Mężczyźni wzięli ślub w Niemczech. Polski fiskus zdecydował ws. spadku

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację dotyczącą zwolnienia z podatku od spadków i darowizn w sprawie mężczyzny, który w Niemczech wziął ślub z innym mężczyzną. Po śmierci partnera został jedynym spadkobiercą na podstawie testamentu i chciał zgłosić spadek do urzędu skarbowego tak, aby skorzystać z ulgi przewidzianej dla najbliższej rodziny.

Wysokość podatku od spadków i darowizn zależy od przynależności do grupy podatkowej. Dla najbliższych (tzw. grupa zerowa) przewidziano dodatkowe zwolnienie. Zgodnie z art. 4a ustawy bez podatku może być m.in. spadek dla małżonka, dzieci czy rodzeństwa. Jeśli wartość spadku nie przekracza 36 120 zł, nie trzeba go zgłaszać fiskusowi. Do limitu wlicza się łączną wartość majątku nabytego od tej samej osoby w roku ostatniego nabycia oraz w ciągu pięciu poprzednich lat.

Jeżeli próg 36 120 zł został przekroczony, spadek trzeba zgłosić w urzędzie skarbowym na formularzu SD-Z2. Jak wskazano, podatnik ma na to sześć miesięcy, liczonych od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, zarejestrowania notarialnego poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego.

Wnioskodawca argumentował, że ma prawo do zwolnienia, bo małżeństwo zawarte w innym państwie powinno być honorowane przez polskie urzędy. Podnosił też, że zwolnienia nie powinien przekreślać wpis "kawaler" w akcie zgonu, bo ma to wynikać z praktyki polskich urzędów stanu cywilnego, które odmawiają transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa par osób tej samej płci.

Małżeństwo zawarte skutecznie zgodnie z prawem innego państwa członkowskiego UE – nawet jeżeli nie zostało transkrybowane do polskich ksiąg stanu cywilnego – może i powinno być uwzględnione przy określaniu grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca - czytamy we wniosku o interpretację.

Fiskus nie zgodził się z tą argumentacją. "Ustawodawstwo polskie nie przewiduje możliwości zawarcia małżeństwa między osobami tej samej płci, dopuszcza jedynie małżeństwo jako związek mężczyzny i kobiety" - przypomniano w interpretacji. Wskazano przy tym na przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a także na Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej.

W interpretacji zwrócono też uwagę, że podatnik nie zarejestrował niemieckiego dokumentu w polskim urzędzie. Jednocześnie skarbówka podkreśliła, że sama transkrypcja nie przesądza o zastosowaniu preferencji podatkowych: "transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego nie daje automatycznie praw do ulg i zwolnień".

W tekście opisano również wątek planowanych zmian w dokumentach stanu cywilnego. Zwrócono uwagę na datę 23 sierpnia 2026 r., kiedy ma wejść rozporządzenie ministra cyfryzacji z 22 maja 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego (DzU z 22 maja 2026 r., poz. 667), które ma umożliwiać rejestrację zagranicznych jednopłciowych małżeństw. Dodano, że Ministerstwo Finansów nie odpowiedziało redakcji na pytanie o stanowisko fiskusa w tym kontekście, a samo rozporządzenie zostało zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny.

W konsekwencji stanowiska skarbówki spadkobierca ma rozliczyć podatek tak jak osoba niespokrewniona. W takim przypadku kwota wolna wynosi 5733 zł, a zasady wyliczenia daniny i jej stawki wynikają z art. 15 ustawy.