Pracownicze Plany Kapitałowe. Rząd dopłaci do naszej emerytury

*1. * *PPK, czyli Pracownicze Plany Kapitałowe. O co właściwie chodzi? *

To powszechny, prywatny i współfinansowany przez państwo system oszczędzania. PPK będą atrakcyjne dla Polaków, ponieważ zakładają nie tylko dodatkowe pieniądze dla nas od rządu, ale również od pracodawcy. Jak mają działać?

PPK zakłada niewielkie wpłaty co miesiąc i możliwość odebrania środków w postaci dodatku do emerytury lub renty wypłacanej po uzyskaniu odpowiednich uprawnień. To metoda oszczędzania na całe zawodowe życie. Najważniejszym elementem programu jest prywatność - środki przez cały czas będą należały do osoby wpłacającej. Dzięki temu możemy je np. w każdej chwili wycofać i przestać oszczędzać, gdy taką decyzję wymusi sytuacja finansowa. Prywatność środków oznacza też, że program diametralnie różni się od systemu Otwartych Funduszy Emerytalnych.

Pracownicze Plany Kapitałowe będą również korzystne dla gospodarki. Wzmocnią bazę finansowania polskich przedsiębiorstw, przyczynią się do szybszego wzrostu gospodarczego. Według szacunków Ministerstwa Finansów wzrost PKB Polski co roku będzie wyższy o 0,4 punktu procentowego tylko dzięki oszczędnościom Polaków.

Programy zbliżone do PPK funkcjonują już w wielu krajach. W Nowej Zelandii od dziesięciu lat działa tzw. KiwiSaver. Pracownik sam decyduje, czy chce odkładać 3,4 lub 8 proc. Dodatkowo pracodawca przekazuje na jego konto kolejne 3 proc. pensji. W Kanadzie system znany jest jako Registered Pension Plus. W ostatnich latach korzystało z tej metody oszczędzania 6 mln Kanadyjczyków.

2. * *W jaki sposób dołączyć do PPK?

To program dla 11 milionów zatrudnionych Polaków. Do systemu zapisani zostaniemy automatycznie przez pracodawcę, z możliwością rezygnacji w każdej chwili.

Pracownicze Plany Kapitałowe będą dostępne dla wszystkich pracowników, za których odprowadzane są składki na ubezpieczenie emerytalne do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. A to oznacza, że obejmą zatrudnionych na umowę o pracę oraz umowę zlecenie. Nie będą natomiast dotyczyć samozatrudnionych.

3. * *W jaki sposób będę odkładać pieniądze?

Pracownik nie będzie musiał nic robić, wszystkim zajmie się pracodawca. To on od pensji netto (na rękę) będzie pobierał odpowiednią kwotę i przekazywał ją na PPK. Na składkę zrzuca się zarówno pracodawca, jak i pracownik.

Podstawowa składka pracodawcy wynosi 1,5 proc. podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (czyli pensji brutto). Podstawowa składka pracownika to 2 proc. wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.

Najłatwiej to pokazać na przykładzie. Dla kwoty 5 tys. zł brutto składka pracownika wynosi 100 zł. Składka pracodawcy wyniesie 75 zł. Pracodawca pobierze składkę pracownika od jego zarobków netto. Swoją część będzie musiał opłacić z własnych funduszy. Taka osoba przez 40 lat odłoży 162 tys. zł (przy założeniu 3 proc. średniej rocznej stopy zwrotu, kapitalizacji miesięcznej oraz stałej pensji przez ten okres).

4. * *Co dla pracodawców oznacza PPK?

Oszczędzanie w ramach PPK ma wiązać się z zachętami fiskalnymi dla pracodawców. Pieniądze wnoszone do programu przez pracodawcę będą korzystać ze zwolnienia ze składek na ubezpieczenie społeczne. Będą też zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

5. * *Czy można oszczędzać więcej?

W sytuacji, gdy pracownik chce odkładać więcej, jest taka możliwość. Może podnieść składkę własną o kolejne 2 do 4 proc.

Jednocześnie na zwiększenie składek może zdecydować się pracodawca. On z 1,5 proc. może podnieść składkę do poziomu 4 proc. Dlaczego miałby to zrobić? Może to być elementem motywacyjnym dla pracowników.

Łączna minimalna odprowadzana składka pracodawcy i pracownika może zatem wynieść 3,5 proc., a maksymalna 8 proc.

6. * *Ile państwo dokłada do naszej emerytury?

Każdy pracujący Polak, który zdecyduje się na pozostanie w PPK, otrzyma 250 zł premii na start. Przez cały cykl oszczędzania państwo będzie dokładać do naszych emerytur 240 zł co roku. W ciągu 40 lat oszczędzania same premie wyniosą prawie 10 tys. zł.

7. * *Czy mogę zrezygnować z PPK?

Po starcie programu każdy zapisany będzie miał trzy miesiące na rezygnację. Z oszczędzania zrezygnować można również w trakcie programu. W całości wypłacić można środki płacone z własnej pensji - rezygnuje się w ten sposób z państwowych dodatków. Składki opłacane przez pracodawcę można wypłacić w części - 70 proc. trafi do wypłacającego, 30 proc. trafi na konto w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Jednocześnie wypracowany i wypłacony zysk będzie opodatkowany podatkiem od zysków kapitałowych, który wynosi 19 proc.

8. * *Jakie korzyści da mi udział w PPK w przyszłości?

Wyższą emeryturę. Wysokość dodatku zależy od pensji oszczędzającego i wpłacanych składek, długości oszczędzania oraz wybranego modelu. Oszczędzający przez 40 lat pracownik, który dostaje średnią pensję 4,5 tys. zł, zbierze ponad 230 tys. zł. To podniesie jego emeryturę o ponad tysiąc złotych - co miesiąc. Gdy zdecyduje się zwiększyć składkę, na emeryturze będzie mógł zyskać ponad 2 tys. zł.

Kiedy będzie można wypłacać pieniądze? Zarówno kobiety jak i mężczyźni uprawnienia do wypłaty całości oszczędności (a więc wraz z bonusami od państwa) nabędą w wieku 60 lat. Wtedy można też zdecydować, co zrobić z pieniędzmi lub oszczędzać dalej.

Podstawowy scenariusz zakłada jednorazową wypłatę 25 proc. zebranych środków. Pozostałe 75 proc. można rozłożyć na przynajmniej 10 lat comiesięcznych rat. W ten sposób wypracowane zyski nie będą opodatkowane stawką 19 proc. - podatkiem od dochodów kapitałowych.

Można oczywiście wybrać jednorazową wypłatę całości pieniędzy lub krótszy okres otrzymywania rat. W tym wypadku jednak trzeba będzie opłacić wspomniany podatek. A warto dodać, że w ciągu 40 lat oszczędzania osiągnięte zyski stanowić będą prawie połowę zebranego kapitału.

9. * *Kiedy program zacznie działać?

Start zaplanowany jest na początek 2019 roku.

Od 1 stycznia 2019 roku obowiązkiem utworzenia PPK zostaną objęci wszyscy przedsiębiorcy zatrudniający powyżej 250 osób.

Od 1 lipca obowiązkiem zostaną objęte firmy zatrudniające od 50 do 249 pracowników. Od 1 stycznia 2020 roku obowiązkiem utworzenia PPK zostaną objęte wszystkie firmy zatrudniające powyżej 19 osób. Od lipca 2020 roku obowiązkiem zostaną objęci pozostali pracodawcy oraz jednostki budżetowe.

10. * *Co będzie działo się z naszymi pieniędzmi?

Będą inwestowane. Instytucjami obsługującymi Pracownicze Plany Kapitałowe będą zarejestrowane w Polsce Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych. Wszystkie fundusze będą musiały posiadać zgody i zezwolenia KNF na prowadzenie działalności inwestycyjnej.

W jaki sposób fundusze będą inwestować? Strategia będzie się zmieniać wraz z biegiem lat. Na początku będą to bardziej ryzykowne i nastawione na większy zysk mechanizmy, np. inwestycja w akcje. Z czasem fundusze przejdą na bardziej stabilne sposoby pomnażania kapitału, zrezygnują np. z zakupu akcji na giełdzie na rzecz obligacji.

Opłata za zarządzanie naszymi pieniędzmi nie może wynosić więcej niż 0,6 proc. aktywów zgromadzonych. W oszczędzaniu długoterminowym to właśnie opłata za koszt obsługi rachunku jest kluczowa. To pracodawcy będą wybierać podmiot zarządzający PPK, a podmioty te będą ze sobą konkurować ofertą.

11. * *Co z oszczędnościami w przypadku naszej śmierci?

Pieniądze w PPK będą dziedziczone w przypadku śmierci ubezpieczonego. Środki przypisane są imiennie do każdego z nas. Trafią do spadku w formie pieniężnej, nie będą przepisywane na inne konto PPK.