Sejm szykuje decyzję ws. Glapińskiego. NBP stanowczo odpowiada

NBP podtrzymuje stanowisko, że postępowanie przed sejmową Komisją Odpowiedzialności Konstytucyjnej w ogóle nie powinno się toczyć co najmniej do czasu wykonania wyroków Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 stycznia i 20 sierpnia 2024 r. poprzez uchwalenie nowych, odpowiadających wymogom Konstytucji RP, zasad wszczęcia przed Trybunałem Stanu postępowania wobec prezesa NBP.

Chodzi m.in. o kwestię ewentualnego zawieszenia prezesa NBP w czynnościach po podjęciu przez Sejm uchwały o pociągnięciu prezesa NBP do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu czy o kwestię większości w Sejmie wymaganej do podjęcia takiej uchwały.

NBP wskazuje, że bez względu na termin głosowania w Sejmie RP (media podawały niedawno, że możliwe jest to w styczniu) a także ewentualne wyniki tego głosowania – nie będą one miały znaczenia dla sposobu i trybu funkcjonowania Narodowego Banku Polskiego oraz jego organów.

"Różne (...) zabiegi i (...) prowadzone działania, w żaden sposób nie wpłyną bowiem na prawidłowe funkcjonowanie polskiego banku centralnego. Narodowy Bank Polski i jego organy: prezes NBP, Rada Polityki Pieniężnej oraz zarząd NBP są przygotowane na każdy, chociażby najbardziej wymagający scenariusz" – dodano.

NBP przypomina ponadto, że Komisja Europejska i Europejski Bank Centralny od wielu lat wskazują, że przepisy ustawy o Trybunale Stanu, dotyczące prezesa NBP, należy dostosować do przepisów prawa UE, tzn. usunąć potencjalną niespójność przepisów ustawy o Trybunale Stanu z przesłankami odwołania prezesa banku centralnego zawartymi w statucie Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego.

Art. 14 ust. 2 protokołu (nr 4) w sprawie statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego wskazuje, że kadencja prezesa krajowego banku centralnego nie będzie krótsza niż pięć lat, a prezes może zostać zwolniony z urzędu wyłącznie wówczas, gdy nie spełnia już warunków koniecznych do wykonywania swych funkcji lub dopuścił się poważnego uchybienia.

"Decyzja w tej sprawie może być zaskarżona do Trybunału Sprawiedliwości przez prezesa, którego dotyczy, lub Radę Prezesów (EBC – PAP) z powodu naruszenia Traktatów lub jakiejkolwiek reguły prawnej dotyczącej ich stosowania" – przewidują przepisy UE.

NBP wskazał, że polski ustawodawca nie podjął żadnych prac legislacyjnych zmierzających do dostosowania przepisów ustawy o Trybunale Stanu do standardów wynikających z niezależności banku centralnego, w szczególności wywodzonych z prawa pierwotnego Unii Europejskiej.

W październiku sejmowa Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej przyjęła sprawozdanie ws. wstępnego wniosku o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej przed Trybunałem Stanu prezesa NBP Adama Glapińskiego.

Zgodnie z ustawą o Trybunale Stanu uchwałę o pociągnięciu do odpowiedzialności przed TS prezesa NBP Sejm podejmuje bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy (230) ustawowej liczby posłów. Uchwała taka według ustawy powoduje zawieszenie w czynnościach osoby, której dotyczy.

W 2024 r. Trybunał Konstytucyjny zakwestionował jednak przepisy ustawy o TS dotyczące zawieszenia prezesa NBP w czynnościach, a także dotyczące rodzaju większości, która jest wymagana do przegłosowania wniosku (TK postuluje większość 3/5). Wyrok TK został opublikowany w Dzienniku Ustaw.