Prąd i gaz najdroższe od ponad trzech lat. Rząd rozważa mrożenie cen

Z podsumowania październikowego handlu na Towarowej Giełdzie Energii (TGE) wynika, że ceny energii elektrycznej i gazu w Polsce były najwyższe od trzech, czterech lat. Jak informuje "Rzeczpospolita", rząd przygotowuje rozwiązania, które mają zamrozić stawki.

Według dziennika na wzrosty na rynku gazu i energii składa się kilka powiązanych ze sobą czynników. Chodzi o drożejący gaz na rynkach europejskich, co wynika m.in. z sytuacji na Bliskim Wschodzie i rywalizacji o uzupełnienie magazynów, a także o szybko rosnące ceny uprawnień do emisji CO2. Od marca podrożały one z 68 do 85 euro.

Wyższe ceny na giełdzie nie przekładają się jednak automatycznie na rachunki gospodarstw domowych. Sprzedawcy kupują energię z wyprzedzeniem, a taryfy dla odbiorców objętych regulacją zatwierdza Urząd Regulacji Energetyki. Taryfy mają być znane do 17 grudnia i dopiero wtedy może zapaść decyzja o mrożeniu cen prądu. Dziennik dotarł do kilku rozważanych mechanizmów. W przypadku gazu sytuacja jest bardziej klarowna, a szczegóły mogą być znane za dwa tygodnie.

W październiku obrót energią elektryczną na TGE wyniósł 14 140 195 MWh, o 19,3 proc. więcej niż rok wcześniej. Średnia cena na Rynku Dnia Następnego wyniosła 751,71 zł/MWh i była o 85,03 zł/MWh wyższa niż we wrześniu.

Na rynku terminowym średnia cena kontraktu rocznego z dostawą w 2027 r. (BASE_Y-27) wyniosła w październiku 568,11 zł/MWh. To o 12,34 zł/MWh więcej niż we wrześniu.

Na rynku gazu ziemnego wolumen październikowych transakcji wyniósł 8 546 281 MWh, czyli o 58,2 proc. mniej niż przed rokiem. Średnia cena na rynku spot sięgnęła 408,58 zł/MWh i była o 64,23 zł/MWh wyższa niż miesiąc wcześniej. Z kolei kontrakt z dostawą w 2027 r. (GAS_BASE_Y-27) kosztował średnio 330,70 zł/MWh, o 64,47 zł/MWh więcej niż we wrześniu.

Jak zauważa "Rz", polski rynek energii wszedł w jesienną fazę strukturalnych niedoborów mocy wytwórczych, widocznych zwłaszcza wieczorem.

– To nie jest już tylko kwestia wysokich cen gazu, które podwyższają ceny energii elektrycznej, ale to także efekt bardzo niewielkich rezerw mocy wytwórczych. Każde 100–500 MW, brakujące w efekcie awarii lub przestojów bloków węglowych, winduje ceny energii w godzinach szczytowego zapotrzebowania. Gdy wieje wiatr, a farmy wiatrowe produkują prąd, ceny w tym oknie spadają o setki złotych, gdy nie – eksplodują – mówi Krzysztof Hrywniak, doradca i ekspert rynku energii.

Mniejsza produkcja z fotowoltaiki w godzinach od 11 do 15 podnosi tzw. pierwszy szczyt cenowy, jednak wpływ wyższych cen w tym przedziale jest umiarkowany.

– To nie wyjaśnia jeszcze ekstremów cenowych, które pojawią się po godzinie 16, czyli po zmianie czasu wcześniej. Kluczowy jest wieczór, w którym słaby wiatr w końcówce października i pierwszych dniach listopada oraz utrzymujące się ponad sezonową średnią ubytki mocy w elektrowniach węglowych (planowe i awarie) przekładają się na minimalne rezerwy mocy – mówi ekspert.

Drogi gaz przesuwa ponadto miks energetyczny w stronę węgla, co zwiększa popyt na uprawnienia do emisji.

Źródło: "Rzeczpospolita"