W pierwszych sześciu miesiącach 2026 r. państwa Unii Europejskiej sprowadziły z projektu Jamał LNG 9,89 mln ton skroplonego gazu ziemnego. Jak wynika z danych firmy analitycznej Kpler, oznacza to wzrost o 18 proc. w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku i najwyższy wynik w historii.
Projekt Jamał LNG, kontrolowany przez rosyjski Novatek, pozostaje największym producentem LNG w Rosji. Według przedstawionych danych niemal cała produkcja zakładu trafiła w tym okresie do Europy, mimo że od 1 stycznia 2027 r. zacznie obowiązywać unijny zakaz importu rosyjskiego LNG w ramach długoterminowych kontraktów - podaje "Financial Times".
Szacunki organizacji pozarządowej Urgewald wskazują, że wartość dostaw mogła sięgnąć nawet 6 mld euro. Największymi odbiorcami były Francja, Belgia i Hiszpania, które sprowadziły odpowiednio 3,6 mln ton, 2,9 mln ton oraz 2,7 mln ton LNG z projektu Jamał.
Zmiana kontraktu na umowę o pracę. Ekspert mówi, co z urlopem
Sebastian Rötters z organizacji Urgewald ocenił przedstawione dane jako "uderzające", zwracając uwagę, że przypadły na okres, w którym Rosja zintensyfikowała ataki na ukraińską infrastrukturę energetyczną i cele cywilne.
Europa pozostaje kluczowa dla projektu Jamał
Obowiązujące już przepisy Unii Europejskiej zakazują zakupu rosyjskiego LNG na podstawie krótkoterminowych kontraktów. Oznacza to, że każdy transport z Jamał LNG kierowany do Europy wymaga potwierdzenia przez służby celne kraju importującego, że został sprzedany w ramach umowy długoterminowej.
Od 1 stycznia 2027 r. zakaz obejmie także długoterminowe kontrakty na rosyjski LNG. Później w tym samym roku obowiązywać będzie również zakaz importu rosyjskiego gazu przesyłanego gazociągami.
Według opisu projektu europejskie porty nadal odgrywają istotną rolę w funkcjonowaniu Jamał LNG. Zakład położony w rosyjskiej Arktyce korzysta z niewielkiej floty wyspecjalizowanych lodołamaczy klasy Arc7, których sprawna obsługa w europejskich portach umożliwia utrzymanie eksportu. Alternatywna trasa przez Północną Drogę Morską do Azji jest dłuższa i wiąże się z większym ryzykiem.
Dane Kpler pokazują jednocześnie, że w pierwszej połowie roku dostawy z Jamał LNG do Azji spadły o 74 proc., do nieco ponad 510 tys. ton. Według osób znających sprawę część międzynarodowych firm żeglugowych, ubezpieczycieli i instytucji finansowych obawia się skutków unijnych sankcji.
Jak wskazuje Urgewald, statki wykorzystywane przez projekt nadal korzystają również z usług europejskich stoczni remontowych, w tym należącej do Damen stoczni w Breście we Francji oraz Fayard A/S w Danii. Projekt Jamał LNG został uruchomiony w 2017 r. i ma projektową zdolność produkcyjną wynoszącą 17,4 mln ton LNG rocznie, choć rzeczywista produkcja często przekracza ten poziom - przypomina "FT". Oprócz Novateku udziałowcami przedsięwzięcia są także francuski TotalEnergies oraz chiński CNPC.
