Co to jest staż pracy?

Jeśli zechcemy wybrać się na urlop, wówczas musimy wiedzieć, ile dni urlopu nam przysługuje. Dlatego też musimy zapoznać się z naszym stażem pracy. Gdy będziemy go obliczać, musimy wziąć pod uwagę wszystkie okresy zatrudnienia, które były zawarte na podstawie umowy o pracę, nie biorąc pod uwagę przerw pomiędzy nimi. Staż urlopowy obejmuje również ostatni ukończony okres w każdej szkole średniej, zawodowej, policealnej lub też wyższej.

Staż pracy to suma długości okresów zatrudnienia, która to jest uwzględniana przy prawach pracowniczych, jak prawo do urlopu wypoczynkowego. Okres zatrudnienia obejmuje wszystkie okresy poprzednich zatrudnień, nie biorąc pod uwagę przerw podczas trwania zatrudnienia oraz sposobów, dla jakich ustał stosunek pracy. Kodeks pracy nie określa jednoznacznie, czym jest staż pracy oraz jakie okresy wchodzą w skład pracowniczego stażu pracy. Przyjmuje się, że jest to okres, gdzie pracownik wykonuje pracę, na podstawie zawartej umowy o pracę, bądź też powołania, mianowania, wyboru, jak i też spółdzielczej umowy o pracę.

W sytuacji, gdy pracownik w danym okresie, został zatrudniony więcej niż jeden stosunek pracy, staż pracy obejmuje tylko jeden z tych okresów. Staż pracy obejmuje jednakowo okresy wykonywania danej pracy, lecz również okresy, gdzie pracownik nie wykonywał jej. Te okresy podlegają wliczeniu w staż pracy, który rzutuje na uprawnienia pracownicze, jakie przysługują z tytułu stażu pracy. Przepisy prawa regulują, to czy, czy inny okres, niż okres zatrudnienia może być wliczany do stażu pracy. Bardzo pomocne okazują się uprawnienia pracownicze, dlatego to w momencie zatrudnienia musimy zadbać o to, by w naszych dokumentach widniała informacja, która upoważnia nas do dodatkowych korzyści, które wynikają z zatrudnienia w danej firmie. Taki dokument musimy przedstawić zarządowi firmy, bądź przedsiębiorcy.

Staż pracy wliczamy w takich sytuacjach jak:

• prawo do urlopu,
• prawo do emerytury,
• prawo do nagrody jubileuszowej,
• prawo do dłuższego okresu wypowiedzenia,
• prawo do odprawy.

Zasady liczenia stażu pracy, który to wyznacza poszczególne premie, czy nagrody dla pracodawców spoza sfery budżetowej, musi być zawarte w przepisach, które regulują te prawa. Gdy pracodawcy nie podlegają szczególnym przepisom prawa, mogą w sposób dowolny określić, jakie okresy będą zaliczone przy obliczaniu ogólnego stażu pracy pracownika.

Każdy okres pozostawania poza stosunkiem pracy jest zaliczany do stażu pracy, jest to okres, który na mocy danego przepisu prawa, wliczany jest do okresu zatrudnienia. Taki okres może wynikać z zakresu uprawnień pracowniczych, o czym było wspomniane wcześniej. Okresy, jakie wliczane są w staż pracy, są dosyć zróżnicowane, pod względem ich charakteru, zakresu oraz warunków, na podstawie jakich wliczane są do stażu pracy.

Do okresów, które wliczają się w staż pracy, wchodzą m.in.:

• okres pracy poza granicami kraju,
• okres, gdzie sąd przyznał pracownikowi przywróconemu do pracy wynagrodzenie, gdy ten podjął pracę,
• okres, gdzie pracownik został zwolniony z przyczyn, które leżą po stronie pracodawcy, gdzie pracownikowi przyznano odszkodowanie,
• okres, gdzie współmałżonek prowadzi indywidualne gospodarstwo rolne,
• okres czynnej i zawodowej służby wojskowej,
• okres studiów doktoranckich, jednak nie więcej niż 4 lata i uzyskanie tytułu doktora,
• okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium, które otrzymuje osoba bezrobotna podczas szkolenia, jednak szkolenia te muszą zostać zatwierdzone z ramienia starosty.

Staż pracy nie obejmuje stosunków pracy, które zostały zawarte na umowę zlecenie, lub też o dzieło. Pomimo tego, że umowa zlecenia podlega opłacania składek, nie ma takiej możliwości, by włączyć okres jej trwania do stażu pracy. Dlatego też wszelkie uprawnienia pracownicze, jak urlop wypoczynkowy nie przysługują przy tego rodzaju umowie. Do stażu pracy nie można zaliczyć również prowadzenia działalności gospodarczej oraz wszelkich innych umów takich jak: agencyjna, cywilnoprawna, czy zlecenia, gdyż one nie obejmują przepisów Kodeksu pracy.