Najpopularniejszy w Polsce portal o finansach i biznesie
Kościół w Polsce dostaje 3 mld zł. Myślisz, że to dużo?

Kościół w Polsce dostaje 3 mld zł. Myślisz, że to dużo?

Fot. PAP/dPA
Dyskusje o tym, w jaki sposób finansować kościoły i związki wyznaniowe wzbudzają emocje nie tylko w Polsce. W Europie, w zależności od kraju, stosowanych jest kilka modeli finansowania Kościoła. Bez względu na to, czy jest to podatek kościelny, czy odpis od podatku dochodowego albo wariant mieszany - praktycznie każdy jest krytykowany jako niesprawiedliwy.

Teoretycznie w Polsce istnieje rozdział między majątkiem państwa i Kościoła, który utrzymuje się z ofiar i datków wiernych. W praktyce jednak z budżetu państwa płyną co roku poważne sumy na różne cele związane z działalnością Kościoła. Wystarczy wspomnieć, że takimi źródłami są Fundusz Kościelny (uznawany za relikt PRL-u), dotacje dla: katechetów, na katolickie uczelnie, szkoły i przedszkola oraz kapelanów. Rocznie państwo wydaje na nie 1,65 mld zł.

Money.pl oszacował roczne dochody kościoła katolickiego w Polsce (za 2010 r.) na blisko 3 mld zł, z czego wpływy z tacy wyniosły ponad 1,2 mld zł. Na tle innych krajów suma ta wcale nie jest porażająca.

Przykładowo w Niemczech z tytułu podatku kościelnego (Kirchensteuer) państwo przekazuje Kościołowi katolickiemu 4,7 mld euro. Pobierany jest od osób, które zdeklarują w zeznaniu podatkowym przynależność do danego wyznania. Płaci się go albo samodzielnie albo zlecając płatnikowi, a urząd skarbowy wykazuje na jaki Kościół lub związek wyznaniowy zostanie przeznaczony. Warto zaznaczyć, że administracja państwowa, za operacje związane z poborem i przekazaniem pieniędzy instytucjom religijnym inkasuje prowizję.

- W ten sposób Kościół w Niemczech jest finansowany przez wiernych. Doprowadziło to jednak do sytuacji, w której w poprzedniej dekadzie około 100 tys. osób rocznie występowało z niemieckich kościołów, żeby zaoszczędzić - mówi prof. Jacek Patyk z Wyższej Szkoły Bankowej w Toruniu, autor książki Opodatkowanie Kościoła Katolickiego i jego osób duchownych.

Stawka Kirchensteuer jest bowiem dość wysoka i w zależności o landu wynosi od 8 do 9 proc. Od 2008 roku widać zresztą wyraźny spadek sum przekazywanych Kościołowi katolickiemu z tego tytułu.

źródła: Konferencja Episkopatu Niemiec; Servizio per la Promozione del Sostegno Economico alla Chiesa Cattolica

Niemieccy hierarchowie zareagowali na tę sytuację ekskomunikowaniem osób, które wystąpiły z Kościoła nie chcąc płacić podatku. Stanowisko Watykanu było jednak odmienne: zaprzestanie płacenia podatku nie jest jednoznaczne z wystąpieniem z Kościoła, co obwieściła Stolica Apostolska. Interwencja papieża Benedykta XVI nie powstrzymała jednak fali apostazji, która wręcz przeciwnie przybrała na sile. Według danych, które podała Konferencja Episkopatu Niemiec - w 2010 r. z Kościoła katolickiego wystąpiło u naszych zachodnich sąsiadów 181 tys. ludzi.

Podatek kościelny to jednak tylko część dochodów niemieckiego kościoła. Jak oszacował kilka lat temu Friedhelm Schwarz w książce Imperium gospodarcze Kościół - najpotężniejszy koncern w Niemczech - kirchensteuer stanowi nieco ponad połowę dochodów. Na 15 proc. oceniane są zyski, które przynosi majątek kościelny, a kolejne 20 proc. pochodzi znowu od państwa, które daje pieniądze na społeczną działalność - przykładowo na prowadzenie domów starców, szkół itp., co spotyka się z otwartą krytyką.

Niewierzący i firmy też płacą

Podatek kościelny podobny do niemieckiego obowiązuje także w innych krajach: Austrii, Szwajcarii a także krajach skandynawskich, gdzie pobierany jest na rzecz narodowych kościołów protestanckich. I tam zdarzają się kontrowersje.

ZOBACZ RAPORT MONEY.PL

Dochody kościoła w Polsce

Przykładowo w Danii konstytucja gwarantuje wsparcie państwa dla narodowego kościoła luterańskiego. Jednak inny zapis duńskiej ustawy zasadniczej mówi, że nikt nie jest zobowiązany do zapłaty na rzecz religii innej niż ich własna.

Duńczycy, którzy nie są wiernymi narodowego kościoła luterańskiego nie płacą podatku kościelnego. Jednak ze względu na to, że 12 proc. dochodów tamtejszego kościoła pochodzi z dotacji państwowych pośrednio i tak każdy obywatel na niego łoży. Ponadto biskupi wysokiej rangi mają pensje w pełni opłacane przez państwo. Z zamian kościoły sprawują różne zadania publiczne (np. prowadzą rejestry stanu cywilnego i zarządzają cmentarzami, które są otwarte dla wszystkich wyznań).

Z szacunkowych wyliczeń wynika, że przeciętnie na jednego Duńczyka przypada 130 koron rocznie wydawanych z budżetu na Kościół (około 23 dolarów). Dlatego temat separacji Kościoła i państwa co rusz powraca w publicznej debacie.

Z kolei w Szwajcarii, mimo że nie ma oficjalnego kościoła państwowego we wszystkich 26 kantonach tworzących federację, dotacje z budżetu dostaje co najmniej jedno z trzech głównych wyznań (kościoły: katolicki, starokatolicki lub ewangelicko-reformowany). Każdy kanton ma własne przepisy regulujące relacje między Kościołem a państwem. Co ciekawe, w niektórych także prywatne firmy muszą płacić na Kościół, bez względu na to, czy ich udziałowcy są wiernymi, czy nie.

Modele finansowania kościołów w wybranych krajach
Podatek kościelny (stawka)
Dobrowolny odpis z podatku dochodowego obywatela na kościół (stawka) Brak podatku kościelnego - państwo dotuje kościoły Rozdział majątku państwa i kościoła - wsparcie w kościoła w ograniczonym zakresie
Austria
(1,1 proc.)
Hiszpania (0,5239 proc.) Belgia Francja
Dania
(do 1,5 proc.)
Holandia (1-3 proc.)
Czechy Irlandia
Finlandia
(1-2 proc.)
Węgry (1 proc.)
Grecja Portugalia
Niemcy
(8-9 proc.)
Włochy (0,8 proc.) Luksemburg
Szwajcaria (do 2,3 proc.)
Słowacja
Szwecja
(do 2 proc.)



Inny model wspierania związków wyznaniowych stosowany przez kilka państwa europejskich polega na dobrowolnym odpisie części podatku dochodowego na rzecz wskazanego Kościoła. Tak jest m.in. we Włoszech, Hiszpanii i na Węgrzech.

Na drugiej stronie o tym, jak finansowany jest kościół tam, gdzie nie ma podatku kościelnego

Poprzednia strona
  • 1
  • 2
dotacje, państwowe, finansowanie, katolicki
Money.pl
Czytaj także
Polecane galerie
dddddd
92.42.112.* 2013-09-19 20:16
A co ksiadz ZUS na siebie nie placi ?
dama_z_bagien
193.109.212.* 2012-08-13 14:44
Tak !! Święta krowa jaką jest w Polsce KK, to worek bez dna...a My mamy oszczędzać ?? Z czego ??
zgred 2
83.11.169.* 2012-05-05 07:17
Na kościół powinni płacić wyłącznie dobrowolnie wierzący. Polska powinna zerwać konkordat i stać się normalnym cywilizowanym krajem laickim.
Zobacz więcej komentarzy (217)