Fiskus ruszył do akcji. Miliony z mandatów. Te branże są pod lupą

W odpowiedzi na interpelację poselską Ministerstwo Finansów zaprezentowało dane dotyczące liczby i ustaleń kontroli podatkowych, kontroli celno-skarbowych, czynności sprawdzających oraz nabyć sprawdzających przeprowadzonych przez Krajową Administrację Skarbową (KAS) w roku 2025 oraz przez trzy kwartały 2026 r.

Wynika z nich, że ustalenia – czyli, ogólnie rzecz biorąc, wartość niezapłaconych danin – poczynione w ramach kontroli celno-skarbowych w roku 2025 wyniosły 4,89 mld zł, a poczynione w ramach sankcji VAT (czyli kart za błędy w rozliczeniu VAT) przekroczyły 64 mln zł. Ustalenia z trzech kwartałów 2026 r. wyniosły prawie 4,1 mld zł, zaś sankcja VAT to ponad 46 mln zł.

Wykryte w ramach kontroli podatkowych uszczuplenia w 2025 r. wyniosły ponad 1,2 mld zł, a kary (czyli sankcje) zbliżyły się do 151 mln zł. Z kolei wykryte w tym roku uszczuplenia sięgnęły prawie 882 mln zł, a sankcje wyniosły 108 mln zł.

"Kontrole podatkowe i kontrole celno-skarbowe są bieżącą reakcją na identyfikowane ryzyka. Kierowane są tam, gdzie analiza wykaże największe ryzyko nieprawidłowości podatkowych. Organy KAS nie zakładają określonej liczby kontroli do przeprowadzenia w danym roku. Liczba poszczególnych działań kontrolnych" – czytamy w odpowiedzi MF na interpelację poselską.

Z danych zaprezentowanych przez MF wynika także, że w 2025 r. było łącznie 5113 kontroli celno-skarbowych, a przez 9 miesięcy tego roku – 3434. W ubiegłym roku najczęściej kontrolowane były firmy w branży "tekstylia, odzież i obuwie" (471 kontroli), branża "transport i logistyka" (433 kontrole), a także firmy z branży budowlanej (381 kontroli). W tym roku najwięcej kontroli zostało przeprowadzonych "w stosunku do podmiotów, których właścicielami lub głównymi udziałowcami są obcokrajowcy pochodzący z krajów azjatyckich" (310 kontroli). Na drugim miejscu znalazła się branża "tekstylia, odzież i obuwie" (308), a na trzecim (237).

Liczba kontroli podatkowych w 2025 r. wyniosła 8741, a w pierwszych trzech kwartałach 2026 r. – 5823. Tutaj najczęściej kontrolowane branże to budownictwo (zarówno w roku ub., jak i bieżącym) oraz transport i logistyka (również w roku 2025 oraz przez trzy kwartały 2026 r.). Na trzecim miejscu w 2025 r. znalazła się branża "e-handel i usługi informatyczne", a w tym roku "sprzedaż artykułów spożywczych i tytoniu".

"Nabycia sprawdzające są działaniami realizowanymi na terenie całego kraju, często w miejscach o przewidywanym wysokim poziomie nieprawidłowości i co do zasady są działaniami podmiotowymi, a więc kierowanymi wobec konkretnego podatnika, u którego ustalono istnienie nieprawidłowości w tym obszarze" – podano w odpowiedzi Ministerstwa Finansów.

W 2025 r. było 57 tys. 868 nabyć sprawdzających. W przypadku 19 tys. 296 zostały stwierdzone nieprawidłowości, w efekcie których nałożono 20 tys. 210 mandatów, których kwota wyniosła przeszło 27,8 mln zł.

W tym okresie najwięcej nabyć sprawdzających dokonanych zostało w województwie małopolskim (6670), na drugim miejscu było woj. mazowieckie (6348), na trzecim zaś woj. wielkopolskie (5656). Pod względem kwoty mandatów na pierwszym miejscu było woj. mazowieckie (ponad 5,8 mln zł), potem małopolskie (3 mln zł), a na trzecim miejscu – woj. śląskie (5473 nabyć zaowocowało mandatami w wysokości ponad 2,8 mln zł).

Z kolei przez 9 miesięcy br. służby skarbowe dokonały 50 tys. 564 nabyć sprawdzających. W 18 tys. 30 z nich zostały wykryte nieprawidłowości, co zakończyło się mandatami na ponad 22,3 mln zł.

Najwięcej nabyć dokonano tym razem w woj. mazowieckim (5356), na drugim miejscu było woj. śląskie (5220), a na trzecim – wielkopolskie (5164). Pod względem kwot nałożonych mandatów przez pierwsze trzy kwartały br. przewodzi woj. mazowieckie (ponad 4,1 mln zł), drugie było woj. śląskie (ponad 2,5 mln zł), a trzecie woj. małopolskie (5128 nabyć zakończyło się mandatami na łączną kwotę ponad 2,3 mln zł).