Miała być rządowa pomoc dla samorządów, będzie kłopot? Prezydent Olsztyna komentuje

Rząd Mateusza Morawieckiego obiecał polskim samorządom miliardy w ramach Programu Inwestycji Strategicznych. To element Polskiego Ładu skierowany do samorządów. Premier Morawiecki mówił o tych funduszach w samych superlatywach w trakcie prezentacji programu.

- Dziś jest szczególny dzień, kiedy możemy otworzyć nową księgę inwestycji lokalnych. To dla mnie optymistyczny moment – mówił w październiku w Nidzicy premier. Szef rządu nazwał Program Inwestycji Strategicznych programem bezprecedensowym i wyjątkowym. - To program jedyny i największy taki przez ostatnie 30 lat, w czasach wolnej Polski – podsumował zapowiedzi rządu Morawiecki.

Tyle w teorii. W praktyce okazuje się, że są to w dużej mierze pieniądze wirtualne. Promesy zostaną wypłacone dopiero po wykonaniu projektu. W przypadku inwestycji, których realizacja nie będzie trwała dłużej niż rok, wypłata nastąpi po zakończeniu inwestycji. Sprawa komplikuje się w przypadku inwestycji dłuższej niż 12 miesięcy. W takim wypadku wypłata nastąpi w 2-3 transzach zgodnie z harmonogramem realizacji inwestycji.

Zdaniem prezydenta Olsztyna koszty te zostaną przerzucone na wykonawców, którzy będą musieli zamrozić swoje własne środki do czasu uzyskania finansowania z funduszu administrowanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego.

Czytaj też: NBP uderza w reformę z Polskiego Ładu. Może być drożej i wzrośnie zadłużenie rodzin

Prezydent Olsztyna Piotr Grzymowicz zwrócił uwagę w rozmowie z money.pl na to, że pytań dotyczących funduszy rządowych dla samorządów jest wiele, a odpowiedzi ze strony Zjednoczonej Prawicy nie ma praktycznie żadnych.

- Zapytałem BGK, czy mają świadomość, że nasze projekty zostały wycenione kilka miesięcy temu. Widzimy, co dzieje się na rynku i jak zmieniają się koszty robocizny, materiałów, usług czy transportu. Zdecydowanie rosną także koszty kredytów. To wszystko powoduje, że wartość projektów zgłoszonych do realizacji jest dziś znacznie wyższa od pierwotnie wyliczanych — powiedział Grzymowicz. — Niestety, na moje pytanie, kto dołoży brakujące środki po przeprowadzonych i zakończonych postępowaniach przetargowych, BGK nie potrafił odpowiedzieć.

Czytaj też: Wraca pomysł wielkiej rewolucji dla podatników. Dotknęłaby każdego z nas

Tym bardziej problematyczne może być udźwignięcie przez samorząd rządowej pomocy, która może okazać się zbyt niska do pokrycia całości kosztu planowanych w ramach funduszu inwestycji.

- Jednocześnie — kontynuuje prezydent Olsztyna — zmiany związane z Polskim Ładem i sytuacją pandemiczną odbiły się na dochodach gminy. - Ponosimy coraz wyższe koszty funkcjonowania samorządów, a wpływy, w tym wpływy z PIT, znacząco maleją. Rzutuje to na zdolność Olsztyna do zaciągania kredytów, a to może sprawić, że nawet nieduży procent wkładu własnego może być dla miasta problemem. Tym bardziej problematyczne będzie udźwignięcie przez samorząd zwiększonych kosztów inwestycji, gdyby ich faktyczna wartość znacząco wzrosła, a rządowa pomoc okazała się zbyt niska w stosunku do kosztów pierwotnie planowanych – dodaje w rozmowie z money.pl prezydent Olsztyna.

To kolejny problem polskich samorządów, bo wciąż nie została rozwiązana sprawa dotycząca Krajowego Planu Odbudowy, na który środki mają popłynąć z Brukseli.

- Realnie środki są zaplanowane z KPO po drugim kwartale przyszłego roku. Tam są pierwsze kamienie milowe, które będą realizowane i rozliczane, więc pomijając zaliczkę, liczymy, że połowa roku to będzie ten moment – zapowiedział na początku grudnia wiceminister funduszy i polityki regionalnej Waldemar Buda.

Czytaj też: Łódzkie MPK w ogniu krytyki. Chodzi o "antyreklamę" Polskiego Ładu

Czym jest Program Inwestycji Strategicznych? Jest to bezzwrotne dofinansowanie inwestycji publicznych realizowanych przez gminy, powiaty, miasta i województwa w całej Polsce. Program jest częścią założeń Polskiego Ładu. Obejmuje 35 obszarów gospodarki. W ramach pierwszego naboru ponad 2780 gmin i powiatów otrzymało gwarancje w kwocie ponad 23 mld zł.