkowe, jak i nieskładkowe, ale te ostatnie nie mogą wynosić więcej niż 1/3 okresów składkowych. 

Istnieją sytuacje, w których pomimo uzyskiwania niskiej kwoty świadczenia ZUS i tak nie podniesie jej wysokości do kwoty emerytury minimalnej. Stanie się tak, jeśli emeryt nie przepracował odpowiedniej liczby lat, czyli ma zbyt krótki staż pracy. Emerytura minimalna nie będzie należna osobom, które:

• pracowały w szarej strefie, czyli "na czarno", bez umowy o pracę;
• pracowały na podstawie umowy o dzieło, od której nie są odprowadzane składki ZUS;
• pracowały mniej niż 20 lat w przypadku kobiet oraz mniej niż 25 lat w przypadku mężczyzn;
• dużo i często chorowały – wszystko dlatego, że od zasiłków chorobowych nie odprowadza się składek na ubezpieczenie emerytalne;
• korzystały często z wielu urlopów bezpłatnych, łącznie z urlopami wychowawczymi i innymi, które umożliwiały im sprawowanie opieki nad dziećmi itp.

Do puli stażu pracy, w tym okresów nieskładkowych, należy zaliczyć okresy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, okres studiów, w tym studiów doktoranckich.