Polska wygrała z Rosją na forum ONZ. Przeważył jeden głos

W środę Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych wybrało Polskę do Wspólnej Jednostki Kontrolnej (Joint Inspection Unit, JIU). To jedyny niezależny organ zewnętrznego nadzoru, którego kompetencje obejmują cały system ONZ.

W rywalizacji o miejsce w tym gremium nasz kraj okazał się lepszy od Rosji, która była jego członkiem bez przerwy od kilkudziesięciu lat.

Z komunikatu ONZ wynika, że w tajnym głosowaniu Zgromadzenie wyłoniło również pozostałe państwa, które zgłoszą kandydatów do JIU. Z Grupy Afrykańskiej wybrana została Botswana, a z Grupy Azji i Pacyfiku Japonia oraz Chiny. Jednostka działa od 1966 r. i tworzy ją 11 inspektorów powoływanych przez Zgromadzenie Ogólne na pięcioletnie kadencje.

– To jest duży sukces naszej bardzo ciężkiej kampanii, bo startowaliśmy na jedno miejsce z Grupy Wschodnioeuropejskiej. Naszym kontrkandydatem była Rosja, która zasiadała w tej instytucji ONZ nieprzerwanie od 60 lat i przez 60 lat wygrywała kolejne reelekcje. Konkurencja była bardzo ostra, wygraliśmy jednym głosem – wyjaśnił w czwartek w rozmowie z PAP stały przedstawiciel RP przy ONZ Krzysztof Szczerski.

– To pokazuje, że ONZ jest taką globalną demokracją, w której każdy głos się liczy. Polska po ponad 20 latach do tej instytucji wraca, a Rosja po 60 latach ją opuszcza – dodał ambasador.

Dyplomata zwrócił uwagę, że JIU pełni rolę instytucji kontrolnej i doradczej, która "ma wgląd w całe funkcjonowanie organizacji". – Jej nazwa może brzmieć mało atrakcyjnie, ale to naprawdę jest niezwykle ważna instytucja w systemie ONZ – podkreślił.

Szczerski opisał, że zabiegi o poparcie nie ustały aż do ostatniego dnia. – Nawet w dniu głosowania zorganizowaliśmy spotkanie na forum ONZ dla państw, żeby jeszcze je do nas przekonywać. Wysyłaliśmy dziesiątki wiadomości, prosząc o głosy – relacjonował.

Ambasador wskazał, że działania koordynowano na poziomie Unii Europejskiej, a kraje członkowskie wspólnie zabiegały o głosy dla Polski, która występowała jako wspólny kandydat całej Unii. – Na początku, gdy zaczynaliśmy kampanię, mało co dawało nam nadzieję, bo wszyscy mówili: od 60 lat Rosja tego akurat głosowania nigdy nie przegrała – przypomniał.

Szczerski zaznaczył również, że ze względu na tajny charakter głosowania nie wiadomo, które państwa opowiedziały się za Polską.

Jak przekazało MSZ, w głosowaniu za kandydaturą Polski opowiedziało się 95 państw członkowskich. Polskim inspektorem w JIU zostanie Jakub Chmielewski, którego kadencja potrwa od 2028 do 2032 r. Resort przypomniał, że od 1991 do 2002 r. inspektorem z regionu Europy Środkowo-Wschodniej był Andrzej Abraszewski.

Zdaniem ministerstwa wybór Polski "stanowi wyraz zaufania państw członkowskich do kompetencji polskiego eksperta oraz potwierdza zaangażowanie Polski na rzecz wzmacniania przejrzystości, rozliczalności i efektywności funkcjonowania Organizacji Narodów Zjednoczonych".

– Historyczne zwycięstwo Polski w ONZ! Wybór naszego kraju do Wspólnej Jednostki Kontrolnej (JIU) kończy nieprzerwaną, 60-letnią serię Moskwy! Przez sześć dekad istnienia JIU jedno z dwóch miejsc dla Europy Wschodniej zawsze zajmowały ZSRR lub Rosja – napisał w serwisie X rzecznik MSZ Maciej Wewiór.

Resort poinformował, że w zabiegi o głosy włączyły się Stałe Przedstawicielstwa RP przy ONZ w Nowym Jorku i Genewie, polskie ambasady i konsulaty na całym świecie, a także delegatury i przedstawicielstwa Unii Europejskiej.

Do zadań JIU należy prowadzenie inspekcji, ewaluacji i dochodzeń, które mają usprawniać działanie, zarządzanie i koordynację między organizacjami Narodów Zjednoczonych. MSZ wskazuje, że członkowie jednostki "posiadają znaczną niezależność w określaniu obszarów prowadzonych analiz i kontroli, co stwarza realną możliwość wpływania na sposób funkcjonowania całego systemu ONZ".

Źródło; PAP