NIK bierze pod lupę system informatyczny PKW

Najwyższa Izba Kontroli zbada system informatyczny Państwowej Komisji Wyborczej. PKW sugeruje, że to właśnie oprogramowanie komputerowe jest przyczyną opóźnień w liczeniu głosów po wyborach samorządowych.

Aktualizacja: 13:50.

_ - Kontrola będzie dotyczyła wydawania środków z budżetu PKW na system informatyczny - _ powiedział rzecznik Izby Paweł Biedziak.

Kontrolerzy Izby sprawdzą czy pracownicy Krajowego Biura Wyborczego budowali system informatyczny w sposób zgodny z prawem, rzetelny, celowy i gospodarny. NIK w czasie tej kontroli wykonania budżetu przez Krajowe Biuro Wyborcze skorzysta z wiedzy zewnętrznych i wewnętrznych ekspertów z zakresu informatyki. Kontrola rozpocznie się na początku stycznia 2015 roku.

Państwowa Komisja Wyborcza przyznaje, że w części komisji wyborczych wstrzymano prace w związku z problemami z oprogramowaniem komputerowym. Sędzia Stefan Jaworski sugerował w trakcie konferencji, na której prezentowano kolejne cząstkowe wyniki, że kwestia wadliwości systemu to też sprawa pieniędzy przeznaczonych na jego budowę. _ Żebyśmy nie byli zdani na łaskę i niełaskę tak zwanych przetargów publicznych _ - dodał sędzia Jaworski.

Państwowa Komisja Wyborcza postawiła ultimatum firmie informatycznej obsługującej wybory: jeśli nie określą w jakim terminie usuną usterkę, to na popołudniowym posiedzeniu będzie się zastanawiała nad przejściem na ręczny system dostarczania protokołów.

Maciej Cetler z firmy, która obsługuje system informatyczny PKW tłumaczył, że problemem są wydruki protokołów, a nie samo podliczanie głosów, które cały czas trwa, a wyniki są przekazywane za pośrednictwem sieci.

_ - Testy systemu powinny zakończyć się rok przed wyborami - _ mówi Grzegorz Marczak. Ekspert z serwisu antyweb.pl uważa, że oprogramowanie dla Państwowej Komisji Wyborczej nie powinno zostać wdrożone.

Ujawnia, że przetarg ogłoszono w lipcu, został rozstrzygnięty w sierpniu. To oznacza, że zwycięzca miał tylko trzy miesiące na przygotowanie programu, który był używany podczas wczorajszych wyborów.

Terminy i specyfikacja sprawiły, że do przetargu na wykonanie oprogramowania dla PKW zgłosiła się tylko jedna firma.

Marczak zwraca uwagę, że o problemach systemu mówiło się jeszcze dwa dni przed wyborami. Dodaje, że informacje sprzed wyborów mogły sugerować, że system w czasie wyborów padnie. _ To były dwa testy i żaden nie skończył się sukcesem. Czytałem w komunikatach, że sukcesem było znalezienie błędów, a tymczasem sukcesem powinien być dobrze działający system. Przesłanki do obaw były, a zaskoczeniem jest skala problemu. Cząstkowe wyniki w momencie, gdy przeważnie znaliśmy większościowe, to klęska - _ tłumaczy.

Marczak proponuje, aby przyjrzeć się przetargom na przygotowywanie systemów informatycznych. _ - Przeważnie tanio w informatyce nie równa się dobrze - _kwituje.

Według nieoficjalnych, cząstkowych danych frekwencja w wyborach na wójtów, burmistrzów i prezydentów wyniosła 47,68 proc., a do rad gmin 47,86 proc. - podała w poniedziałek PKW. Niektóre komisje terytorialne wstrzymały prace - błąd informatyczny uniemożliwia im przekazywanie protokołów komisarzom wyborczym.

Jak powiedział przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej KW Stefan Jaworski, problem polega na tym, że nie każda właściwa komisja terytorialna - gminna, powiatowa i wojewódzka - może wydrukować własny protokół na podstawie wyników ze swojego terytorium i przekazać wyniki właściwemu komisarzowi wojewódzkiemu, który sporządza zbiorcze wyniki ze swojego województwa.

Komisarze wojewódzcy przekazują wyniki protokolarne do PKW, na ich podstawie PKW sporządza zbiorcze wyniki głosowania w całym kraju.Jaworski potwierdził, że niektóre komisje terytorialne nadal mają kłopoty ze sporządzaniem wydruków. _ Nie nastąpiło przerwanie prac komisji obwodowych. Te komisje, które liczą głosy i które nie zakończyły liczenia głosów i sporządzania dokumentacji, kontynuują to. Problem dotyczy komisji terytorialnych - gminnych, powiatowych i wojewódzkich. Tylko niektóre z nich, mając problemy, zawiesiły prace na kilka godzin _ - powiedział.

Właściciel firmy informatycznej, która przygotowała system na wybory, Maciej Cetler, powiedział, że system nie ma kłopotów z wydajnością - taki problem wystąpił ok. 23.00, gdy był duży napływ protokołów, i trwał ok. 10 minut.

Jak tłumaczył, obecny problem polega na przejściu między _ formatem czysto cyfrowym _ a wersją _ strawną dla zwykłych ludzi _. Zapewnił, że błąd nie ma wpływu na samo podliczanie głosów, a _ problem polega na tym, że członkowie terytorialnych komisji wyborczych nie widzą wyników obliczeń _. _ Szacujemy, że usunięcie awarii nastąpi w ciągu kilku godzin _ - powiedział Cetler. Przyznał, że firma nie spodziewała się tego typu usterki.

Cetler zwrócił uwagę, że zatwierdzono ponad 88 tys. protokołów do zatwierdzenia zostało ok. 32 tys. Sekretarz PKW Kazimierz Czaplicki powiedział, że firma informatyczna została wybrana w przetargu, zgłosiła się jako jedyna, jej oferta spełniała specyfikację istotnych warunków zamówienia publicznego, nie było podstaw, by unieważnić przetarg. Jaworski dodał, że działania PKW, w tym sprawy związane z przetargami, regularnie kontroluje NIK. Pytany, czy ma informacje o konieczności przełożenia zajęć w niektórych szkołach, gdzie ulokowano komisje wyborcze, przewodniczący PKW powiedział, że nie ma takich danych, ale _ jest oczywistą rzeczą _, że takie sytuacje mogły się zdarzyć.

Przedstawiciele PKW nie chcieli też składać deklaracji dotyczących dostępności danych na stronie internetowej Komisji. Jak poinformowała PKW, na ogólną liczbę 2 tys. 477 wybieranych wójtów, burmistrzów i prezydentów miast wyniki ustalono w 238 gminach i miastach. Na ogólną liczbę 2 tys. 477 gmin wyniki ustalono w 137 radach. PKW podała, że informacja na godz. 9 została wytworzona na podstawie otrzymanych drogą elektroniczną informacji z 81 tys. 901 protokołów wyników głosowania na ogólną liczbę 123 tys. 397 protokołów. Wyników wyborów do rad powiatów i do sejmików wojewódzkich jeszcze nie ustalono.

Wstępne wyniki wskazują, iż w wyborach do sejmików wojewódzkich Polskie Stronnictwo Ludowe najwięcej głosów zdobyło w woj. warmińsko-mazurskim (40,33 proc.), podlaskim (40,20 proc.) i lubelskim (37,66 proc.). Prawo i Sprawiedliwość najwięcej głosów zdobyło w woj. podkarpackim (45,57 proc.), małopolskim (41,60 proc.) i lubelskim (32,59 proc.). Z kolei Platforma Obywatelska najwięcej głosów zdobyła w woj. pomorskim (37,19 proc.), dolnośląskim (33,11 proc.) i zachodniopomorskim (32,86 proc.).SLD najwięcej głosów zdobył w woj. lubuskim (14,76 proc.) oraz zachodniopomorskim (12,10 proc.) i wielkopolskim (10,36 proc.). Nowa Prawica JKM najwięcej głosów zdobyła w woj. pomorskim (4,10 proc.), małopolskim (4,05 proc.) i dolnośląskim (3,97 proc.). Ruch Narodowy najwięcej głosów zdobył w woj. podkarpackim (2,43 proc.). Demokracja Bezpośrednia najwięcej głosów zdobyła w woj. łódzkim (1,29 proc.).

W Toruniu, Lublinie, Gorzowie Wlkp., Kielcach i Rzeszowie nie będzie drugiej tury wyborów na prezydentów miast. W Toruniu wygrał Michał Zaleski z poparciem 70,25 proc.; w Rzeszowie - Tadeusz Ferenc (66,31 proc.), w Lublinie - Krzysztof Żuk (60,13 proc.), w Gorzowie Wlkp. - Jacek Wójcicki (60,64 proc.) i w Kielcach - Wojciech Lubawski (55,68 proc.).