"20 mld zł dla huty". Tusk do PiS i prezydenta: zastanówcie się

Przed posiedzeniem rządu premier odniósł się do programu SAFE. Podkreślił, że według prognoz Agencji Uzbrojenia wartość inwestycji w samą Hutę Stalowa Wola "przekroczy 20 miliardów złotych". Zaznaczył przy tym, że HSW produkuje m.in. armatochaubice Krab, Bojowy Wóz Piechoty "Borsuk" i samobieżne moździerze Rak.

Już cały świat jest zainteresowany tym, żeby też od nas to kupować, więc mówimy o wielkiej inwestycji, która będzie służyła - jeśli oczywiście prawica i prezydent zrozumieją, na co robią zamach - polskiej gospodarce, polskiej obronności, możliwościom eksportu polskiego uzbrojenia - powiedział Tusk.

Wskazał przy tym, odnosząc się do kontraktu zbrojeniowego z czasów rządów PiS, że "pożyczka koreańska to jest prawie dwukrotnie wyższe oprocentowanie", niż w przypadku pożyczki w ramach unijnego programu SAFE.

- Ten zamach na Stalową Wolę jest tym bardziej paskudny, bo jak wiecie, w sobotę jeszcze zamierzają robić tam swoje konwencje partyjne. Dokładnie w tym samym czasie, kiedy robią zamach na 20 mld zł. Bardzo trudno mi zrozumieć, właściwie nie jestem w stanie zrozumieć, czym się kierują ci, którzy podejmują w tej chwili decyzję o próbie zablokowania tych pieniędzy - powiedział szef polskiego rządu.

Premier nawiązał do tego, że gdy Sejm w piątek głosował nad ustawą dotyczącą programu SAFE, Konfederacja i PiS głosowały przeciwko, mimo że Polska jest głównym beneficjentem tego mechanizmu. Reporter TVN24+, Patryk Michalski, ujawnił, że w PiS obowiązywała surowa dyscyplina i chociaż niektórzy posłowie myśleli o poparciu SAFE lub wstrzymaniu się od głosu, partia nie pozwoliła na odstępstwa.

Niepewny jest też podpis prezydenta pod ustawą o SAFE. Karol Nawrocki ma m.in. obawy, że unijny program może zostać w przyszłości narzędziem politycznego nacisku na Polskę. Prezydentowi nie podobają się też warunki udzielenia pożyczki i jej spłaty w ramach SAFE.

Państwa członkowskie UE ostatecznie zatwierdziły we wtorek plan inwestycyjny Polski w ramach programu obronnego SAFE. Na polskiej liście znalazło się 139 projektów. Łącznie Polska ma otrzymać 43,7 mld euro w postaci nisko oprocentowanych pożyczek.

Celem SAFE jest nie tylko wzmocnienie zdolności obronnych państw UE, ale także doinwestowanie ich przemysłów obronnych. Dlatego program dopuszcza możliwość zakupów w krajach trzecich tylko w ograniczonym zakresie. Koszt komponentów wyprodukowanych w państwach zaangażowanych w SAFE musi wynieść co najmniej 65 proc.

Jeśli państwo uczestniczące w SAFE zamierza złożyć zamówienie w krajach trzecich na bardziej zaawansowane systemy - np. obrony powietrznej i przeciwrakietowej - to taki projekt musi spełniać dodatkowo bardziej rygorystyczne warunki, np. zapewniona będzie musiała być możliwość modyfikowania w razie potrzeby sprzętu bez ograniczeń.

Co do zasady projekty finansowane z SAFE mają być realizowane w ramach wspólnych zamówień, z udziałem co najmniej jednego państwa UE lub Ukrainy. Przewidziano jednak czasowy wyjątek od tej reguły, w ramach którego możliwe jest finansowanie nie tylko projektów wspólnych, ale także już rozpoczętych i realizowanych na zamówienie jednego państwa członkowskiego. Ma to wspomóc terminową dostawę kluczowych zasobów.

W programie pożyczkowym będzie mogła brać udział Ukraina, co ma dodatkowo wzmocnić potencjał jej przemysłu zbrojeniowego i wspomóc ją w wojnie obronnej z Rosją. Zgodnie z planami przedstawionymi przez stolice 15 z 19 państw członkowskich biorących udział w SAFE planuje realizować projekty zbrojeniowe wspólnie z Ukrainą; taki plan ma również Polska.