Ultimatum Nawrockiego. Ostatni raz akceptuje te przepisy. Rząd ma rok

Minister przypomniał podczas piątkowej konferencji prasowej, że w czwartek prezydent podpisał ustawę przedłużającą obowiązywanie tymczasowych przepisów dotyczących magazynowania gazu. Podkreślił jednocześnie, że jeśli do przyszłego roku nie powstaną odpowiednie regulacje, prezydent nie podpisze kolejnego przedłużenia przepisów tymczasowych.

Pan prezydent wielokrotnie zwracał uwagę, że bezpieczeństwo energetyczne nie może opierać się na rozwiązaniach tymczasowych i oczekuje rozwiązań systemowych, które będą zwiększały bezpieczeństwo Polski - powiedział minister.

Jak zaznaczył, w ocenie prezydenta obecny poziom pojemności magazynów gazu jest niewystarczający, dlatego konieczna jest ich rozbudowa oraz dostosowanie regulacji do zmienionych uwarunkowań geopolitycznych i energetycznych.

Przypomnijmy, w listopadzie 2023 roku Komisja Europejska skierowała do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej sprawę przeciwko Polsce. Decyzja miała związek z krajowymi środkami nakładającymi dodatkowe koszty w transgranicznym handlu gazem. Bruksela uznała, że polskie przepisy są zbyt restrykcyjne i nie są zgodne z unijnym rozporządzeniem dotyczącym bezpieczeństwa dostaw gazu. Dlaczego? Jak podała w komunikacie KE, "nakładają one dodatkowe obciążenia na uczestników rynku magazynujących gaz poza terytorium Polski, stwarzają ryzyko zakłócenia konkurencji, utrudniają funkcjonowanie rynku wewnętrznego oraz zagrażają bezpieczeństwu dostaw gazu".

Próby dostosowania polskich przepisów do wymogów UE kończyły się fiaskiem – m.in. prezydenckim wetem dla nowelizacji ustawy o zapasach ropy i gazu w sierpniu 2025 roku. W konsekwencji rząd zmuszony jest operować na tymczasowych wydłużeniach i nowelizacjach, aby zapewnić ciągłość bezpieczeństwa energetycznego.

Zdaniem obecnego na konferencji członka prezydenckiej Rady ds. Energii Piotra Naimskiego reforma powinna objąć m.in. rozbudowę magazynów gazu, zmianę modelu ich zarządzania oraz zwiększenie konkurencji na rynku gazu. Naimski ocenił, że konieczne jest kompleksowe uporządkowanie systemu magazynowania gazu oraz zapasów ropy i paliw płynnych.

Jak wskazał, Polska osiągnęła strategiczny cel dywersyfikacji kierunków dostaw gazu dzięki połączeniom z Norwegią, Litwą, Niemcami, Czechami, Słowacją i Ukrainą oraz rozwojowi terminali LNG. Obecnym wyzwaniem staje się jednak zapewnienie odpowiedniej konkurencji na rynku oraz zwiększenie bezpieczeństwa dostaw.

Naimski zwrócił uwagę, że krajowe zużycie gazu będzie rosło co najmniej do połowy lat 30., m.in. z powodu rozwoju energetyki gazowej. W jego ocenie wymaga to zwiększenia pojemności magazynów gazu, która obecnie wynosi ok. 3,5 mld m sześc.

Naimski uważa, że zmian wymaga również model zarządzania infrastrukturą magazynową. Wskazał, że operatorem systemu magazynowego jest spółka zależna Gaz-Systemu, natomiast właścicielem magazynów pozostaje Orlen. Według niego operator systemu magazynowego powinien stać się właścicielem magazynów, ponieważ to on - jako podmiot w pełni kontrolowany przez Skarb Państwa - powinien odpowiadać za decyzje inwestycyjne związane z rozbudową infrastruktury.

Naimski wskazał również na potrzebę przeglądu zasad finansowania obowiązkowych zapasów gazu, w tym rozstrzygnięcia, czy koszt ich utrzymywania powinien ponosić importer, czy odbiorcy końcowi. Jego zdaniem warto także rozważyć zmiany w opłatach za korzystanie z systemu przesyłowego, które mogłyby ułatwić wejście nowych podmiotów na polski rynek gazu.

Ocenił, że obecny poziom konkurencji na rynku jest niewystarczający, co przekłada się na wyższe ceny gazu w Polsce niż w części państw sąsiednich. Dodał, że podobnej analizy wymagają również zasady funkcjonowania systemu magazynowania ropy naftowej i paliw płynnych oraz model rozbudowy kawern solnych wykorzystywanych do magazynowania surowców.

Jak podkreślił, prezydent oczekuje, że rząd przedstawi projekt kompleksowej reformy obejmującej cały system magazynowania strategicznych nośników energii.

Źródło: PAP