36 proc. banków już podniosło marże kredytowe, 20 proc. zwiększyło pozaodsetkowe koszty kredytu.
Udostępnij
Prognozy na III kwartał przewidywały złagodzenie warunków przyznawania kredytów dla małych i średnich przedsiębiorstw. W rezultacie, kryteria te zostały zaostrzone - podano w opublikowanym 4 listopada raporcie NBP o wynikach ankiety oceniającej sytuację na rynku kredytowym.
Różnica pomiędzy planami a faktycznymi zmianami przyznawania kredytów małym firmom utrzymuje się już trzeci kwartał z rzędu. Kryteria przyznawania kredytów dużym przedsiębiorstwom zaostrzono zgodnie z przewidywaniami.
| Zmiany na rynku kredytów dla przedsiębiorców w skrócie: |
| --- |
| Polityka banków: * Kryteria przydzielania kredytów zostały zaostrzone; * Tendencja wzrostu marż dla kredytów (niezależnie od stopnia ryzyka) trwa od ponad roku; * Zaostrzenie polityki kredytowej wiąże się z ryzykiem przyszłej sytuacji gospodarczej; Zainteresowanie kredytami: * Odnotowano niewielki ogólny wzrost popytu na kredyty;Nie odnotowano wzrostu popytu na kredyty dla małych i średnich przedsiębiorstw; Oczekiwania na IV kwartał 2008 r.: * W najbliższym czasie banki zaostrzą politykę kredytową wobec przedsiębiorstw; * Spadnie popyt na kredyty długoterminowe dla dużych firm, popyt na pozostałe kredyty będzie rósł. Źródłó: NBP |
Zmiana polityki to przede wszystkim zwiększenie kosztu kredytu dla przedsiębiorcy. 36 proc. banków podniosło marże kredytowe, 20 proc. zwiększyło pozaodsetkowe koszty kredytu. Ponad 11 proc. banków skróciło maksymalny okres kredytowania.
- _ Powodem zaostrzenia polityki kredytowej w III kwartale 2008 r. w opinii 83% banków jest ryzyko związane z przyszłą sytuacją gospodarczą _ - podano w raporcie. Niecała połowa banków wskazała również bieżącą i oczekiwaną sytuację kapitałową banku jako powód zmiany polityki wobec przedsiębiorstw. Dopiero jako trzecią przyczynę zmian banki wymieniły ryzyko związane z branżą.
Wykres: Przyczyny zmian polityki kredytowej. (Kliknij aby powiększyć)
[
]( # )
Źródło: NBP
Jako najryzykowniejsze branże banki oceniają te, które w swojej strukturze sprzedaży mają duży udział eksportu. Powtarza się również opinia o wysokim ryzyku związanym z branżami: nieruchomości I transport.
Jako dalsze czynniki przyczyniające się do zaostrzenia kryteriów przyznawania kredytów uznano kryzys w sektorze bankowym, koszty płynności oraz politykę właściciela (banku zagranicznego). - _ Presja konkurencyjna miała niewielki wpływ na zmianę polityki, odmiennie niż w poprzednich okresach, kiedy była czynnikiem wpływającym na jej łagodzenie _ - donosi analiza wyników ankiety.
Wykres: Warunki udzielania kredytów dla przedsiębiorstw. (Kliknij aby powiększyć)
[
]( # )
Źródło: NBP
W III kwartale wzrosło zainteresowanie dużych przedsiębiorstw kredytami, 21 proc. banków poinformowało o wzroście popytu, a jedynie 9 proc. o spadku. Odnośnie małych i średnich przedsiębiorstw 14 proc. banków zauważyło wzrost zainteresowania kredytami, 12 proc. - spadek. Małe i średnie przedsiębiorstwa nieznacznie chętniej niż w II kwartale zaciągały kredyty długoterminowe. Kredyty krótkoterminowe wręcz przeciwnie - sektor MSP był nimi mniej zainteresowany niż miało to miejsce we wcześniejszych okresach.
Wykres: Popyt na kredyt dla przedsiębiorstw. (Kliknij aby powiększyć)
[
]( # )
Źródło: NBP
Należy oczekiwać dalszego zaostrzenia kryteriów przyznawania kredytów. Dotyczyć ono będzie głownie długoterminowych kredytów dla dużych firm, najwięcej 12,3 proc. banków deklaruje zaostrzenie polityki w tym segmencie. Spadek zainteresowania na te kredyty przewiduje 18,6 proc. banków.
Jak wynika z raportu - małe i średnie przedsiębiorstwa są w najmniejszym stopniu narażone na skutki kryzysu na rynkach finansowych. Wobec nich polityka kredytowa banków zmieni się łagodniej niż wobec dużych przedsiębiorstw. Kryteria przyznawania kredytów zostaną w mniejszym stopniu zaostrzone.
Należy zwrócić uwagę na bardzo dużą (prawie 40 proc.) różnicę pomiędzy prognozami banków o zainteresowaniu krótkoterminowymi kredytami dla małych i średnich przedsiębiorstw, a ostatecznym popytem na nie. Straszenie kryzysem i problemami z uzyskaniem kredytu spotyka się z natychmiastową odpowiedzią ze strony małych firm. Są one bardzo elastyczne, z tego względu szybko dostosowują się do warunków panujących na rynku źródeł finansowania. W przypadku, gdy kredyty krótkoterminowe stają się za drogie, a warunki ich przyznania zbyt trudne do spełnienia, zyskują alternatywne źródła finansowania - leasing i pożyczki. Tracą natomiast banki, dobrego klienta.