To koniec mObywatela? Oto co ma zastąpić aplikację. Jest projekt

W czwartek resort cyfryzacji opublikował projekt nowelizacji ustawy o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej. Ministerstwo podało, że celem noweli jest dostosowanie krajowych przepisów do unijnego rozporządzenia eIDAS 2.0, które zobowiązuje państwa członkowskie UE do zapewnienia europejskiego portfela tożsamości cyfrowej.

Na podstawie uzasadnienia projektu noweli można podejrzewać, że czeka nas pożegnanie z aplikacją mObywatel, którą się chwaliliśmy nie tylko w Polsce, ale i w Europie - ocenił ekspert portalu cyberdefence24.pl Paweł Makowiec.

Zaznaczył przy tym, że z dokumentów opublikowanych przez resort cyfryzacji nie wynika wprost, iż mObywatel zostanie wygaszony, a są w nich jedynie określenia na to wskazujące.

- Należy więc zaczekać na jasne stanowisko Ministerstwa Cyfryzacji w tej sprawie - podkreślił.

W uzasadnieniu projektu nowelizacji resort wskazał, że rozwiązania aplikacji mObywatel, ustanowione w oparciu o przepisy krajowe, są "zasadniczo różne" od wymagań dla europejskiego portfela tożsamości cyfrowej ustanowionych m.in. w przepisach rozporządzenia eIDAS.

Podano też, że "nie jest możliwe dostosowanie istniejącej aplikacji mObywatel do wymogów określonych dla europejskiego portfela tożsamości cyfrowej i co za tym idzie konieczne jest opracowanie zupełnie nowego rozwiązania, w tym nowej aplikacji".

W uzasadnieniu ministerstwo przekazało również, że nie będzie potrzeby utrzymywania dwóch aplikacji jednocześnie, zapewniających podobne funkcje - "nie tylko ze względu na koszty ich utrzymania, ale też na użytkowników, którzy będą mogli poczuć się zdezorientowani, nie mając pewności, co wybrać". W dokumencie można też przeczytać, że dwie aplikacje, czyli mObywatel oraz europejski portfel tożsamości cyfrowej, mają być utrzymywane jednocześnie "w trakcie okresu przejściowego".

- Zdziwiłem się, czytając uzasadnienie, ponieważ jeszcze w 2024 r. Centralny Ośrodek Informatyki (odpowiedzialny za mObywatela od strony technicznej) przekazał, że w listopadzie 2026 r. ma zostać zaprezentowana aplikacja mObywatel 3.0, która będzie spełniać wymagania eIDAS – przypomniał Paweł Makowiec.

Dodał, że na początku lutego wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski przekazał mediom, że powstanie nowa aplikacja związana z europejskim portfelem tożsamości cyfrowej. - Pojawiła się więc informacja, że będą funkcjonować dwie oddzielne aplikacje: mObywatel i portfel. Natomiast w czwartek czytamy w uzasadnieniu, że nie ma sensu utrzymywać dwóch aplikacji - zauważył ekspert.

Jego zdaniem może to budzić konsternację, biorąc również pod uwagę, że resort cyfryzacji mocno promuje mObywatela, m.in. informując na bieżąco o nowych użytkownikach i nowych usługach udostępnych w aplikacji.

Resort wskazał także w uzasadnieniu projektu, że nie jest możliwe przenoszenie dokumentów mobilnych z aplikacji mObywatel do europejskiego portfela tożsamości cyfrowej i co za tym idzie: nie będzie przepływu danych między aplikacjami.

- Zastanawiam się, jak wobec tego wyglądać będzie migracja użytkowników mObywatela do europejskiego portfela tożsamości cyfrowej. Tego nie ma określonego w projekcie ustawy - zauważył Paweł Makowiec.

Dodał, że technicznie nie będzie możliwa wymiana danych między obiema aplikacjami.

- Korzystanie z portfela, podobnie jak obecnie z mObywtala, nie będzie obowiązkowe. Więc jeśli resort automatycznie przeniesie użytkowników jednej aplikacji do drugiej, będzie musiał zapewnić im możliwość "opt out", czyli zamknięcia konta w portfelu. Resort może też wybrać opcję "opt in", czyli użytkownicy mObywatela, którzy będą chcieli korzystać z portfela, będą mogli to zrobić np. za pomocą odpowiedniego przycisku - wskazał ekspert.

Zastanawiał się też, jak będzie wyglądało przenoszenie poszczególnych modułów mObywatela, jak np. mStłuczka, ePłatności, legitymacja studencka itp. Wskazał, że obecnie nie wiadomo, co stanie się z wersją mObywatel Junior i czy powstanie "europejski portfel tożsamości cyfrowej junior".

- Mam nadzieję, że resort ma już jakiś wstępny plan działania. Nie wyobrażam sobie, żeby mieć przygotowany projekt ustawy o portfelu tożsamości cyfrowej i nie mieć chociażby zarysu tego, jak będzie wyglądało przenoszenie poszczególnych funkcjonalności mObywatela do nowej aplikacji. Na to wskazuje wspomnienie o okresie przejściowym - wskazał Paweł Makowiec.

Obecnie aplikacja mObywatel ma 11 mln użytkowników, którym - od grudnia - wirtualny asystent AI może pomóc w znalezieniu właściwych wniosków i formularzy. Działanie mObywatela reguluje m.in. ustawa o aplikacji mObywatel z 2023 r. Zgodnie ze stroną info.mobywatel.gov.pl obecnie resort pracuje nad umieszczeniem w aplikacji m.in. mapy schronów, legitymacji honorowego dawcy krwi i Centralnej Informacji Emerytalnej.

Jak podaje Komisja Europejska na swojej stronie internetowej, portfel tożsamości cyfrowej to aplikacja mobilna, która pozwoli mieszkańcom UE bezpiecznie identyfikować się podczas korzystania z usług publicznych i prywatnych, a także przechowywać i wyświetlać dokumenty cyfrowe, np. mobilne prawa jazdy. Unijne rozporządzenie eIDAS 2.0 w tej sprawie weszło w życie w maju 2024 r. i zakłada, że do grudnia br. europejskie kraje wdrożą portfele.