Oszczędzanie na emeryturę. Czy i pod jakimi warunkami konta emerytalne się opłacają?

Polski system emerytalny składa się z III filarów. Pierwszym jest obowiązkowy ZUS, drugim OFE (Otwarte Fundusze Emerytalne), a trzecim – dobrowolne systemy oszczędzania, takie jak IKZE – Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego czy IKE – Indywidualne Konto Emerytalne.

Co to jest? IKE czy IKZE są dobrowolnym systemem odkładania pieniędzy z myślą o przyszłej emeryturze. Można korzystać z takich kont emerytalnych, ale nie ma obowiązku.

IKE i IKZE to konta emerytalne różniące się przede wszystkim korzyściami podatkowymi, jakie można z ich tytułu uzyskać. W obu przypadkach można założyć takie konto oszczędnościowe, jeśli ma się co najmniej 16 lat i uzyskuje się dochody na podstawie umowy o pracę. Osoby zainteresowane założeniem IKE czy IKZE powinny wybrać instytucję prowadzącą działalność w takim zakresie. Może być to:

• bank,
• dobrowolny fundusz emerytalny,
• podmiot prowadzący działalność maklerską,
• zakład ubezpieczeniowy,
• fundusz inwestycyjny lub kilka funduszy inwestycyjnych, o ile są zarządzane przez to samo TFI.

Oprócz IKE i IKZE III filar systemu emerytalnego uwzględnia również PPE – Pracownicze Plany Emerytalne lub Pracownicze Plany Kapitałowe – PPK. Czy opłaca się w nich uczestniczyć? Z pewnością, ponieważ zapewniają korzystne oszczędzanie na emeryturę, ale i pieniądze na wszelki wypadek.

Dzięki IKE możesz uniknąć odprowadzenia podatku od zysków kapitałowych od dochodów wypracowanych na bazie wpłacanych na takie konto składek. Z kolei IKZE zakłada też inną zachętę dla oszczędzających. Dzięki niemu możesz co roku odliczyć część wpłat w ramach rocznej deklaracji podatkowej PIT.

Nie zapłacisz podatku od zysków kapitałowych przy wypłacie pieniędzy z IKE, jeśli zrobisz to dopiero po ukończeniu 60. roku życia lub 55. roku życia w przypadku wcześniejszego nabycia uprawnień emerytalnych. Wypłata bez podatku jest możliwa, jeśli opłacałeś składki na IKE przez co najmniej 5 lat lub połowa z nich została uiszczona w ciągu 5 ostatnich lat od wypłaty.

Natomiast IKZE wymaga opłacenia zryczałtowanego podatku w wysokości 10 proc. wpłaconych środków, bez podatku dochodowego czy podatku od zysków kapitałowych, jeśli wypłata nastąpi po 65. roku życia oszczędzającego i jeśli dokonywał on wpłat na IKZE przez co najmniej 5 dowolnych lat. Ponadto IKZE daje możliwość odbioru ulgi podatkowej z tytułu dokonywanych wpłat.

Uczestnicy PPE (Pracowniczych Programów Emerytalnych) czy PPK (Pracowniczych Planów Kapitałowych) gromadzą oszczędności przy wsparciu finansowym ze strony pracodawcy. W PPK dodatkowo dokłada się państwo, w ramach wpłaty powitalnej i dopłaty rocznej.

Utworzenie PPE w zakładzie pracy zależy od woli pracodawcy, podczas gdy do założenia PPK jest on zobowiązany. Dla zatrudnionego udział w obu formach oszczędzania na emeryturę jest dobrowolny.

Pieniądze gromadzone na rachunku PPE uczestnika pozostają jego własnością, ale może on uzyskać do nich dostęp na swój wniosek dopiero po ukończeniu 60. roku życia lub po przedstawieniu decyzji o przyznaniu prawa do emerytury, po ukończeniu 55 lat.

Natomiast wypłaty pieniędzy z PPK może uczestnik dokonać w dowolnym momencie. Na preferencyjnych zasadach jest to możliwe np. w przypadku poważnego zachorowania. Wcześniejsza wypłata wiąże się z koniecznością pomniejszenia funduszy o tzw. potrącenia.

Jedna osoba może mieć tylko jedno IKE i jedno IKZE, podobnie jak jedno PPK i jedno PPE. Takie formy oszczędzania na emeryturę czy po prostu oszczędzania pieniędzy zapewniają jednak wiele korzyści, także natury podatkowej. Masz więc duży wybór form – możesz zdecydować się na ZUS lub IKE bądź też gromadzić pieniądze w ramach IKZE, PPE czy PPK.

Oszczędzanie dodatkowo na jesień życia to dobry pomysł i warto wybrać dla siebie najkorzystniejszy produkt w tym zakresie. Konta emerytalne pozwalają nie tylko odkładać pieniądze, lecz także są dodatkowo inwestowane. Zapewniają korzyści natury podatkowej. Im wcześniej pomyślisz o zabezpieczeniu swojej przyszłości na emeryturze, tym większe zyski będziesz w stanie z tego tytułu osiągnąć.

Anna Serafin – ekspertka porównywarki Totalmoney.pl