Słupy na prywatnych działkach. TK wydał orzeczenie. Czas na odszkodowania?

Zgodnie z wtorkowym wyrokiem pełnego składu TK nie jest możliwe posiadanie służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu przed datą wejścia w życie przepisów regulujących tę instytucję, czyli przed 3 sierpnia 2008 r.

Wszystko to powoduje, że w sprawach dotyczących tego rodzaju powyższych sytuacji, czyli posadowienia sieci elektroenergetycznych lub gazowych na prywatnej działce, nie można powoływać się na zasiedzenie służebności gruntowej.

W praktyce, jeśli infrastruktura przesyłowa lub dystrybucyjna powstała na prywatnej działce po 2008 r., z dużym prawdopodobieństwem właściciel otrzymał za to od przedsiębiorcy przesyłowego należną rekompensatę. Natomiast właściciele nieruchomości, na których gazociągi, wodociągi czy linie elektroenergetyczne powstały przed 2008 r. byli pozbawieni prawa do rekompensat.

Orzeczenie TK zapadło 2 grudnia 2025 r. po rozpatrzeniu pytań prawnych Sądu Rejonowego w Grudziądzu i Sądu Rejonowego w Brodnicy.

Pytania dotyczyły zasad nabywania służebności gruntowej przez przedsiębiorstwa przesyłowe lub Skarb Państwa. Sądy te podkreślały, że dotychczasowe przepisy faworyzują operatorów kosztem właścicieli ziem.

- Od dziś przedsiębiorstwa przesyłowe staną przed koniecznością uregulowania stanu prawnego tysięcy kilometrów swojej infrastruktury - ocenia Agnieszka Ryznar, prezes Votum Odszkodowania.

Zdaniem Ryznar, dla właścicieli nieruchomości orzeczenie oznacza możliwość kwestionowania wcześniejszych zasiedzeń oraz dochodzenia wynagrodzenia za wieloletnie, bezumowne korzystanie z gruntu przez przedsiębiorstwa przesyłowe.

Według Votum, wyrok ten otwiera drogę do skutecznego dochodzenia wynagrodzeń, które - zdaniem firmy - mogą sięgać "dziesiątek, nawet setek tysięcy złotych".

Podobnego komentarza udzieliła radca prawny Agnieszka Madej z kancelarii Łebek, Madej i Wspólnicy Agnieszka Madej

- Wyrok oznacza, że przedsiębiorstwa mają teraz znacznie trudniejszą sytuację, by skutecznie podnosić zarzut zasiedzenia, a ponadto wzmacnia się pozycja właścicieli w negocjacjach i sporach sądowych - oceniła Agnieszka Madej. Jak powiedziała PAP, wyrok TK otwiera drogę do żądania od firm odszkodowań za bezumowne korzystanie z gruntów przed 3 sierpnia 2008 r.

Decyzja Trybunału sprawia, że przedsiębiorstwa przesyłowe będą musiały ponownie przeanalizować swoje tytuły prawne i uwzględnić potencjalne roszczenia w swoich bilansach.

Źródło: PAP