Rewolucja w naliczaniu opłat za śmieci. Koniec odpowiedzialności zbiorowej

Wiceminister klimatu Anita Sowińska poinformowała w liście do Rzecznika Praw Obywatelskich o trwających pracach nad zmianami w przepisach dotyczących naliczania opłat za odpady komunalne. Zmiany te mają na celu odejście od odpowiedzialności zbiorowej za niewłaściwie posegregowane odpady, która obecnie obciąża wspólnoty, zarządców i spółdzielnie mieszkaniowe na dużych osiedlach.

Zapewniam, że kwestie sprawnego i sprawiedliwego naliczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi są przedmiotem prac w Ministerstwie. Te prace toczą się przy współudziale przedstawicieli samorządów w ramach prac Zespołu doradczego do spraw systemowych rozwiązań w zakresie gospodarki odpadami. Zespół ten został powołany zarządzeniem z dnia 23 listopada 2020 r. przez Ministra Klimatu i Środowiska i kontynuuje swoje prace - napisała Sowińska.

Sowińska dodała, że ostatnie prace zespołu skupiały się na wprowadzeniu rozwiązań, które umożliwią gminom bardziej efektywne weryfikowanie informacji dotyczących liczby osób zamieszkujących daną nieruchomość. Celem tych działań jest ułatwienie stosowania metody "od osoby" i, o ile to możliwe, jej szersze zastosowanie.

"Ponadto odpowiadając na postulaty mieszkańców, samorządów i przedsiębiorców w 2021 roku wprowadzono zmiany do ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, umożliwiające odejście od odpowiedzialności zbiorowej w przypadku niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych w budynkach wielolokalowych" - napisała.

Dodatkowo dodano przepis, który po zapewnieniu technicznej możliwości identyfikacji odpadów komunalnych wytwarzanych w poszczególnych lokalach, umożliwia radzie gminy, w drodze uchwały, nakładanie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na właściciela lokalu lub inną osobę, której służy tytuł prawny do lokalu w budynku wielolokalowym lub osobę faktycznie zamieszkującą, lub użytkującą ten lokal.

Dzięki temu rozwiązaniu gmina może zrezygnować z odpowiedzialności zbiorowej w zabudowie wielolokalowej, poprzez indywidualne rozliczanie poszczególnych lokali z selektywnego zbierania odpadów. W rezultacie, za niewypełnienie obowiązku segregacji odpadów komunalnych zapłaci ich wytwórca, a nie na przykład wszyscy mieszkańcy bloku mieszkalnego.

Ministerstwo jest zaangażowane we wdrażanie przepisów, które realizują zasadę "zanieczyszczający płaci", tak aby były one zgodne z przepisami na poziomie unijnym. Celem tych działań jest sprawienie, aby producenci poszczególnych produktów byli odpowiedzialni, w tym finansowo, za odpady, które powstają z produktów wprowadzonych przez nich na rynek.

"W efekcie, dzięki finansowemu zaangażowaniu producentów, które będzie przejawiało się m.in. w partycypowaniu w kosztach gospodarowania odpadami powstającymi z ich produktów oraz we właściwym projektowaniu ich produktów, koszty gmin, a w efekcie opłata uiszczana przez właścicieli nieruchomości, będzie w miarę możliwości niższa" - napisała.