Bruksela tnie budżet o 200 mld euro. Mniej na regiony i obronność

Karolina Wysota
EU-UK Summit Takes Place In Brussels
BRUSSELS, BELGIUM - NOVEMBER 20: (From L to R) British Prime Minister Andy Burnham, President of the European Council Antonio Costa and President of the European Commission Ursula von der Leyen speak to the media following an EU-UK Summit on November 20, 2026 in Brussels, Belgium. The EU-UK Summit has been billed as a "reset" in post-Brexit relations between Britain and the European Union, with British Prime Minister Andy Burnham traveling to Brussels to hold talks with European Commission President Ursula von der Leyen and European Council President Antonio Costa. Issues on the table include easing EU-UK agricultural trade, education and work opportunities for students and a realignment of carbon trading systems. (Photo by Sean Gallup/Getty Images)
Sean GallupPrzewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa
Źródło zdjęć: © Getty Imges | 2026 Getty Images

Przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa zaproponował zmniejszenie przyszłego budżetu UE o 10 proc., czyli około 200 mld euro. Cięcia obejmą fundusze na rozwój regionów, obronność i konkurencyjność. Wydatki na rolnictwo mają pozostać bez zmian. To próba pogodzenia sprzecznych interesów państw członkowskich.

Antonio Costa przedstawił w sobotę nową propozycję budżetu UE na lata 2028–2034. Wydatki miałyby wynieść 1,78 bln euro zamiast 1,98 bln euro proponowanych wcześniej przez Komisję Europejską. Mimo cięć nowy budżet nadal byłby o blisko jedną czwartą większy od obecnego.

Jak informują Bloomberg i PAP, propozycja ma przełamać impas w negocjacjach między państwami domagającymi się ograniczenia wydatków a krajami broniącymi funduszy na rolnictwo i rozwój regionów. Na oszczędności naciskały przede wszystkim Niemcy, Austria, Szwecja, Finlandia, Holandia i Dania.


DLA CIEBIE
Nie płać więcej niż musisz. Te ulgi podatkowe warto znać


Mniej na regiony i obronność. Rolnictwo oszczędzone

Nowy projekt przewiduje zmniejszenie środków na politykę spójności, z której finansowany jest rozwój regionów, o 2,4 proc. Wydatki na rolnictwo mają natomiast pozostać na poziomie wcześniejszej propozycji Komisji Europejskiej.

Znacznie głębsze cięcia dotknęłyby obronności. Nakłady na ten cel miałyby spaść ze 115,7 mld do 81,2 mld euro, czyli o blisko 30 proc. Bloomberg zwraca uwagę, że część państw UE, szczególnie na wschodzie Unii, domaga się zwiększenia wydatków na obronność.

Zmniejszony zostałby również Fundusz Konkurencyjności, który miał pomóc Europie w nadrabianiu dystansu technologicznego wobec USA i Chin. Jego budżet skurczyłby się z 398 mld do 336 mld euro, czyli o około 15 proc. Kwoty dotyczące obronności i konkurencyjności podano w cenach stałych z 2025 r.

Nowe podatki. Polska z okresem przejściowym

Costa podtrzymał propozycję nowych źródeł dochodów, które miałyby zasilać unijny budżet kwotą około 60 mld euro rocznie.

Jednym z nich byłby 3-procentowy podatek od obrotów netto z reklam internetowych, cyfrowych usług pośrednictwa oraz danych generowanych przez użytkowników. Objąłby firmy, których globalne obroty przekraczają 750 mln euro, a roczne przychody z działalności cyfrowej w UE wynoszą co najmniej 50 mln euro.

Pomysł wcześniej krytykował prezydent USA Donald Trump, uznając go za uderzenie w amerykańskie przedsiębiorstwa.

Bruksela chce również przekierować do unijnego budżetu 30 proc. wpływów ze sprzedaży uprawnień do emisji CO2 w systemie ETS. Pozostałe 70 proc. nadal trafiałoby do budżetów państw członkowskich.

Dla Polski przewidziano okres przejściowy. W państwach korzystających z Funduszu Modernizacyjnego, w tym w Polsce, udział wpływów z ETS przekazywanych do unijnego budżetu wzrastałby stopniowo – od 0 proc. w 2028 r. do 30 proc. w 2034 r.

Budżet miałyby zasilać także dochody związane z akcyzą na wyroby tytoniowe, opłatami od odpadów niepoddanych recyklingowi i elektrośmieci oraz mechanizmem CBAM. Costa proponuje również dalsze prace nad opłatami dotyczącymi kryptowalut i korzystania z częstotliwości radiowych.

Niemcy naciskają na cięcia. Francja protestuje

Niemiecki kanclerz Friedrich Merz domagał się znacznego ograniczenia unijnych wydatków. Jak podaje Bloomberg, powiązał również fundusze rozwojowe z poparciem poszczególnych państw dla Ukrainy.

Z kolei Francja skrytykowała w sobotę najnowszą propozycję budżetu, określając ją jako rozczarowującą.

Costa chce doprowadzić do porozumienia jeszcze przed końcem 2026 r., choć formalny termin uzgodnienia budżetu upływa dopiero z końcem 2027 r. Jak informuje Bloomberg, chodzi o zakończenie negocjacji przed ważnymi wyborami w państwach członkowskich, w tym we Francji i Polsce.

Przywódcy UE mają omówić propozycję podczas dwudniowego szczytu w Brukseli, rozpoczynającego się 26 listopada.

Źródła: Bloomberg, PAP

Wybrane dla Ciebie