Inflacja bazowa. Jest najnowszy komunikat Narodowego Banku Polskiego

NBP przedstawił szczegółowe wyliczenia dotyczące czterech wskaźników inflacji bazowej za marzec 2025 roku. Inflacja po wyłączeniu cen administrowanych, czyli tych podlegających kontroli państwa, osiągnęła wartość 3,4 proc. w porównaniu do analogicznego okresu rok wcześniej. Stanowi to niewielki spadek w stosunku do lutego, kiedy to wskaźnik ten wynosił 3,5 proc.

Inflacja po wyłączeniu cen najbardziej zmiennych wzrosła nieznacznie z 4,9 proc. w lutym do 5,0 proc. w marcu bieżącego roku. Natomiast wskaźnik po wyłączeniu cen żywności i energii utrzymał się na niezmienionym poziomie 3,6 proc. w ujęciu rocznym. Podobnie stabilna pozostała tzw. 15-proc. średnia obcięta, eliminująca wpływ 15 proc. koszyka cen o najmniejszej i największej dynamice, która wyniosła 4,6 proc., dokładnie tyle samo co miesiąc wcześniej.

Bank centralny regularnie oblicza różne miary inflacji bazowej, co pozwala na głębszą analizę charakteru zmian cen w polskiej gospodarce. Podczas gdy wskaźnik CPI pokazuje średnią zmianę cen całego koszyka dóbr konsumpcyjnych, wskaźniki inflacji bazowej umożliwiają bardziej szczegółowe badanie zmian cenowych w poszczególnych segmentach tego koszyka.

Takie podejście analityczne pomaga skuteczniej identyfikować źródła presji inflacyjnej oraz formułować trafniejsze prognozy dotyczące przyszłych tendencji cenowych. Dzięki temu możliwe jest również określenie, w jakim stopniu obserwowana inflacja ma charakter trwały, a w jakim jest kształtowana przez przejściowe czynniki, takie jak nieprzewidywalne i krótkotrwałe wahania cen.

Wśród wszystkich miar inflacji bazowej szczególną uwagę analityków przyciąga wskaźnik po wyłączeniu cen żywności i energii. Polityka pieniężna prowadzona przez bank centralny ma relatywnie duży wpływ właśnie na te kategorie dóbr i usług, które pozostają w tym wskaźniku. Ceny energii, w tym paliw, kształtują się głównie na rynkach światowych, często pod wpływem spekulacji, a nie na rynku krajowym.

Z kolei ceny żywności są w znacznym stopniu uzależnione od czynników takich jak warunki pogodowe oraz bieżąca sytuacja na krajowych i międzynarodowych rynkach rolnych. Dlatego wyłączenie tych kategorii pozwala uzyskać miarę inflacji, która lepiej odzwierciedla procesy cenowe podlegające wpływowi krajowej polityki monetarnej.