To będzie najdłuższy tunel w Polsce. Koszt: 10-12 mld zł. Prezes CPK podał termin

Jacek Losik
Prezes CPK Piotr Borys na tle budowy tunelu Kolei Dużych Prędkości w ŁodziPrezes CPK Piotr Borys na tle budowy tunelu Kolei Dużych Prędkości w Łodzi
Źródło zdjęć: © CPK | CPK, ZipZapic.com

Ponad 9 kilometrów długości – tyle ma mieć rekordowy tunel kolejowy, prowadzący od okolic stacji Warszawa Zachodnia do węzła Konotopa. To część projektu Kolei Dużych Prędkości między stolicą państwa, lotniskiem Port Polska i Łodzią. Prezes CPK Piotr Borys stawia jednak sprawę jasno: realny termin ukończenia to rok 2035 lub 2036.

Spółka Centralny Port Komunikacyjny ma za zadanie – po pierwsze – zbudować w gminie Baranów wielkie lotnisko, zwane obecnie Portem Polska, a po drugie – zadbać o jego skomunikowanie. Kluczowa do tego będzie sieć Kolei Dużych Prędkości.

Priorytetem, jeśli chodzi o KDP, jest tzw. igrek, czyli linia szybkiej kolei między stolicą, Portem Polska i Łodzią oraz dwa rozgałęzienia, na które ma się podzielić za Łodzią – do Poznania i Wrocławia. Projekt zakłada również budowę rekordowego w skali kraju tunelu. Chodzi o ponad 9-kilometrową nitkę między okolicami stacji Warszawa Zachodnia a węzłem Konotopa. Tego elementu kolejowej układanki nie możemy się jednak prędko spodziewać. Złudzeń w tej sprawie nie pozostawia Piotr Borys, prezes spółki CPK.

– Chcę jasno powiedzieć, że budowa tego tunelu od początku nie miała perspektywy realizacji do 2032 roku (wtedy zgodnie z obowiązującym planem otwarty ma zostać Port Polska – przyp. red.). To zadanie, jak ja to mówię, "z gwiazdką". Mówimy o prawie 10 kilometrach tunelu drążonego w dwóch tokach drążeniowych. Jeśli spojrzymy na doświadczenia budowlane w Polsce, nie jest to do zrobienia w tak krótkim czasie – powiedział podczas piątkowego spotkania z dziennikarzami Piotr Borys, który za sterami spółki CPK zasiadł 30 października 2026 r.


WIDEO
Auta tańsze niż 30 lat temu? Dane GUS zaskakują


– W tej chwili mamy kończone prace ze strony naszego projektanta, jeśli chodzi o dokumentacje do pozwoleń na budowę. Mamy już wydane decyzje lokalizacyjne i w przyszłym roku będziemy się starać o zamknięcie tych procesów administracyjnych, czyli uzyskiwania pozwolenia na budowę – wyjaśnił Borys.

Kiedy CPK zbuduje najdłuższy tunel w Polsce?

Szef CPK w rozmowie z dziennikarzami zaznaczył, że "nie ma fizycznej możliwości", aby tunel powstał do 2032 r. Zapewnił przy tym, iż infrastruktura nie będzie jeszcze potrzebna na tym etapie.

– Tunel jest potrzebny nie tyle na otwarcie lotniska, co w momencie, gdy będzie funkcjonowała cała linia "Y" i kolejne elementy sieci kolejowej. Jego budowa potrwa około 6-8 lat. Nie rozpoczniemy przetargu, dopóki nie będziemy mieli pewności co do wszystkich decyzji administracyjnych, ponieważ projekt jest zbyt skomplikowany. Jeśli pierwsze prace ruszyłyby w przyszłym roku, to realny termin ukończenia to rok 2035 lub 2036. Dokładniejsze informacje przekażemy w pierwszej połowie przyszłego roku – powiedział Borys.

Już na tym etapie na pewno wiadomo, że przedsięwzięcie nie będzie tanie. Koszty będą odzwierciedlać "rekordowość" inwestycji.

– Szacunki wahają się od 10 do 12 mld zł, więc jest to bardzo duża część całego programu – podał Borys. Dodajmy, że w programie inwestycyjnym CPK do 2035 r. (który przechodzi aktualizację) założono wydatki na Kolej Dużych Prędkości, głównie "igreka", na poziomie ponad 76 mld zł.

– Na początku przyszłego roku zastanowimy się, jak podzielić budowę tunelu na etapy. Być może zaczniemy od budowy komór startowych i odbiorczych, podobnie jak w Łodzi. Ostateczne decyzje zależą od stabilizacji finansowania całego programu. Gdy otworzymy pierwsze przetargi na kolej i terminal, zobaczymy, gdzie jesteśmy z budżetem. Ewentualne oszczędności otworzą nam drogę do ogłaszania kolejnych postępowań – powiedział prezes CPK.

Potrzeba pieniędzy na szybką kolej

Temat finansowania jest kluczowy nie tylko w kontekście rekordowego tunelu. Latem ujawniliśmy pisma od członków zarządu CPK do wiceministra infrastruktury Piotra Malepszaka, z których wynikało, że bez dodatkowych pieniędzy (chodziło akurat o dotacje z unijnego programu FEnIKS, którego budżet rozdziela Warszawa) dojdzie do "paraliżu inwestycyjnego" w drugiej połowie 2026 r.

Ostrzeżenie się zmaterializowało. Zgodnie z planem spółki z ubiegłego roku, w tym momencie powinny być ogłoszone przetargi na wszystkie sześć odcinków, na jakie podzielono linię szybkiej kolei Łódź – Warszawa. Są dwa i to te, które opublikowano w 2025 r.: Lotnisko Węzeł Bolimowski oraz Kotowice – Lotnisko. To dwa fragmenty trasy bezpośrednio na wschód oraz zachód od przyszłego Portu Polska.

Infografika opublikowana przy okazji ogłoszenia przetargu na drugi odcinek trasy Kolei Dużych Prędkości między Łodzią a Warszawą © Port Polska

Braki spółki CPK w finansowaniu są szczególnie dotkliwe w puli zaplanowanych, a "niedowiezionych" dotacji z UE. W programie inwestycyjnym założono, że z tego źródła pozyskanych zostanie ponad 30 mld zł do 2035 r. W latach 2024-2026 spółka miała zdobyć 1,4 mld zł na KDP. Zdobyła 264,3 mln zł.

Money.pl podczas piątkowego spotkania zarządu spółki CPK z dziennikarzami spytał, co się musi wydarzyć, aby pozostałe przetargi zostały ogłoszone.

– Na decyzję o ogłoszeniu przetargów składają się dwa elementy: finansowanie oraz dojrzałość projektów pod względem dokumentacji i decyzji administracyjnych – odpowiedział Borys.

Prezes CPK dodał, że przetarg na węzeł w rejonie Bolimowa spółka ogłosi najwcześniej w okresie między Bożym Narodzeniem a Nowym Rokiem. Jeśli chodzi o odcinki od Bolimowa na zachód w kierunku Łodzi, obecnie dostosowywana jest dokumentacja do wymogów decyzji generalnego dyrektora ochrony środowiska. Chodzi np. o obiekty inżynieryjne.

– Nawet jeśli bym chciał dzisiaj ogłosić te przetargi, nie jestem w stanie tego zrobić. Będzie to możliwe najpewniej w pierwszym półroczu przyszłego roku – zapowiedział Borys. Wcześniej zaznaczył, że z ogłoszeniem dotychczasowych przetargów na KDP spółka zaryzykowała, nie czekając na wszystkie decyzje administracyjne, które dopiero spływają.

Borys przyznał, że spółka obecnie operuje na podstawie przekazywanych przez Skarb Państwa papierów wartościowych. Założenia w programie inwestycyjnym dotyczące dotacji z UE uznał natomiast za "zbyt optymistyczne", a nawet "nieosiągalne". Dlatego spółka stara się nie tylko o dotacje (w tym z niedawno odblokowanego dla CPK programu FEnIKS), ale i m.in. kredyty z Banku Gospodarstwa Krajowego i Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

– Nie jestem w stanie dzisiaj powiedzieć, jak rozmowy z BGK i EBI się zakończą i czy nie trzeba będzie znaleźć jakichś innych form wsparcia tych projektów, czyli być może nawet poszukiwania, przynajmniej czasowo, zwiększenia strony wkładu krajowego – dodał szef CPK.

Aby uzyskać pieniądze z banków, spółka musi wskazać źródło spłaty zobowiązania. To wciąż kwestia otwarta. Borys wskazał Fundusz Kolejowy, który ma przejść reformę. Rzecz w tym, że z zapisów projektu ustawy o FK wynika, że CPK ma z niego otrzymywać to, czego nie wyda spółka PKP PLK. Zarząd spółki zapewnił, że "jest w dialogu" z Ministerstwem Infrastruktury na ten temat.

Zapytaliśmy więc wprost: czy potrzebne jest dodatkowe finansowanie, aby ogłosić brakujące przetargi na "Y"?

– Niewątpliwie tak. Żeby można było uruchamiać kolejne przetargi, oprócz tego, że one nie są jeszcze przygotowane technicznie do tego procesu i mamy chwilę na to właśnie doprowadzenie do wyjaśnienia tych tematów, to kwestia uregulowań (spłat ewentualnych kredytów – przyp. red.) z punktu widzenia zarządu musi być zrealizowana, bo my jako zarząd nie możemy podejmować zobowiązań bez zapewnienia tego, że te zobowiązania będą realizowane w dalszej perspektywie – odpowiedział Borys.

Spółka CPK należy w 100 proc. do Skarbu Państwa. Według wciąż obowiązującego harmonogramu do końca 2032 r. mają zostać oddane do użytku nowe lotnisko oraz odcinek KDP między Łodzią a Warszawą o długości ok. 130 km, a do 2035 r. zostaną zrealizowane fragmenty trasy z Łodzi do Poznania i Wrocławia. Pociągi kursujące na tych odcinkach będą mogły jeździć z prędkością ponad 300 km/h.

Wybrane dla Ciebie