Spóźniła się o dzień. Fiskus chciał 191 tys. zł. Jest wyrok NSA

Jak opisał portal Spider's Web, sprawa dotyczy kobiety, która w 2020 r. odziedziczyła po ojcu majątek o wartości przekraczającej 2,7 mln zł. Jako osoba należąca do najbliższej rodziny mogła skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, pod warunkiem zgłoszenia nabycia majątku w ciągu sześciu miesięcy.

Termin na złożenie formularza SD-Z2 upływał 24 listopada 2020 r., jednak podatniczka przekazała dokument dzień później. Fiskus uznał, że spóźnienie oznacza utratę prawa do zwolnienia i wszczął postępowanie podatkowe.

Postępowanie rozpoczęło się w marcu 2023 r., a w lutym 2024 r. urząd wydał decyzję ustalającą podatek w wysokości 191 tys. 453 zł. Skarbówka argumentowała, że złożenie zgłoszenia po terminie pozwalało zastosować pięcioletni termin na wydanie decyzji, który upływał dopiero z końcem 2025 r.

Stanowisko fiskusa początkowo podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Kobieta złożyła jednak skargę kasacyjną, wskazując, że już w listopadzie 2020 r. urząd dysponował wszystkimi informacjami dotyczącymi spadku i jego wartości. Jej zdaniem obowiązywał więc trzyletni termin na ustalenie podatku, który minął z końcem 2023 r.

Naczelny Sąd Administracyjny przyznał jej rację. Uznał, że decyzja wydana w lutym 2024 r. zapadła już po wygaśnięciu prawa do ustalenia podatku, dlatego nie mogła wywołać skutków prawnych. W efekcie kobieta nie musi płacić ponad 191 tys. zł.

Całkowite zwolnienie z podatku od spadków i darowizn przysługuje najbliższej rodzinie, m.in. małżonkom, dzieciom, rodzicom, rodzeństwu, dziadkom, wnukom, pasierbom, ojczymowi i macosze. Jeśli wartość majątku przekracza 36 120 zł, konieczne jest jednak złożenie formularza SD-Z2 w ciągu sześciu miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia sądu lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia.

Co do zasady nawet jednodniowe spóźnienie oznacza utratę prawa do zwolnienia. Przepisy przewidują jednak wyjątki, m.in. gdy podatnik dowiedział się o nabyciu majątku dopiero po upływie ustawowego terminu lub gdy opóźnienie nastąpiło bez jego winy. W takim przypadku możliwe jest ubieganie się o przywrócenie terminu na złożenie formularza SD-Z2.