Advent chce odzyskać InPost. Historia ratunku, który zmienił rynek

W ostatnich dniach rynki finansowe obiegła informacja o potencjalnym, gigantycznym przetasowaniu w akcjonariacie InPostu. Jak informują zagraniczne media, to fundusz Advent International ma stać na czele konsorcjum, które rozważa złożenie oferty przejęcia spółki. W gronie potencjalnych partnerów wymienia się między innymi inny potężny fundusz – KKR. Choć oficjalne potwierdzenia ze strony zainteresowanych podmiotów jeszcze nie padły, sama spekulacja o powrocie Adventu do roli dominującego właściciela wywołała spore poruszenie. Obecnie InPost jest notowany na giełdzie w Amsterdamie, a jego kapitalizacja liczona jest w miliardach euro, co czyni ewentualną transakcję jedną z największych w regionie w ostatnich latach.

Doniesienia te są o tyle intrygujące, że Advent International wciąż posiada udziały w InPoście, choć w ostatnim czasie systematycznie je redukował. Zaledwie we wrześniu bieżącego roku media informowały o sprzedaży przez fundusz pakietu około 20 mln akcji, co stanowiło blisko jedną czwartą jego ówczesnego posiadania. Za ten pakiet Amerykanie mieli uzyskać około 340 mln euro. Po tej transakcji udział Adventu spadł do poziomu około 11 proc., co czyni go trzecim największym akcjonariuszem, za czeskim funduszem PPF Group oraz spółką należącą do założyciela firmy, Rafała Brzoski. Ewentualny ruch w stronę ponownego przejęcia kontroli nad spółką byłby więc spektakularnym zwrotem akcji w długoletniej historii współpracy funduszu z polskim przedsiębiorcą.

Aby zrozumieć wagę obecnych spekulacji, należy cofnąć się do roku 2017, kiedy to losy dzisiejszego giganta logistyki wisiały na włosku. Wówczas grupa Integer.pl, do której należał InPost, znajdowała się w głębokim kryzysie finansowym. Spółka, która wcześniej była ulubieńcem inwestorów na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, zmagała się z ogromnym zadłużeniem i serią biznesowych niepowodzeń. W tamtym czasie Advent International wystąpił w roli inwestora ostatniej szansy, decydując się na wyłożenie około 500 mln zł na refinansowanie długów i dalszy rozwój sieci paczkomatów.

Sytuacja była wówczas dramatyczna. Integer.pl miał "nóż na gardle" w związku z terminami wykupu obligacji. Już w lutym 2017 roku firma musiała wynegocjować przedłużenie terminu spłaty papierów dłużnych o wartości 20 mln zł, a w kolejnych miesiącach zapadały następne serie o łącznej wartości kilkudziesięciu milionów złotych. Brak porozumienia z inwestorem oznaczałby realne ryzyko upadłości w ciągu dwunastu miesięcy, o czym zarząd spółki otwarcie informował w oficjalnych komunikatach. Rafał Brzoska, twórca firmy, poszukiwał partnera, który nie tylko spłaciłby wierzycieli, ale również uwierzył w wizję międzynarodowej ekspansji maszyn paczkowych, co w tamtym momencie wydawało się planem niezwykle ryzykownym.

Wspólna oferta Adventu i Rafała Brzoski zakładała zdjęcie spółek Integer.pl i InPost z warszawskiej giełdy. Proces ten nie odbył się jednak bez kontrowersji. Proponowane ceny w wezwaniu – 41,1 zł za akcję Integera oraz 9,5 zł za akcję InPostu – były znacznie niższe od historycznych szczytów, co spotkało się z oporem funduszy inwestycyjnych. W szczytowym momencie, w 2013 roku, akcje Integera kosztowały nawet 300 zł. Dla wielu inwestorów mniejszościowych wyjście z inwestycji na warunkach Adventu oznaczało realizację strat sięgających nawet 80 proc. wartości zainwestowanego kapitału. Ostatecznie jednak, wobec braku alternatyw i groźby bankructwa, fundusz zdołał przejąć ponad 90 proc. akcji, co umożliwiło przeprowadzenie przymusowego wykupu i wycofanie spółek z obrotu publicznego.

Okres po zdjęciu spółki z GPW był czasem intensywnej restrukturyzacji i zmiany modelu biznesowego. InPost, który wcześniej próbował konkurować z Pocztą Polską na rynku listów tradycyjnych (stosując m.in. słynne metalowe blaszki dociążające przesyłki, by obejść monopol państwowego operatora), pod rządami Adventu postawił wszystko na jedną kartę: paczkomaty. Fundusz zapewnił niezbędny kapitał na wymianę floty, modernizację technologii oraz, co najważniejsze, na agresywną ekspansję zagraniczną, która wcześniej drenowała zasoby finansowe grupy.

Współpraca Rafała Brzoski z amerykańskim funduszem okazała się jednym z najbardziej udanych przykładów partnerstwa private equity w polskim biznesie. Advent nie tylko uporządkował finanse, ale także pomógł w profesjonalizacji zarządzania i przygotowaniu firmy do ponownego wejścia na giełdę, tym razem w skali międzynarodowej. Efektem tych działań był spektakularny debiut na giełdzie Euronext w Amsterdamie w styczniu 2021 roku, gdzie spółka została wyceniona na miliardy euro, stając się jednym z najważniejszych graczy na europejskim rynku e-commerce.

Dzisiejszy InPost to zupełnie inna organizacja niż ta, którą Advent ratował siedem lat temu. Według danych za drugi kwartał 2024 roku, grupa wypracowała przychody na poziomie 2,6 mld zł, co oznacza wzrost o 22,5 proc. rok do roku. Czysty zysk w tym okresie wyniósł ponad 336 mln zł. Firma dysponuje siecią 23 tys. paczkomatów w Polsce oraz systematycznie buduje swoją pozycję na rynkach zachodnich, szczególnie w Wielkiej Brytanii i we Włoszech, gdzie posiada już łącznie około 16 tys. maszyn. To właśnie ta skala operacji i ogromny potencjał wzrostu na rynkach zagranicznych sprawiają, że InPost ponownie znalazł się w centrum zainteresowania największych globalnych graczy inwestycyjnych.

Obecna struktura akcjonariatu InPostu jest mocno zdywersyfikowana. Największym udziałowcem jest czeska grupa PPF, która kontroluje blisko 28 proc. głosów, sukcesywnie odkupując akcje właśnie od Adventu. Rafał Brzoska, poprzez swoją spółkę A&R Investments, posiada około 12,5 proc. udziałów i pozostaje kluczową postacią w zarządzie firmy. Ewentualna nowa oferta przejęcia pod wodzą Adventu i KKR musiałaby zatem zmierzyć się z nowymi realiami wyceny, która jest nieporównywalnie wyższa niż w 2017 roku, oraz z interesami innych silnych partnerów kapitałowych. Historia zatacza jednak koło, pokazując, że fundusz, który kiedyś wyciągnął firmę z przepaści, wciąż widzi w niej ogromną wartość, którą być może chce ponownie skonsolidować pod swoimi skrzydłami.