System kaucyjny. Znana sieć zapłaci klientom za plastik i aluminium

- Liczymy na to, że tego typu urządzenia szybko staną się rzeczą powszechną i normalną. Jako samorządy oczekujemy jak najszybszego wprowadzenia systemu kaucyjnego, wówczas automaty na butelki i puszki będą pojawiać się jak grzyby po deszczu – mówił prezydent Sosnowca Arkadiusz Chęciński, który podczas uroczystej inauguracji systemu w tym mieście wrzucił do maszyny pierwszą plastikową butelkę.

W Sosnowcu jest obecnie osiem automatów na aluminiowe puszki i plastikowe butelki. To maszyny stawiane od ponad czterech lat z inicjatywy władz miasta. Za każde oddane do recyklingu zużyte opakowanie mieszkańcy dostają wirtualne 20 groszy, co wspomaga sosnowiecki sport: hokej, koszykówkę lub piłkę nożną. Dotąd zebrano w ten sposób prawie 500 tys. butelek PET i ponad 3 tys. puszek. Sosnowiec zrezygnował też z plastikowych opakowań w urzędzie miasta, to samo ma dotyczyć miejskich imprez.

Zainaugurowany w Sosnowcu pilotaż sieci Carrefour jest pierwszym, w którym osoby oddające butelki lub puszki otrzymują - w postaci kuponu - realne środki do wydania w sklepie. Oddawane plastikowe butelki i aluminiowe puszki muszą posiadać kod kreskowy, być czyste i niezgniecione – automat sam czterokrotnie zmniejsza ich objętość.

Wcześniej, w 2021 roku, Carrefour na podobnej zasadzie wprowadził już skup szklanych butelek – dotychczas wydano za nie kupony warte w sumie ponad 3 mln zł.

W dziewięciu sklepach francuskiej sieci w woj. śląskim i jednym na Opolszczyźnie uruchomiono urządzenia na puszki i plastikowe butelki pod nazwą PETfur. Maszyny stanęły w ośmiu hipermarketach: w Sosnowcu, Rybniku, Kędzierzynie Koźlu, Jastrzębiu Zdroju, Jaworznie, Chorzowie, Gliwicach i Katowicach, a także w dwóch supermarketach: w Pszczynie i Zabrzu.

Pilotaż ma przetestować rozwiązanie pod względem procedur oraz rozwiązań technicznych. Jeżeli się sprawdzą – pomysł ma być wdrażany również w innych regionach, być może jeszcze przed formalnym wejściem w życie systemu kaucyjnego, nad którym trwają prace.

Jak mówił prezydent Sosnowca, butelki PET to ok. 20 proc. wszystkich plastikowych śmieci w odpadach komunalnych. Zgodnie z przepisami, do 2030 roku przetwarzanych powinno być co najmniej 90 proc. butelek PET oraz minimum 60 proc. aluminiowych puszek.

Na początku października na stronach rządowego centrum legislacji (RCL) opublikowano kolejną już wersję projektu ustawy ws. projektowanego systemu kaucyjnego w Polsce.

Zgodnie z najnowszą propozycją, systemem kaucyjnym mają być objęte opakowania z tworzyw sztucznych po napojach o pojemności do 3 litrów, opakowania szklane wielokrotnego użytku po napojach o pojemności do 1,5 litra oraz puszki aluminiowe o pojemności do 1 litra. W porównaniu do poprzedniego projektu z nowej propozycji wypadło objęcie kaucją szklanych butelek jednorazowych.

Dlaczego? Resort wyjaśnia, że jednym z argumentów przemawiających za nieobejmowaniem tych opakowań systemem, jest zbyt mała powierzchnia na magazynowanie takiej frakcji, szczególnie w mniejszych sklepach.

Projekt określił maksymalną wysokość kaucji ustalając ją na 2 zł od opakowania.

Według danych GUS w minionych kilku latach statystyczny Polak wytwarzał średnio ponad 350 kg odpadów rocznie. Część z nich trafiła do ponownego przetworzenia, ale większość wylądowała na składowiskach odpadów. Szacuje się, że w Polsce do recyklingu trafiła mniej więcej jedna czwarta śmieci. System kaucyjny ma przyczynić się do zwiększenia ilości odpadów poddawanych recyklingowi, przynosząc jednocześnie korzyści osobom przynoszącym butelki i puszki do automatów.