Szykują się cięcia budżetu UE. Co z pieniędzmi dla Polski?

Jacek Losik
EU General Affairs Council meeting in Brussels
epa13390649 Poland's Secretary of State at the Foreign Affairs Ministry Ignacy Niemczycki arrives for a European Union (EU) General Affairs Council meeting at the Europa building in Brussels, Belgium, 19 November 2026. During the meeting, ministers are expected to discuss the European Commission's 2027 work programme, rule-of-law issues in Hungary, Lithuania, Luxembourg and Cyprus, and the implementation of the European Preparedness Union Strategy.  EPA/OLIVIER HOSLET 
Dostawca: PAP/EPA.
OLIVIER HOSLET
diplomacy, meeting, eu, european union, general affairs, council, europeWiceminister spraw zagranicznych Ignacy Niemczycki
Źródło zdjęć: © PAP | OLIVIER HOSLET

Nowa propozycja budżetu Unii Europejskiej na lata 2028-34 zakłada zmniejszenie wydatków o 10 proc. względem pierwotnego projektu. Wiceminister spraw zagranicznych Ignacy Niemczycki z jednej strony uspokaja, że Polska zachowa największą kopertę, z drugiej zaznacza, że projekt nie odpowiada na polskie zastrzeżenia.

Przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa przedstawił w sobotę zmienioną propozycję wieloletniego budżetu UE. Zakłada ona ograniczenie jego wartości w porównaniu z pierwotnym projektem. Sumy na rolnictwo mają pozostać bez zmian, natomiast zmniejszone zostaną fundusze dla regionów. Według propozycji skala tych cięć ma być niewielka.

Polska ma otrzymać największą kopertę spośród państw członkowskich. Wiceminister spraw zagranicznych Ignacy Niemczycki podkreślił jednak, że Warszawa nadal nie akceptuje części rozwiązań zawartych w projekcie.

– Nasze priorytety pozostają takie same: chcemy odpowiedniej wielkości koperty dla Polski na dwie polityki, spójności i rolną, a pieniądze z ETS-u powinny przede wszystkim finansować zielone inwestycje w kraju – powiedział PAP Niemczycki.


DLA CIEBIE
Nie płać więcej niż musisz. Te ulgi podatkowe warto znać


I dodał: – W tej propozycji, którą przedstawił Costa, Polska ma niezmiennie największą kopertę. Natomiast ta propozycja nie rozwiązuje innych naszych zastrzeżeń.

Costa utrzymał pomysł, by przychody ze sprzedaży uprawnień do emisji ETS stały się jednym z dochodów własnych Unii. Jednocześnie zaproponował okres przejściowy dla części państw, w tym Polski. Ich wkład miałby rosnąć stopniowo: od 0 proc. do 30 proc. w 2034 r.

Obecna koperta dla Polski wynosi 123 mld euro. Niemczycki ocenił, że redukcja funduszy regionalnych będzie niewielka, ale nie zostanie całkowicie wyeliminowana.

– To jest 2,5 mld na wszystkie państwa członkowskie na siedem lat, ale jednak są – zaznaczył. – Zakładam, że cięcie w naszej alokacji to będzie kilkaset milionów, chociaż oczywiście jest to założenie, bo na to składać się będzie kilka zmiennych, które musimy wycenić – podkreślił Niemczycki.

Spór o pieniądze z systemu ETS

Wiceszef MSZ uznał, że mechanizm dotyczący ETS byłby dla Polski korzystny pod względem finansowym. Warszawa sprzeciwia się jednak temu, aby przychody z systemu stały się stałym zasobem własnym UE.

– ETS nie powinien być zasobem własnym. To jest zasób dość regresywny. To nie są świeże pieniądze, bo przecież te pieniądze już są w budżetach narodowych od wielu lat – zwrócił uwagę.

Propozycja Costy przewiduje także, że cały budżet UE będzie relatywnie mniejszy niż w obecnej perspektywie. Niemczycki uważa, że taki poziom finansowania nie odpowiada potrzebom i ambicjom Wspólnoty. – Nie odpowiada więc ani na potrzeby, ani na ambicje Unii – ocenił.

Cięcia w obronności i programie AgoraEU

Wiceminister odniósł się również do argumentów państw określanych jako oszczędne. Państwa te domagają się ograniczenia budżetu UE, porównując go z budżetami krajowymi.

– Budżety krajowe przez ostatnich siedem lat wzrastały o kilkadziesiąt procent, a tutaj budżet unijny, relatywnie do dochodu narodowego brutto, będzie mniejszy niż był w latach 2021-27. To jest główne źródło naszego niezadowolenia – wyjaśnił wiceszef MSZ. – Logika cięć prowadzi do tego, że ograniczone są pieniądze na ważne rzeczy – dodał.

Jako przykład wskazał finansowanie demokracji, mediów i kultury w ramach puli AgoraEU. Cięcia mają dotknąć także środków na obronność. Niemczycki zaznaczył jednak, że w propozycji nie zmniejszono wydatków na mobilność wojskową, istotną dla Polski.

– Pojawił się też nowy zapis, który mówi o tym, że pieniądze na mobilność wojskową powinny być szczególnie wykorzystywane w kontekście regionów wschodnich, więc to może być dla nas korzystne finansowo – dodał.

Wybrane dla Ciebie