Głośny debiut giełdowy w USA już za chwilę. Eksperci komentują

Robert Kędzierski
Dario Amodei, współzałożyciel i dyrektor generalny Anthrophic, kieruje spółkę na giełdęDario Amodei, współzałożyciel i dyrektor generalny Anthrophic, kieruje spółkę na giełdę
Źródło zdjęć: © Getty Images | Finn Gomez

Anthropic, amerykańska firma rozwijająca modele sztucznej inteligencji z rodziny Claude, w środę ustali cenę akcji, a w czwartek ma zadebiutować na Nasdaq. Oferta może być warta do 90,4 mld dol., a wycena spółki sięgnąć 1,4 bln dol. Zachodni analitycy mówią o teście apetytu na sztuczną inteligencję.

Anthropic kończy przygotowania do wejścia na giełdę. Cena akcji ma zostać ustalona w środę 18 listopada wieczorem czasu nowojorskiego, a notowania na Nasdaq pod symbolem ANT mają ruszyć dzień później. W ofercie jest 825 mln akcji klasy A po cenie od 70 do 78 dol. za sztukę, co przy górnej granicy przedziału daje 64,4 mld dol. Byłaby to druga największa oferta publiczna w historii. Równolegle spółka sprzeda w transakcji prywatnej akcje za 26 mld dol. Łącznie to do 90,4 mld dol., więcej niż rekordowe 75 mld dol., które w czerwcu zebrał SpaceX.

Wycena zależy od sposobu liczenia. Przy łącznej liczbie ok. 13,1 mld akcji po ofercie przedział cenowy oznacza kapitalizację od 916 mld do 1,02 bln dol. Po uwzględnieniu wszystkich instrumentów, które mogą zostać zamienione na akcje, wycena przy górnej granicy sięga 1,4 bln dol. W maju, przy rundzie finansowania o wartości 65 mld dol., inwestorzy prywatni wycenili Anthropic na 965 mld dol., a jesienią mówiło się nawet o 2 bln dol.

Agencja Reutera uznała obecny przedział za kolejny sygnał słabnącego apetytu inwestorów na AI. Według Bloomberga zamówienia na akcje są jednak bliskie 7-krotności oferty. Financial Times podał, powołując się na źródła, że banki spodziewają się ustalenia ceny powyżej przedziału, co mogłoby podnieść wycenę do 1,5 bln dol. lub bardziej.


DLA CIEBIE
Finanse firmy pod kontrolą. Nawyki, które ułatwiają biznes

Debiut w nienajlepszej chwili. "Najbardziej niedorzeczne IPO"

- Anthropic wchodzi na rynek, który jest znacznie trudniejszy niż latem – mówił Reutersowi 26 października, w dniu publikacji prospektu giełdowego, Matt Kennedy, starszy strateg w Renaissance Capital, firmie analizującej debiuty giełdowe. Jak dodał, kilka miesięcy wcześniej inwestorzy nie kwestionowali wycen w taki sposób jak teraz.

Niewiele jednak w tym winy samego Anthropica. Analitycy Morningstar uważają, że obniżenie oczekiwań względem wrześniowych celów odzwierciedla nastroje wokół AI, a nie fundamenty spółki. Wartość godziwą akcji oszacowali na 92 dol., co odpowiada 1,7 bln dol. wartości kapitału i daje 24 proc. potencjału wzrostu względem środka przedziału cenowego. W przygotowanym przez nich scenariuszu optymistycznym, zakładającym szybkie upowszechnienie Claude i przejmowanie udziałów rynkowych od rywali takich jak OpenAI, wartość akcji to 188 dol. W scenariuszu pesymistycznym, przy wolniejszej adopcji w firmach i silnej konkurencji ze strony modeli otwartych, jest to 25 dol.

Znacznie niżej spółkę wycenia niezależna firma badawcza New Constructs. W raporcie z 6 października, gdy mówiło się jeszcze o wycenie na poziomie 2 bln dol., w najniższym scenariuszu oszacowała kapitał Anthropic na 144 mld dol. Raport zatytułowała "Anthropic to najbardziej niedorzeczne IPO 2026 r.". "Krótko mówiąc, nie sądzimy, by Anthropic miał biznes zdolny do przetrwania" – napisali autorzy. Wskazywali m.in. na konkurencję modeli z otwartym kodem oraz na to, że modele Anthropic są znacznie droższe w przeliczeniu na token niż chiński DeepSeek R1.

Mocnych słów użył też Aswath Damodaran, profesor finansów w Stern School of Business na Uniwersytecie Nowojorskim, nazywany "dziekanem wyceny". Oszacował wartość kapitału własnego Anthropic na niespełna 1,5 bln dol., zastrzegając, że nie jest to prognoza ceny w ofercie. Co istotne, ekspert krytycznie ocenił ład korporacyjny spółki, w której założyciele kontrolują 50,1 proc. głosów. Konstrukcję praw głosu, połączoną z formułą spółki pożytku publicznego, określił jako "tak przebiegle nastawioną na własny interes, że zawstydziłaby Kim Dzong Una".

Test dla całej branży

Vitor Madeira, starszy analityk rynku w Capital.com, w komentarzu dla money.pl nie kryje, że branża czeka na to, co wydarzy się po debiucie.

– IPO Anthropic to przełomowy moment dla całego ekosystemu sztucznej inteligencji – nie tylko ze względu na skalę debiutu, ale również dlatego, że spółka jest powiązana niemal z każdym ogniwem tego rynku: od producentów chipów, przez dostawców usług chmurowych, po centra danych i firmy energetyczne, które je zasilają – mówi.

Debiut następuje w szczególnie wrażliwym momencie. Od początku października wiele spółek związanych z AI, w tym Nvidia, Intel, AMD, Arm, Vertiv, Comfort Systems, Bloom Energy i Credo Technology, a także liczne inne firmy z tego sektora, straciło od 20 proc. do 55 proc. wartości – przyznaje Vitor Madeira.

Jego zdaniem przy planowanym pozyskaniu nawet 90 mld dolarów oferta Anthropic może znaleźć się – obok czerwcowego debiutu SpaceX – w gronie największych IPO w historii.

Tak duża transakcja może również zaabsorbować znaczną część płynności na rynku, wywierając presję na szersze indeksy w momencie, gdy ogromne wydatki Big Techów na sztuczną inteligencję już pochłaniają znaczące ilości kapitału dłużnego. Wpływ tego debiutu może więc wykraczać daleko poza samo Anthropic i objąć cały ekosystem AI, indeksy giełdowe oraz rynek kredytowy – podkreśla ekspert Capital.com.

W podobnym tonie wypowiadają się inni analitycy. – IPO Anthropic będzie prawdopodobnie wielkim momentem dla generatywnej sztucznej inteligencji – ocenił w rozmowie z magazynem Fast Company Gary Marcus, kognitywista i emerytowany profesor Uniwersytetu Nowojorskiego, który sam nazywa siebie sceptykiem AI. Jego zdaniem ciekawe będzie, czy rynek zaakceptuje wycenę w dniu debiutu i w kolejnych dniach.

Lukas Muehlbauer z firmy IPOX, tworzącej indeksy debiutów giełdowych, ocenił w rozmowie z agencją Reutera, że oferta wyznaczy punkt odniesienia dla wyceny czołowych laboratoriów AI. Renaissance Capital nazywa ją pierwszym poważnym testem apetytu inwestorów na spółkę rozwijającą najbardziej zaawansowane modele AI. Według tej firmy udany debiut może zachęcić kolejne prywatne spółki z branży do wejścia na giełdę.

Część inwestorów ostrzega przed bańką. – Z definicji co kwartał inwestorzy będą pytać "gdzie jest wzrost?" – mówił w październiku w telewizji CNBC Bradley Tusk, założyciel i prezes funduszu Tusk Ventures. Przyznał, że zasadniczo jest przekonany o istnieniu bańki na rynku AI, a największe ryzyko pojawi się w chwili, gdy zostanie ona obnażona.

– Istnieją obawy, że możemy być w bańce AI – zwrócił też uwagę w rozmowie z radiem NPR Jim Angel, profesor Uniwersytetu Georgetown specjalizujący się w rynkach finansowych. Podkreślał jednocześnie, że wejście na giełdę daje wiele korzyści, m.in. kapitał na rozwój. Według niego spółki z branży chcą skorzystać z dobrej koniunktury, dopóki ona trwa.

Debiut w czasie przeceny spółek AI

Oferta publiczna Anthropic przypada na okres przeceny spółek związanych ze sztuczną inteligencją. 5 listopada, dwa dni po wyborach do Kongresu, w których demokraci zdobyli większość w obu izbach, indeks S&P 500 stracił 4,4 proc., a Nasdaq Composite 5,5 proc. Reuters szacował, że wartość spółek z Nasdaq spadła tego dnia o ok. 2,5 bln dol. Inwestorzy obawiali się zaostrzenia nadzoru nad budową centrów danych. Kilka dni później przecenę pogłębiła rezygnacja prezesa Nvidii Jensena Huanga. Obowiązki prezesa tymczasowo przejęła dyrektor finansowa Colette Kress.

Jak wynika z analizy Financial Times, akcje 10 największych amerykańskich spółek, które weszły na giełdę w 2026 r., są obecnie średnio o ok. 20 proc. tańsze niż w ofercie. Indeks Renaissance IPO, obejmujący niedawne debiuty, zyskał od początku roku do 12 listopada 1,2 proc., a S&P 500 11,8 proc. Akcje SpaceX sprzedawane w czerwcu po 135 dol. w ciągu 60 dni przekroczyły 200 dol., potem spadły do 108 dol., a 9 listopada kosztowały 142 dol.

- Ilekroć pojawia się spekulacja, zwykle są też konkrety i fundamenty – mówił w czerwcu agencji AP Patrick Corrigan, profesor prawa na Uniwersytecie Notre Dame, który bada debiuty giełdowe. Jego zdaniem pytanie brzmi, czy cena, jaką zapłacą inwestorzy, będzie odpowiadać temu, co AI realnie da gospodarce. Przypominał, że w czasach bańki internetowej część spółek, jak Amazon, odniosła sukces, a inne upadły, choć pozostawiły technologie, które zmieniły społeczeństwo i rynek pracy.

Susannah Streeter, główna strateg inwestycyjna w brytyjskim serwisie Wealth Club, zwracała uwagę w rozmowie z Fast Company, że IPO Anthropic będzie dużym testem apetytu na AI, i to w szczególnie burzliwym okresie na rynkach. W komentarzu dla agencji Reutera dodała, że inwestorzy stają się coraz bardziej wymagający.

Tak zarabia i chce zarabiać Anthropic

Z 825 mln akcji w ofercie 801,4 mln pochodzi z nowej emisji, a 23,6 mln sprzedają dotychczasowi udziałowcy. W prywatnym plasowaniu akcje po cenie z IPO kupią m.in. AMD, Broadcom, Google, Micron, Microsoft, Nvidia i TSMC. Do 20 proc. akcji może trafić do inwestorów indywidualnych za pośrednictwem m.in. firm Charles Schwab, Fidelity, Robinhood, SoFi i E*TRADE.

Zapisy u brokerów kończą się we wtorek 17 listopada. Ofertę prowadzą Goldman Sachs i Morgan Stanley wraz z 20 innymi bankami. Według Reutersa po pierwszym dniu prezentacji dla inwestorów, 10 listopada, zapisy 2-krotnie przewyższały liczbę akcji, a po 3 dniach 6-krotnie. Dla porównania: w przypadku SpaceX 2-krotne pokrycie nastąpiło dopiero po drugim dniu.

Prospekt emisyjny pokazuje szybkie tempo wzrostu przychodów Anthropic. W 2024 r. wyniosły one 386 mln dol., a w 2025 r. 4,59 mld dol. W trzecim kwartale 2026 r. sięgnęły 16,96 mld dol., o 1127 proc. więcej niż rok wcześniej. Po 9 miesiącach roku przychody wyniosły 33,24 mld dol. Tempo wzrostu jednak zwalnia. Kwartał do kwartału sprzedaż zwiększyła się o 47 proc., podczas gdy w drugim kwartale zwiększyła się o 144 proc. Według Reutersa analitycy banków prognozują przychody od 52 do 53 mld dol. w całym 2026 r. i od 135 do 137 mld dol. w 2027 r.

Anthropic ma ponad 11,9 tys. klientów, z których każdy przyniósł w ciągu ostatnich 12 miesięcy co najmniej 100 tys. dol. przychodu. Są wśród nich wszystkie firmy z pierwszej dziesiątki listy Fortune 500 i ponad połowa spółek obecnych w tym zestawieniu. Na 5 największych klientów przypadło ok. 25 proc. przychodów w pierwszych 9 miesiącach roku. Blisko 80 proc. sprzedaży to opłaty za faktyczne wykorzystanie modeli, reszta pochodzi z subskrypcji. Spółka ostrzega, że wielu dużych klientów nie ma długoterminowych umów i może ograniczyć wydatki.

W drugim kwartale Anthropic wypracowała 974 mln dol. zysku operacyjnego, a w trzecim miała 567 mln dol. straty. Spółka tłumaczy to głównie zakupem krótkoterminowej mocy obliczeniowej oraz bezgotówkowymi kosztami programu dopłat do darowizn. W trzecim kwartale skorygowany zysk operacyjny wzrósł do 2,5 mld dol. z 2,2 mld dol., ale skorygowana marża operacyjna spadła z 19 do 15 proc. Strata netto za 9 miesięcy wyniosła ok. 104 mld dol. W większości wynika jednak z księgowego przeszacowania obligacji zamiennych i podobnych instrumentów, których wartość rośnie razem z wyceną spółki.

Raj Joshi z agencji Moody's ocenił w komentarzu dla NPR, że wyjście na plus na poziomie skorygowanego wyniku operacyjnego to wyraźnie pozytywny sygnał dla całego ekosystemu AI.

Spółka ma też zobowiązania. Na przykład dotyczące mocy obliczeniowej i infrastruktury – i to spore, bo o łącznej wartości 895,4 mld dol., z czego 69,8 mld dol. przypada na najbliższe 12 miesięcy. Kluczowymi partnerami są m.in. Amazon, Google, Microsoft i Broadcom. Według Reutersa banki szacują, że w 2028 r. przychody spółki mogą sięgnąć od 270 do 280 mld dol. Inwestorzy pytają jednak, czy Anthropic utrzyma przewagę nad Google i czy zdoła rozszerzyć zastosowania Claude poza programowanie. Prognozy analityków banków i funduszy mocno się przy tym różnią.

Spółka dostrzega też szereg ryzyk. W swoim prospekcie pisze wręcz o "katastrofalnych lub egzystencjalnych zagrożeniach dla ludzkości" związanych z rozwojem AI. Wskazuje, że możliwości modeli mogą rosnąć szybciej niż zabezpieczenia, a w kontrolowanych testach modele wykazywały zachowania takie jak sabotowanie kodu, pomoc w oszustwach i manipulowanie informacjami.

Po debiucie kontrolę nad spółką zachowają założyciele i niezależny fundusz powierniczy. Grupa siedmiu współzałożycieli, byłych pracowników OpenAI, kontroluje przez wspólną spółkę pojedynczą akcję klasy F, która daje 50,1 proc. głosów w większości spraw. Long-Term Benefit Trust, powołany do ochrony misji firmy, wybiera 4 z 7 członków rady dyrektorów. Dlatego według przepisów Nasdaq Anthropic będzie tzw. spółką kontrolowaną. Szczególne uprawnienia założycieli zaczną wygasać, gdy wymagany minimalny pakiet akcji utrzyma najwyżej 2 z nich. Funkcję wiodącego niezależnego dyrektora pełni współzałożyciel Netfliksa Reed Hastings.

Wybrane dla Ciebie