Inwestycja warta 5 mld zł. Polska składa wniosek do KE 

- Nabór wstępny Komisji Europejskiej trwa do 20 czerwca tego roku i już dzisiaj chcielibyśmy ogłosić, że Polska złoży wniosek o gigafabrykę sztucznej inteligencji w Polsce - przekazał wiceszef resortu cyfryzacji w czwartek podczas konsultacji społecznych "Rok 2025: przyspieszenie w cyfryzacji".

Standerski dodał, że przez osiem następnych dni Ministerstwo Cyfryzacji (MC) będzie finalizować rozmowy z partnerami z całej Unii Europejskiej ws. gigafabryki. Wiceszef MC wskazał, że polski wstępny wniosek będzie dotyczył około 30 tys. procesorów graficzny typu GPU (graphic processing unit).

Inwestycja wyniesie ok. 5 mld zł, z czego wkład ze środków publicznych to blisko 2 mld zł w perspektywie lat 2026-2029 - podkreślił.

W odpowiedzi na pytania PAP Standerski przekazał, że 30 tys. GPU trafi do "ośrodków wiodących", wymienionych w projekcie Polityki AI. Znajdują się one w Poznaniu, Krakowie, we Wrocławiu, w Warszawie i Gdańsku. - Ośrodki wiodące to te, które już dzisiaj mają superkomputery, wokół których będzie można dobudowywać infrastrukturę - dodał wiceminister.

Według resortu gigafabryka nie będzie jednym obiektem, a klastrem ośrodków wskazanych w Polityce rozwoju sztucznej inteligencji, która obecnie znajduje się w konsultacjach społecznych.

MC zdecydowało, że gigafabryka zostanie podzielona między pięć ośrodków, po konsultacji z ekspertami oraz ze względu na efektywność energii elektrycznej i kwestie cyberbezpieczeństwa - zaznaczył wiceszef resortu.

Ministerstwo w komunikacie sprecyzowało, że informacje o polskim zgłoszeniu zostały przekazane Komisji Europejskiej w trybie roboczym i trwają konsultacje dotyczące oficjalnego wniosku. Ma on zostać złożony do 20 czerwca, a w jego ramach "Polska zaproponuje również m.in. zwiększenie elastyczności struktury finansowej oraz uproszczenie procedur inwestycyjnych".

Jak wskazuje Komisja Europejska na swojej stronie internetowej, fabryki sztucznej inteligencji to dynamiczne ekosystemy, które wspierają innowacje, współpracę i rozwój w dziedzinie AI. Komisja uznała utworzenie ich za priorytet i zaplanowała uruchomienie pierwszych fabryk w 2025 r. W grudniu 2024 r. KE wybrała pierwsze siedem lokalizacji, a w marcu tego roku - kolejne sześć.

W Polsce pierwsza fabryka sztucznej inteligencji powstaje w Akademickim Centrum Komputerowym Cyfronet AGH w Krakowie, a druga o nazwie Piast-AI, ma powstać w Poznaniu. Fabryka w Poznaniu, jak informuje resort, ma skoncentrować się na obszarach m.in.: nauki o zdrowiu i życiu, kosmosu i robotyki oraz zrównoważonego rozwoju.

W lutym 2024 r, szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen ogłosiła, że unijny fundusz InvestAI, z budżetem w wysokości 20 mld euro, sfinansuje cztery gigafabryki sztucznej inteligencji w UE. Gigafabryki mają łączyć potężne moce obliczeniowe z niskoemisyjnymi centrami danych.

W kwietniu KE ogłosiła skoordynowaną strategię ws. sztucznej inteligencji - "Plan Działania dla Kontynentu AI" (ang. AI Continent Action Plan). Skupia się on na pięciu filarach: inwestycjach w infrastrukturę, wykorzystaniu danych, wdrożeniach sektorowych, rozwoju kompetencji i uproszczeniu regulacji. Jego celem jest najskuteczniejsze wykorzystanie możliwości, jakie daje sztuczna inteligencja.

Plan zakłada m.in. inwestycje w infrastrukturę obliczeniową w ramach sieci fabryk AI i planowanych gigafabryk. W ramach inwestycji powstać mają nowe superkomputery, czyli urządzenia, które dysponują większymi mocami obliczeniowymi niż obecne komputery.

Jak wskazano w Polityce AI, polski ekosystem sztucznej inteligencji ma opierać się na rozwoju 34 "wspierających ośrodków regionalnych" AI (m.in. w Częstochowie, Radomiu, Elblągu, Jeleniej Górze, Lubinie, Suwałkach, Chełmie, Białej Podlaskiej) oraz pięciu "wiodących ośrodków", skupionych wokół Poznania, Krakowa, Wrocławia, Gdańska i Warszawy. W ośrodkach wspierających MC planuje do 2030 roku 12 inwestycji, a w wiodących - 10.

Projekt Polityki AI do 2030 roku został opublikowany przez MC w ubiegłym tygodniu. Jego konsultacje potrwają do 1 lipca.