Niemiecki biznes rozczarowany rządem Merza. Najgorzej oceniany minister finansów

Półtora roku po objęciu władzy przez koalicję CDU/CSU i SPD kanclerza Friedricha Merza niemiecki biznes jest wyraźnie rozczarowany, pisze "Frankfurter Allgemeine Zeitung". Z polityki gospodarczej rządu niezadowolonych jest 84 proc. szefów firm. Odsetek niezadowolonych jest wysoki także wśród ankietowanych polityków i wynosi 78 proc.

Aż 90 proc. wszystkich badanych obawia się, że rząd jest za słaby, by rozwiązać problemy kraju. Za wystarczająco silny uważa go zaledwie 9 proc. Tak wielu sceptyków nie było w historii tego badania.

Dane pochodzą z tzw. Elite-Panel, czyli badania wśród elit gospodarczych i politycznych, które Instytut Demoskopii Allensbach prowadzi na zlecenie "FAZ" i magazynu "Capital". Od 6 do 27 października przepytano 504 osoby. 333 z nich to prezesi i członkowie zarządów firm, 119 to czołowi politycy, a 52 to przedstawiciele administracji. Wśród ankietowanych było m.in. 91 członków zarządów firm zatrudniających ponad 20 tys. osób, 15 premierów krajów związkowych i ministrów oraz 30 szefów urzędów federalnych i krajowych.

Menedżerowie i politycy zupełnie inaczej oceniają Niemcy jako miejsce do prowadzenia biznesu. Wśród szefów firm 60 proc. uważa, że warunki są "raczej słabe", a 7 proc., że "w ogóle nie są dobre". Za dobre uważa je tylko co trzeci menedżer. Wśród polityków przeważają oceny pozytywne. 56 proc. z nich ocenia warunki jako dobre, a 4 proc. jako bardzo dobre.

Podobnie jest z reformami. 59 proc. menedżerów nie wierzy, że rząd przeprowadzi jeszcze w tej kadencji głębokie reformy strukturalne, a wierzy w to 38 proc. Wśród polityków proporcje są odwrotne, bo 56 proc. jest przekonanych, że reformy nastąpią, a sceptycznych jest 38 proc.

Mimo rozczarowania rządem i kryzysów na świecie nastroje w zarządach firm wyraźnie się poprawiły. 62 proc. wszystkich ankietowanych spodziewa się, że koniunktura będzie się poprawiać. 65 proc. prezesów ocenia liczbę zamówień w swoich firmach jako dobrą lub bardzo dobrą. Jako główny powód podają popyt z zagranicy i z kraju. Wyższe wydatki państwa wskazało tylko 28 proc. "FAZ" zwraca uwagę, że ekonomiści tłumaczą lepsze prognozy wzrostu przede wszystkim programami na obronność i infrastrukturę, finansowanymi z długu.

69 proc. badanych uważa, że nastroje w Niemczech są gorsze niż faktyczna sytuacja gospodarcza. Jednocześnie 42 proc. firm deklaruje redukcję zatrudnienia, a tylko 28 proc. szuka nowych pracowników. W 2024 r. proporcje były niemal odwrotne. Zwalniają głównie większe firmy. Tam, gdzie dochodzi do zwolnień, 57 proc. menedżerów jako główny powód wskazuje wysokie koszty pracy w Niemczech.

Dotychczasowe reformy rządu biznes ocenia umiarkowanie. 57 proc. menedżerów twierdzi, że likwidacja tzw. emerytury od 63. roku życia, czyli możliwości wcześniejszego przejścia na emeryturę bez potrąceń dla osób z bardzo długim stażem pracy, niewiele zmieni w ich firmach. Korzyści widzi mniej więcej co trzecia firma, czyli 34 proc. Planowany obowiązek przedstawiania zwolnienia lekarskiego od pierwszego dnia choroby popiera 52 proc. prezesów, a 45 proc. ocenia go krytycznie. Tylko 16 proc. menedżerów spodziewa się niższych pozapłacowych kosztów pracy. Tyle samo, 16 proc., odczuwa już w swojej firmie efekty ograniczania biurokracji.

Najlepiej ocenianym członkiem rządu jest minister spraw wewnętrznych Alexander Dobrindt z CSU. Dobrą pracę przypisuje mu 86 proc. ankietowanych. Minister obrony Boris Pistorius z SPD ma 76 proc. dobrych ocen, a minister cyfryzacji Karsten Wildberger i minister spraw zagranicznych Johann Wadephul, obaj z CDU, po 65 proc. Nowy minister pracy i spraw socjalnych Alexander Schweitzer z SPD ma 41 proc. dobrych ocen. Pracę minister gospodarki Katheriny Reiche z CDU dobrze ocenia 35 proc. badanych, a źle 60 proc. Najgorzej wypada minister finansów Lars Klingbeil z SPD, którego pracę dobrze ocenia 16 proc., a źle 81 proc.

Zdecydowana większość ankietowanych nie chce zmiany kanclerza. Gdyby jednak do niej doszło, 47 proc. wolałoby premiera Nadrenii Północnej-Westfalii Hendrika Wüsta z CDU. Alexandra Dobrindta wskazało 19 proc., a szefa CSU Markusa Södera 16 proc.

W porównaniu z lutym zmieniło się podejście do skrajnie prawicowej AfD. W październiku 51 proc. wszystkich ankietowanych opowiadało się za doraźną współpracą partii centrowych z AfD, wobec 40 proc. w lutym, a 42 proc. za całkowitym odcięciem się od niej, wobec 51 proc. wcześniej. Wśród przedstawicieli biznesu 62 proc. popiera doraźną współpracę, a 5 proc. jest otwartych na koalicje. Spośród polityków 70 proc. nie chce żadnej współpracy z AfD. Kompetencje gospodarcze tej partii 58 proc. badanych ocenia jako zerowe, 33 proc. jako niewielkie, a 6 proc. jako duże lub bardzo duże.

Odwrotnie wygląda to w przypadku Lewicy. 52 proc. menedżerów uważa, że uchwała CDU wykluczająca współpracę z Die Linke powinna zostać utrzymana. Wśród polityków uważa tak 32 proc. O przyszłości liberalnej FDP badani mają złe zdanie. 73 proc. uważa, że partia nie ma już przyszłości, a w jej powrót wierzy 23 proc. Jako główny powód wskazują jej liderów, a w dalszej kolejności małą rozpoznawalność i niejasne stanowiska.

Ankietowanych zapytano też o sztuczną inteligencję. Zależność od amerykańskich modeli AI "bardzo" niepokoi 51 proc. menedżerów i 74 proc. polityków. W 57 proc. firm sztuczna inteligencja, według ich własnej oceny, już podniosła wydajność, a 40 proc. nie widzi jeszcze efektów.

Zagrożenie ze strony Rosji 18 proc. badanych uważa za bardzo duże, a 53 proc. za duże. 28 proc. ocenia je jako mniejsze, a 1 proc. jako niewielkie. 52 proc. chce utrzymać niemieckie wsparcie dla Ukrainy na obecnym poziomie, a 39 proc. chce je zwiększyć. Ankietowani bardziej niż ataku zbrojnego obawiają się cyberataków, dezinformacji, sabotażu i incydentów z dronami. 70 proc. firm wzmocniło zabezpieczenia, a kolejne 11 proc. to planuje. 10 proc. menedżerów uważa, że celem zamachów mogą stać się osoby z kierownictwa ich firm.