Ukraińcy tracą w oczach Polaków. Mówią o "sowieckiej mentalności"

Zmiany w postrzeganiu Ukraińców przez Polaków mają swoje skutki w postaci niechęci do dodatkowej pomocy dla walczącej Ukrainy i ograniczeniu przywilejów uchodźców w naszym kraju.

Wpływ na taką ocenę ma polityka, m.in. nagłaśniana zgoda Ukrainy na ekshumacje ofiar rzezi wołyńskiej i nie najlepsze relacje władz Polski i Ukrainy. Takie wnioski płyną z najnowszego badania Uniwersytetu Warszawskiego, który od połowy 2022 r. analizuje nastroje Polaków wobec uchodźców z Ukrainy, pomocy dla tego państwa, a także migrantów w naszym kraju - informuje "Rz".

Badacze, z którymi rozmawiał dziennik, zauważają, że "społeczna percepcja uchodźców z Ukrainy i migrantów od początku realizacji projektu zmierza w stronę wymiaru negatywnego".

- Wartości wskaźników dotyczących pomocy w styczniu zawsze rosną, po czym znacząco spadają. To unikatowe zjawisko, które odkryliśmy i nazwaliśmy efektem dobrego samarytanina. Podejrzewamy że to efekt świąt oraz postanowień noworocznych - tłumaczy dr Robert Staniszewski, kierownik badań UW.

W ciągu dwóch lat odsetek Polaków, którzy zmienili zdanie o Ukraińcach, wzrósł o 9 proc. - aż 95 proc. z nich na negatywne. Powód? 51 proc. badanych mówi o "innej kulturze". Najwięcej respondentów wskazuje jednak na "wschodnią mentalność", "sowiecką kulturę". Wśród innych odpowiedzi pojawiła się "postawa roszczeniowa", "wszystko się im należy", a także "inna religia" i "brak poszanowania" - czytamy w dzienniku.

"Sowiecka mentalność" - jak wynika z badania - kojarzy się Polakom z cwaniactwem, alkoholizmem, brakiem kultury osobistej i dbałości o dobro wspólne. Aż 96 proc. twierdzi, że należy zmniejszyć zakres świadczeń pomocowych. Akceptujemy: przyjmowanie dzieci uchodźców z Ukrainy do polskich szkół (88 proc. tak, 5 proc. nie) i dostęp do bezpłatnej opieki zdrowotnej (47 proc. tak, 30 proc. nie), z kolei nie zgadzamy się na pokrywanie przez polskie państwo kosztów zakwaterowania i wyżywienia uchodźców z Ukrainy w wysokości 40 zł dziennie na osobę (59 proc. nie, 16 proc. tak), świadczenia rodzinne oraz wychowawcze, np. 800+ (55 proc. nie, 22 proc. tak), oraz pomoc społeczną, np. zasiłki (51 proc. nie, 26 proc. tak) - wylicza "Rz".

Mimo kryzysu w relacjach z Ukraińcami badanie UW pokazuje, że nadal jesteśmy chętni do pomocy walczącej z Rosją Ukrainie. Uważa tak 82 proc., choć zdecydowana większość (57 proc.) jest przeciwna dodatkowej pomocy - zauważa dziennik.

Temat 800 plus dla Ukraińców, zdecydowanie największej grupy cudzoziemców w Polsce, stał się ważnym tematem w trwającej kampanii przed wyborami prezydenckimi. Postulat ograniczenia świadczenia do Ukraińców formalnie mieszkających w Polsce i płacących nad Wisłą podatki złożył ubiegający się o prezydenturę Rafał Trzaskowski.

Prawie 86 proc. respondentów uważa, że świadczenie 800 plus dla Ukraińców powinno być uzależnione od mieszkania, pracy i płacenia podatków w Polsce - wynika z sondażu United Surveys dla "Wirtualnej Polski".