"Bigosowe" L4. Polacy przedłużają wolne

Zdaniem ekspertów Conperio wolna Wigilia może realnie odciążyć osoby przygotowujące wieczerzę, ale nie wpłynie na ogólny trend łączenia dni wolnych z krótkim L4.

– Wolna Wigilia to krok w dobrą stronę, ale jeśli wypada w środku tygodnia, nadal pozostawia przestrzeń do łączenia dni wolnych krótkim L4. Największa presja absencyjna wciąż przypada na dni "pomiędzy" oraz na poniedziałki i piątki – komentuje Mikołaj Zając, prezes Conperio.

Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że w pierwszym półroczu 2024 r. wystawiono łącznie 10 864,2 tys. zaświadczeń lekarskich z tytułu choroby własnej. Rok później, w analogicznym okresie 2025 r., liczba ta wzrosła do 11 676,2 tys.

W 2024 r. najwięcej zwolnień wystawiono w styczniu – 2 199,9 tys., w lutym było ich 1 992,0 tys., a w marcu 1 810,5 tys. W samym okresie 25–29 marca, bezpośrednio przed Wielkanocą, wystawiono 415,1 tys. zaświadczeń. W kwietniu było ich 1 793,5 tys., z czego 171,0 tys. przypadło na 29–30 kwietnia, tuż przed majówką. W maju wystawiono 1 534,0 tys. L4, w tym 301,4 tys. w dniach 27–31 maja. Czerwiec zamknął się liczbą 1 534,2 tys. zwolnień.

W pierwszym półroczu 2025 r. skala była jeszcze większa. W styczniu wystawiono 2 275,7 tys. zaświadczeń, w lutym 2 196,4 tys., a w marcu 2 184,9 tys.. W kwietniu było ich 1 778,5 tys., przy czym w okresie 14–18 kwietnia wystawiono 433,2 tys. L4, a w dniach 28–30 kwietnia kolejne 260,7 tys. W maju liczba zaświadczeń wyniosła 1 635,4 tys., a w czerwcu 1 605,4 tys., z czego 315,8 tys. przypadło na okres 16–20 czerwca, bezpośrednio po Bożym Ciele.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych podkreśla jednocześnie, że nie monitoruje przypadków łączenia dni ustawowo wolnych ze zwolnieniami lekarskimi wystawianymi bezpośrednio przed lub po świętach, choć dysponuje narzędziami do kontroli zwolnień tam, gdzie istnieje największe ryzyko nadużyć.

Z analiz Conperio wynika, że większość jednodniowych zwolnień lekarskich wystawiana jest dziś w ramach telemedycyny, bez fizycznego kontaktu z lekarzem. Szybkie konsultacje online sprzyjają pobieraniu L4 w momentach newralgicznych z punktu widzenia organizacji pracy.

Paradoksalnie do zjawiska dokładają się również sami pracodawcy, oferując rozbudowane pakiety prywatnej opieki zdrowotnej.

– Pracodawcy inwestują w benefity zdrowotne z myślą o ograniczeniu absencji, a tymczasem w niektórych organizacjach obserwujemy efekt odwrotny – łatwiejszy dostęp do L4, zwłaszcza tych jednodniowych – wskazuje Mikołaj Zając.

Eksperci podkreślają, że krótkie, pojedyncze zwolnienia mogą zaniżać statystyczny obraz absencji, ale generują realne koszty organizacyjne i problemy z planowaniem pracy. Dlatego coraz więcej firm odchodzi od prostego liczenia wskaźników procentowych na rzecz analizy jakościowej – obejmującej długość, powtarzalność i moment występowania zwolnień.

– Wolna Wigilia nie rozwiąże problemu grudniowego "piku" zwolnień. Kluczowe jest nie to, co zapisane w kalendarzu, ale to, czy firma potrafi mądrze analizować absencję i nią zarządzać – podsumowuje ekspert rynku pracy.