Rośnie liczba kontroli ZUS. Na to zwracają szczególną uwagę

W ostatnich latach Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) znacząco zwiększył liczbę przeprowadzanych kontroli w polskich firmach, zwłaszcza po okresie pandemii. O ile w latach 2020-2021 przeprowadzono ich około 30 tys., to w latach 2022-2023 było ich już blisko 54 tys. Coraz częściej kontrole kończą się wykryciem nieprawidłowości – w ubiegłym roku aż 94 proc. przypadków skutkowało nakazem uiszczenia dodatkowych składek.

Grant Thornton wskazuje, że najczęstszym problemem jest naruszanie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który dotyczy zatrudnienia równoległego – sytuacji, gdy pracownik jest zatrudniony na umowę o pracę w jednej firmie i jednocześnie na umowę zlecenie w innej, niepowiązanej pod względem kapitałowym.

ZUS często uznaje, że umowa cywilnoprawna faktycznie służy realizacji obowiązków na rzecz pracodawcy, a nie zleceniodawcy, co powoduje konieczność oskładkowania wynagrodzenia z obu umów jako przychód z pracy - czytamy.

Dodatkowo ZUS bacznie przygląda się umowom B2B, które mogą zawierać elementy charakterystyczne dla stosunku pracy. Jeśli tak jest, ZUS może przekwalifikować taką umowę na umowę o pracę, co pociąga za sobą obowiązek uiszczenia składek. Kolejnym obszarem zainteresowania są tzw. pracownicy mobilni – ZUS kwestionuje, czy wyjazdy tych pracowników faktycznie kwalifikują się jako podróże służbowe.

Art. 9 Ustawy ZUS odnosi się m.in. do sytuacji związanych z jednoczesnym zawarciem umowy B2B oraz innej umowy, np. umowy zlecenia z tą samą osobą. W takich przypadkach składki byłyby naliczane tylko z działalności gospodarczej w związku ze zbiegiem tytułów do ubezpieczeń. Taka umowa B2B - jeśli zawierałaby elementy typowe dla umowy o pracę - może być zakwestionowana przez ZUS i uznana za stosunek pracy lub inny. Wówczas po takim przekwalifikowaniu należałoby odprowadzić pełne składki na ubezpieczenia społeczne - mówi protalowi biznes.interia.pl Łukasz Boszko.