Viktor Orban piłuje gałąź, na której siedzi. "Godne potępienia"

Viktor Orban w ostatnich wypowiedziach stwierdził, że część wybrzeża Morza Adriatyckiego została "odebrana" Węgrom. Premier uzasadniał, że być może Budapesztowi łatwiej byłoby podjąć decyzję o odcięciu się od rosyjskiej ropy, gdyby wciąż posiadali nadmorskie porty i mogli tą drogą sprowadzać surowiec - podaje agencja Bloomberga.

- Ci, którzy mają morze i porty, mogą przywozić ropę tankowcami - stwierdził Viktor Orban w wywiadzie dla węgierskiego radia państwowego, cytowany przez agencję. - Gdyby nam go nie zabrali, my też mielibyśmy port - dodał.

Na takie słowa stanowczo zareagowało chorwackie Ministerstwo Spraw Zagranicznych. "Potępiamy wszelkie aspiracje terytorialne wobec innych suwerennych krajów" - napisało MSZ w swoim oświadczeniu, cytowanym przez Bloomberga i wezwało do siebie ambasadora Węgier w Zagrzebiu w związku komentarzami szefa rządu.

Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo

Tamas Menczer z węgierskiego MSZ zapewnił jednak, że władze Chorwacji "źle zrozumiały" te słowa, a premier Węgier odniósł się wyłącznie do "faktu historycznego".

To nie jest już pierwszy raz, kiedy Viktor Orban wysuwa podobne roszczenia względem Chorwacji. W 2020 roku na Facebooku opublikował mapę przedstawiającą "Wielkie Węgry". Znalazły się na niej obszary utracone przez Austro-Węgry na mocy traktatu z Trianon z 1920 roku, w tym m.in. wschodnia część wybrzeża Adriatyku, które na mocy wspomnianego dokumentu trafiły do ówczesnego Królestwa SHS (Serbów, Chorwatów i Słoweńców, przemianowane w 1929 roku na Królestwo Jugosławii).

Viktor Orban zresztą często prowokuje sąsiadów i w swoich wypowiedziach publicznych co jakiś czas podkreśla, że jest przywódcą 10-milionowego narodu węgierskiego, jak również "milionów" etnicznych Węgier mieszkających w sąsiednich państwach, którym jego rząd przyznał obywatelstwa i prawo głosu. Premier jednocześnie raz po raz zapewnia, że nie ma żadnych roszczeń terytorialnych względem innych państw.

Władze w Zagrzebiu nie pozostają jednak głuche na "uszczypliwości" ze strony węgierskiego premiera. Stosunki między sąsiadami są napięte, a w czasie, gdy Unia Europejska pracuje nad nałożeniem embarga na rosyjską ropę, może się okazać, że Węgry potrzebują Chorwacji bardziej niż kiedykolwiek w ostatnich latach.

Dziś prace nad szóstym pakietem sankcji torpeduje właśnie Budapeszt. Viktor Orban nie wahał się przed stwierdzeniem, że byłyby one zrzuceniem "bomby atomowej" na gospodarkę kraju. W money.pl pisaliśmy już, że Węgry zawyżają koszty potencjalnej dywersyfikacji, gdyż chcą zbudować z MOL-u lokalnego giganta, a także ugrać odblokowanie funduszy unijnych. Do tego wszystkiego dochodzi jeszcze aspekt chorwacki.

Analitycy Ośrodka Studiów Wschodnich Andrzej Sadecki i Bogdan Zawadewicz zwracają uwagę, że Chorwacja już dziś zapewnia Węgrom dostęp do dostaw ropy i gazu drogą morską. Import tą drogą można by było rozszerzyć, jednak nie wydaje się to prawdopodobne w obecnej sytuacji. Oprócz sporów historycznych oba państwa dzieli dziś też kwestia gospodarcza, a konkretnie okoliczności przejęcia udziałów w chorwackiej państwowej spółce energetycznej INA przez MOL.

Władze Chorwacji zarzucają, że transakcja ta nastąpiła w następstwie procederów korupcyjnych. Zarzucają też węgierskim właścicielem niski poziom inwestycji w spółce, przez co blokowany jest jej rozwój.

Sprawa zaogniła się do tego stopnia, że obecnie "trwają postępowania w trybunałach arbitrażowych, a prezes MOL jest ścigany międzynarodowym listem gończym w wyniku wydania na niego przez chorwacki sąd prawomocnego wyroku skazującego" - piszą eksperci OSW.