"Sztuczne twory" w publicznym radiu. Rozgłośnia odpowiada. Jest głos z rządu

"Kanał tematyczny OFF Radio Kraków będzie teraz niemal w całości tworzony przez narzędzia sztucznej inteligencji (AI). Program poprowadzą trzy postaci wykreowane przez AI" - poinformowano w poniedziałek na stronie Radia Kraków.

W informacji prasowej dodano, że pojawią się "autorskie" programy muzyczne, wywiady oraz informacje i tematy adresowane do młodego odbiorcy przygotowywane przy użyciu AI. "Nowa odsłona kanału OFF Radio Kraków to eksperyment badawczo-medialny, próbujący zdiagnozować i odpowiedzieć na pytanie, jakie skutki może nieść ze sobą rozwój sztucznej inteligencji dla kultury, mediów, dziennikarstwa, społeczeństwa" - dodano.

Trzy boty - 20-letnia Emilia "Emi" Nowak, 22-letni Jakub "Kuba" Zieliński oraz 23-letni Alex mają opowiadać młodszym słuchaczom OFF Radia o popkulturze, modzie, technologii czy sprawach społecznych.

"Niedawno pisałem o tym, że Off Radio Kraków (w którym prowadziłem audycję przez blisko trzy lata) przestaje nadawać w znanej dotąd formule, że wszyscy, którzy dotąd tworzyli to miejsce, wylecieli z pracy. Wczoraj poznaliśmy szczegóły – kilkanaście osób z redakcji (mowa o doświadczonych dziennikarkach i dziennikarzach, artystkach i artystach, osobach twórczych) zastąpi sztuczna inteligencja - napisał na Facebooku dziennikarz Mateusz Demski.

"Sztuczne twory mają mówić o kulturze i sztuce, sprawach społecznych, prawach obywatelskich i potrzebach osób queerowych. O kwestiach z zakresu szeroko rozumianej humanistyki – wymagających szczególnej czułości i wrażliwości. Nie możemy siedzieć cicho, ja na pewno nie mam zamiaru milczeć. Dlatego proszę Was wszystkich o wsparcie i pomoc w nagłośnieniu sprawy – wszystkimi możliwymi kanałami, gdzie tylko się da" - dodał Demski, który stworzył internetową petycję dotyczącą przywrócenia pracowników, a przede wszystkim ludzi do OFF Radia.

Jestem freelancerem i pracuję z kilkunastoma redakcjami. W sierpniu przez przypadek dowiedziałem się, że OFF Radia prawdopodobnie już nie będzie. Po prostu zapytałem o grafik pracy w redakcji na wrzesień. Zrozumiałem, że są cięcia budżetowe i zwolnienia. Przyjąłem to do wiadomości. Ale gdy wczoraj (21 października - przyp. red.) przeczytałem informację o sztucznej inteligencji, to od razu zacząłem pisać petycję - wyjaśnia Demski w rozmowie z money.pl.

Zdaniem dziennikarza powstał groźny precedens. - To nie jest tylko i wyłącznie sprawa małej rozgłośni w Krakowie. To niebezpieczny dla wszystkich precedens. Media publiczne nie są polem do eksperymentów, są miejscem do rzetelnej dyskusji. Ten eksperyment ma być skierowany do pokolenia Z, więc robi się z nich króliki doświadczalne - dodaje.

Redaktor naczelny Radia Kraków i likwidator spółki Mariusz Pulit odpowiada jednak w mailu przesłanym do naszej redakcji, że "żaden pracownik OFF Radia Kraków nie został zwolniony".

Od rozpoczęcia emisji w 2015 roku OFF Radio Kraków było głównie stacją muzyczną programowaną w sposób zautomatyzowany, uzupełnianą o dwugodzinne pasmo prowadzone na żywo i autorskie programy muzyczne. Programy te, po jednym w tygodniu, prowadzili głównie zewnętrzni współpracownicy i to z nimi (z końcem sierpnia 2024) rozwiązane zostały umowy o współpracę - kontynuuje Pulit.

Redaktor naczelny dodaje, że "przyczyną nie było wprowadzenie narzędzi sztucznej inteligencji".

- Po dziewięciu latach istnienia, na początku tego roku, została dokonana analiza słuchalności i zawartości merytorycznej programu. Większość programu anteny OFF Radia Kraków pokrywała się z drugim kanałem tematycznym Radiem Kraków Kultura oraz główna anteną Radia Kraków, a zasięgi słuchalności OFF Radia Kraków były bliskie zeru. To było podstawą do decyzji o dokonaniu zmiany - wyjaśnia Pulit.

- Najwygodniej jest powiedzieć, że nie jesteśmy pracownikami. Coś takiego może stwierdzić każdy pracodawca w każdej korporacji czy firmie. W przyszłości inne redakcje też mogą wprowadzić "eksperymenty z AI" i w ten sposób tłumaczyć np. cięcia w zespole - odpowiada Demski.

Pulit tłumaczy, że najnowsza odsłona OFF Radia Kraków ma trafiać do słuchaczy w wieku 18-26 lat.

Pomysł, by w okresie przejściowym przeprowadzić eksperyment radiowy z użyciem narzędzi sztucznej inteligencji, zrodził się przy okazji. To element naszego udziału w debacie na temat szans i zagrożeń, jakie niesie ze sobą rozwój AI. Założyliśmy, że po trzech miesiącach zostanie przeprowadzona ewaluacja eksperymentu - podsumował Pulit.

Eksperyment nie będzie prowadzony na antenach Radia Kraków i Radia Kraków Kultura.

Do sprawy odniósł się również wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski. "Zwróciłem się do OFF Radio Kraków z informacją o podstawowych założeniach AI Act i z prośbą o informację czy sztuczna inteligencja spełnia tam warunki godnej zaufania" - czytamy we wpisie w serwisie X.