Najpopularniejszy w Polsce portal o finansach i biznesie
Program 1670+. Nawet tyle płaci się w Unii, a dzieci i tak rodzi się za mało

Program 1670+. Nawet tyle płaci się w Unii, a dzieci i tak rodzi się za mało

500+ ma ratować dzietność w Polsce. Nigdzie w Europie to jednak nie działa Fot. STANISLAW KOWALCZUK
500+ ma ratować dzietność w Polsce. Nigdzie w Europie to jednak nie działa

Program 500+ ma za zadanie poprawić byt materialny rodzin, ale i zarazem chęć do rodzenia dzieci. Lekka poprawa jest widoczna. Jak pokazują doświadczenia innych krajów, efekty takich programów są jednak niewielkie, a w niektórych trend do odwracania się ludzi od rodzenia został tylko spowolniony. Trudno będzie uratować państwowy system emerytalny.

Program 500+ jest sztandarowym pomysłem rządu PiS. Kosztować ma w przyszły roku już 25 mld zł i zapewnia nieustające dobre notowania partii rządzącej. Polakom się spodobał, ale zamierzone efekty nie zwalają na razie z nóg.

Celem programu była poprawa "dzietności". Polki według statystyk z 2016 r. były szóstymi najmniej chętnie rodzącymi kobietami w Unii Europejskiej. Na jedną przypada 1,37 dziecka. Gorsze wyniki mają tylko: Hiszpania (1,29 dziecka), Włochy, Portugalia, Grecja i Cypr.

Choć we wszystkich badaniach rodzina jest dla Polaków deklarowanym najważniejszym sensem życia, jednak najwyraźniej dla realizacji tego sensu wystarcza większości jedno dziecko, plus ewentualnie kot.

Złych statystyk urodzin rządzący zwykle nie ignorują. Muszą przecież ratować potencjalnego bankruta, czyli państwowy system emerytalny. Opcja z wypuszczeniem emerytur z rąk przez władzę nie wchodzi w rachubę, więc by nie być posądzanymi o bierność, wprowadzają swoiste "programy motywacyjne".

U nas jest to 500+, ale podobnych programów w Europie jest dużo. Wypłacane kwoty często wielokrotnie przewyższają tę, którą przeforsowała minister pracy Elżbieta Rafalska. Problem w tym, że trudno wykazać, że dofinansowanie rodzin naprawdę działa.

Zobacz również: Będą zmiany w 500+


1670+ w Danii

Najwięcej w Unii na jedno dziecko wypłaca Dania. Miesięcznie rodziny z dwójką dzieci - czyli takie, które spełniają obywatelski obowiązek zastępowalności pokoleń - dostają średnio w przeliczeniu na naszą walutę aż 1670 zł miesięcznie na dziecko. Wskaźnik urodzeń wynosi 1,81 dziecka na kobietę. Zastępowalności pokoleń to nie zapewnia, bo do tego wymagane jest posiadanie powyżej dwójki dzieci na jedną kobietę. Ale jak na Unię to wysoko - wyprzedzają Danię tylko: Francja (1,91), Szwecja i Irlandia.

500+ w krajach Unii Europejskiej - zasiłki miesięcznie na drugie dziecko w zł (w nawiasie wskaźnik dzietności - liczba urodzeń na kobietę)
Dania (1,81) 1670 Norwegia (1,7) 456
Szwajcaria (1,54) 1416 Malta (1,48) 411
Niemcy (1,55) 1399 Cypr (1,36) 405
Luksemburg (1,43) 1078 Wielka Brytania (1,78) 340
Liechtenstein (1,61) 1072 Estonia (1,59) 192
Belgia (1,7) 846 Portugalia (1,33) 192
Islandia (1,73) 797 Węgry (1,5) 179
Holandia (1,66) 653 Słowenia (1,55) 146
Włochy (1,32) 602 Chorwacja (1,42) 111
Irlandia (1,84) 576 Grecja (1,35) 105
Francja (1,91) 552 Hiszpania (1,29) 103
Austria (1,52) 545 Słowacja (1,44) 100
Rumunia (1,52) 523 Łotwa (1,72) 98
Polska (1,37) 500 Bułgaria (1,51) 94
Szwecja (1,87) 486 Czechy (1,6) 88
Źródło: Eurostat, obliczenia włąsne wg kursu euro w NBP z 30 sierpnia 2017 r.

Kłopot w tym, że o ile ojczyźnie Hamleta można by przypisać sukces, to kolejne państwa, przelewające z budżetu największe kwoty na dzieci, od sukcesu są bardzo odległe. Drugi kraj z największymi kwotami zasiłków na dzieci - Szwajcaria - przesyła rodzinom średnio 1416 zł miesięcznie na dziecko, a wskaźnik urodzin wynosi 1,54, czyli poniżej średniej unijnej (1,58). Na tym poziomie Szwajcarzy są zresztą od początku tego wieku i nic się specjalnie nie zmienia.

Z dziesiątki krajów, które wydają na dzieci najwięcej z budżetu państwa lub samorządu, tylko trzy mogą się pochwalić poprawą dzietności w ostatnich pięciu latach. Najlepszymi efektami mogą się pochwalić Niemcy. Wskaźnik urodzeń doszedł w ub.r. do 1,55 dziecka na Niemkę z 1,39 w 2011 r.

Pozostałe kraje, które zaprzęgły wielkie pieniądze w "dotowanie rodzenia", nie bardzo jednak mają powody do zadowolenia. Włochy przelewają miesięcznie średnio 602 zł na dziecko, a wskaźnik urodzeń mają niższy niż w Polsce. Do tego spadł w ostatnich pięciu latach z 1,44 do 1,32 dzieci na kobietę.

Ostry spadek urodzeń zaliczyła Islandia, w której miesięcznie przelewa się 797 zł na dziecko. Jeszcze pięć lat temu przeciętna kobieta rodziła tam 2,02 dziecka i kraj był jednym z trzech w Europie, gdzie można było mówić o zastępowalności pokoleń. W 2016 r. wskaźnik spadł do zaledwie 1,73.

Znaczne pogorszenie było też w Belgii i Holandii, które przelewają średnio 846 zł i 653 zł miesięcznie na dziecko.

Może takie kwoty nie przekonują w tych krajach? Zarabia się przecież tam dużo i to nie jest poziom, który zadowoliłby Polaków.

Zasiłek we Włoszech stanowi 10,5 proc. średniej pensji netto, a w Belgii 11,8 proc., a poniżej poziomu 10 proc. zasiłki są w Holandii i Islandii- te kraje zaliczyły spadek dzietności. Natomiast w Danii i Niemczech, które wskaźniki poprawiają, jest to powyżej 19 proc. średnich zarobków.

Rumunia daje prawie połowę pensji

Może to jest jakaś granica i zasiłek musi być wyraźnie wysoki? To sugerowałby przykład Rumunii.

Państwo daje tam zasiłki miesięczne na dziecko w kwocie równej aż 42,2 proc. przeciętnych zarobków. Nominalnie to 523 zł miesięcznie. Na początku wieku była tam katastrofa demograficzna taka sama jak w Polsce - zaledwie 1,31 dziecka na kobietę. Teraz udało się to wyprowadzić do poziomu 1,52 dziecka.

Nie należy jednak przeceniać wpływu państwa na dzietność. Największy przyrost urodzeń w ostatnich pięciu latach nastąpił na Łotwie (z 1,33 do 1,72 dziecka na kobietę), na Węgrzech (z 1,23 do 1,50) i w Czechach (z 1,33 do 1,72).

Łotwa zasiłek na dziecko owszem ma, ale w kwocie zaledwie 98 zł na dziecko miesięcznie i stanowi to tylko 6 proc. przeciętnych zarobków. Węgry dają więcej - 179 zł miesięcznie, ale to tylko 11,2 proc. średniej pensji. Wreszcie Czechy wypłacają na dziecko zaledwie 88 zł miesięcznie, czyli 3,9 proc. przeciętnej pensji. Nie widać żadnego związku z kwotą zasiłku.

Największy spadek dzietności nastąpił we wspominanej wyżej Islandii, która wypłaca na dziecko siódme największe pieniądze w Unii. Dodatek stanowi prawie 9 proc. średnich zarobków miesięcznie.

Program 500+ poprawił wyniki urodzeń w Polsce. Z dołka w roku 2013, kiedy na kobietę przypadało 1,29 dziecka, mamy teraz wskaźnik na poziomie 1,37. Być może jednak większym problemem jest sprawa kulturowa.

Kariera, którą obecnie przedkładają ludzie nad szybsze założenie rodziny, powoduje, że decyzja o pierwszym dziecku przesuwa się w kierunku 30 lat. W Polsce to już prawie 28 lat, podczas gdy jeszcze w 2000 roku było to 24 lata. Im człowiek starszy, tym mniej ma energii, żeby sprostać wyzwaniu, więc może mieć mniej chęci do kolejnych tego typu decyzji.

Money.pl
Czytaj także
Polecane galerie
Leon
2017-09-02 00:19
Może Money przeliczyłby te stawki wg średniej krajowej - ile to jest procent. Bo często dziennikarze przedstawiają cyferki tak jak im pasuje do zleconego artykułu.
Marek
2017-09-01 01:14
Zamiast 500 na dziecko niech te 500 pojdzie na emeryture. Emerytura to najwieksza piramida. Priamidy sa nie legalne chyba ze to panstwowa piramida. Niech panstwo zostawia ludziom pieniadze a Ci Sami sie swoja emerytura zajma.
Jakub
2017-09-01 00:23
bo ludzie nie chca miec dzieci. Nie ze wzgledow finansowych. Ludzei po prostu nie chca miec stada dzieciakow i trzeba zmienic model ekonomii, nie bedzei wiecznego przyrostu naturalnego. Inaczej sprowadzimy sobie na leb bezowych, ktorzy beda sie mnozyc jak kroliki a skutki beda oplakane.
Pokaż wszystkie komentarze (49)