Konsumpcja mocno wyhamowała. To początek dużych zmian

Mimo wyjątkowo szybkiego wzrostu cen, wojny w Ukrainie i zapowiadanego spowolnienia w gospodarce, Polacy drastycznie nie ograniczyli zakupów. Najnowsze dane Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) pokazują, że sprzedaż detaliczna w maju była nominalnie o 23,6 proc. wyższa niż w analogicznym okresie poprzedniego roku, a eliminując wpływ wzrostu cen (przy założeniu stałych cen), zwyżka jest na poziomie 8,2 proc.

Widać jednak dużą zmianę w konsumpcji w porównaniu ze statystykami sprzed miesiąca. Wzrost sprzedaży detalicznej mocno wyhamował. W kwietniu wyniki na poziomie odpowiednio 33,4 i 19 proc.

Spełniają się tym samym wcześniejsze zapowiedzi ekonomistów, którzy zapowiadali pogorszenie wyników. Przy okazji poprzedniego raportu GUS eksperci banku Pekao zapowiadali, że "czeka nas wielkie hamowanie sprzedaży".

Konsumpcja będzie hamować m.in. w związku z realnym spadkiem płac. W poniedziałek GUS poinformował o średnim wzroście wynagrodzeń w Polsce na poziomie 13,5 proc., a więc niższym od wzrostu inflacji, która w tym samym czasie była na poziomie 13,9 proc. Zarobki rosną w tempie wolniejszym od wzrostu cen, co ostatni raz zdarzyło się w maju 2020 roku.

Eksperci Pekao zwracają uwagę na szczegółowe statystyki najnowszego raportu GUS. Ich zdaniem dość słabo wypadły wyniki sprzedaży dóbr trwałych oraz solidny wzrost sprzedaży żywności, co można łączyć z napływem dużej liczby uchodźców.

Z kolei Konrad Bochniarz z Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) wylicza, że największy spadek sprzedaży odnotowała motoryzacja. Sprzedaż samochodów jest o 10,6 proc. niższa niż rok temu. Głównym problemem jest spadek popytu oraz przerwy w dostawach. Słabsze wyniki mają też producenci mebli i sprzętu agd.

– W strukturze sprzedaży potwierdzają się nasze oczekiwania co do zachowań konsumpcyjnych nabywców. Widoczny jest wysoki popyt na dobra pierwszej potrzeby, czyli odzież i obuwie, farmaceutyki i kosmetyki oraz żywność i napoje. Wyraźnie słabszym zainteresowaniem cieszą się dobra trwałego użytku takie jak samochody, meble, rtv i agd. Wzrost cen nieco ograniczył popyt na paliwa – wylicza Adam Antoniak, ekonomista ING.

"Zważywszy na powszechny pesymizm konsumentów, w kolejnych miesiącach są spore szanse na zaciskanie pasa i jeszcze niższe dynamiki sprzedaży" – przewidują ekonomiści Pekao.

Dalszego hamowania konsumpcji w kolejnych miesiącach spodziewa się też PIE. Wskazuje m.in. na wzrost stóp procentowych, który wymusi ograniczenie wydatków.

– Słabe wynik potwierdzają badania koniunktury konsumenckiej. Obecne oceny są słabsze niż na początku pandemii. Perspektywa kolejnych podwyżek stóp będzie prowadzić do dalszego pogarszania się planów zakupowych – ocenia Bochniarz.

Damian Słomski, dziennikarz money.pl