Szturm na cukier. Co się dzieje? "Nie ufamy politykom. Gdy idzie kryzys, robimy zapasy"

Zdjęcia pustych półek sklepowych, na których stał cukier, podbijają internet. Trzy sieci handlowe: Aldi, Netto i Biedronka podjęły decyzję o wprowadzeniu reglamentacji. Na jeden paragon nie kupimy więcej niż 5-10 kg towaru.

UOKiK ostrzega, że bezpodstawna reglamentacja w sklepach jest wykroczeniem. Sieci odpowiadają, że wprowadzenie ograniczeń było konieczne, bo po kilogramy cukru ruszyli nie tylko klienci indywidualni, ale także właściciele małych sklepów.

Polska jest trzecim największym producentem cukru w Europie i w magazynach jest go więcej, niż potrzebujemy. Producenci zapewniają, że go nie zabraknie. Polacy jednak wiedzą swoje i kupują cukier na potęgę. Efekt? Ceny rosną jak szalone.

"Cukru nie ma. A i tak podrożał. Jeszcze trzy dni temu był po 3,50 zł. Tzn. i tak go nie było. Ale nie było go po 3,50 zł. Dziś już go nie ma po 4 zł. Termin 'inflacja ukryta' nabiera nowego znaczenia" – pisze na Twitterze ekonomista Rafał Mundry.

Cukrowemu szaleństwu przyglądają się także psychologowie. Dr Beata Rajba mówi o regule niedostępności.

– Jeśli czegoś może zabraknąć, staje się bardziej pożądane – wyjaśnia. – Na punkcie jednej z najsłynniejszych torebek świata marki Hermes oszalały kobiety na całym świecie. A to dlatego, że trzeba było się na nią zapisywać. Panie czekały na wymarzoną torebkę dwa lata. Mechanizm pogoni za tym, czego jest mało, to jedna kwestia. Natomiast z brakiem cukru w Polsce dzieje się dokładnie to samo, co z paliwem, makaronem i papierem toaletowym w chwili wybuchu wojny w Ukrainie. Kryzysowe sytuacje budzą emocje i napędzają popyt. Gromadzimy zapasy, by przygotować się na gorszy czas. Pamiętamy to z czasów komuny – dodaje nasza rozmówczyni.

Ekspertka w rozmowie z money.pl zwraca także uwagę na inną ważną kwestię – brak zaufania do polityków, który nie tylko przy cukrowym szaleństwie ma niebagatelne znaczenie.

– Na temat drożyzny Polacy dostają sprzeczne komunikaty. Wiele się mówi o szczycie inflacji i padają tu ze strony rządu i NBP różne terminy. To nie pomaga w wyciszaniu nastrojów społecznych – zauważa dr Rajba.

Ministrowie uspokajają, że niczego nie zabraknie, ale nikt im już nie wierzy. Działamy według zasady: umiesz liczyć, licz na siebie. Kupujemy więcej, by zabezpieczyć byt rodzinie. Kupujemy produkty "strategiczne": cukier, makaron, kasze. I ich zaczyna brakować. O tym, że jest kłopot z kupnem jakichś warzyw, nie słyszeliśmy – dodaje.

Według wyliczeń Związku Producentów Cukru, w Polsce mamy nadwyżkę 500-600 tys. ton cukru białego. Jest go na tyle dużo, że część przeznaczamy na eksport.

– Deficyt cukru w znacznym stopniu wynika z zachowań konsumentów – mówił niedawno w rozmowie z Polską Agencją Prasową ekonomista banku Credit Agricole Jakub Olipra. Prognozował, że efektem wzmożonego popytu, a także większych kosztów produkcji będą kolejne podwyżki.

Według eksperta, "żaden system logistyczny nie jest w stanie obsłużyć konsumentów, którzy wykupują cukier w ilościach hurtowych". Wyjaśnił, że sklepy analizują strukturę i ilości zakupów, dostosowując do nich zapasy. Jednak – jak zaznaczył – utrzymanie dużych zapasów jest dla nich kosztem, a często nie jest to możliwe z powodu braku odpowiedniej powierzchni.

Olipra uważa, że to, co dzieje się w marketach, zwłaszcza sieciowych, obsługujących znacznie więcej klientów niż np. małe lokalne sklepy, przypomina to, co działo się na stacjach benzynowych na początku wojny w Ukrainie.

Katarzyna Kalus, dziennikarka money.pl