Tysiące mieszkań pod młotek. Szykuje się wielka wyprzedaż

Ponad 2 tysiące mieszkań zakładowych należących do Poczty Polskiej będzie mogło zostać sprzedanych. Projekt ustawy o komercjalizacji państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej Poczta Polska ma odblokować sprzedaż tych lokali. Jak przewidują posłowie - pomysłodawcy zmian - sprzedaż znacznej liczby mieszkań da pracę małym firmom remontowym i budowlanym. Do różnych przedsiębiorstw w Polsce wciąż należy ponad 100 tys. lokali. Projektem miał się dziś zająć rząd, ale po raz kolejny sprawę odłożono.

Sprzedaż mieszkań będących własnością Poczty Polskiej S.A. reguluje ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o _ zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa, osobom uprawnionym, na warunkach preferencyjnych _.

Zgodnie z nią, sprzedaż takiego lokalu na rzecz jego najemcy jest możliwa wtedy, gdy mieszkanie znajduje się z budynku mieszkalnym będącym własnością przedsiębiorstwa czy spółki, w tym wypadku Poczty Polskiej. Przez budynek mieszkalny rozumieć należy budynek w całości zajmowany przez lokale mieszkalne bądź taki, w którym mieszkania zajmują ponad 50 proc. powierzchni.

Do momentu wejścia w życie ustawy z dnia 5 września 2008 r. o komercjalizacji Poczty Polskiej obowiązywał przepis przyjęty w 2003 r. w ustawie o państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej Poczta Polska umożliwiający sprzedaż mieszkań w poczcie po preferencyjnych cenach bez względu na przeznaczenie budynku, w którym znajdowało się to mieszkanie.

Wejście w życie ustawy o komercjalizacji Poczty Polskiej umożliwiło sprzedaż mieszkań najemcom z bonifikatą tylko w budynkach mieszkalnych. W pozostałych przypadkach lokatorzy nie mogą tego zrobić. Obecnie w spółce zdecydowana większość mieszkań zlokalizowanych jest w budynkach niemieszkalnych, czyli bez prawa do nabycia z bonifikatą. Taki stan prawny zablokował sprzedaż lokali mieszkalnych, na co skarżą się ich mieszkańcy.

Posłowie chcą doprowadzić do sprzedaży lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących własność Poczty Polskiej S.A.. Proponowana zmiana przywraca stan sprzed 2008 r. i pozwala sprzedawać najemcom Poczty Polskiej S.A. zajmowane przez nich mieszkania po cenach preferencyjnych bez względu na przeznaczenie budynku, w których one się znajdują. Po ewentualnym zatwierdzeniu przez rząd projekt ustawy wróci do Sejmu.

Pojawienie się na rynku ponad 2 tysięcy mieszkań nie powinno wpłynąć na ceny nieruchomości. Przypomnijmy, że w ciągu roku w Polsce sprzedawanych jest około 120-130 tys. lokali.

Jak przewidują jednak autorzy nowej ustawy, sprzedaż na rzecz najemców znacznej liczby mieszkań będących w zasobach PP S.A. może mieć wpływ w dłuższej perspektywie na wzrost dochodów budżetu państwa z uwagi na podatki związane z ich remontem przez nowych właścicieli oraz ożywienie na rynku usług remontowych i budowlanych.

Jaka jest wartość rynkowa mieszkań Poczty Polskiej, które pójdą pod młotek? Możemy tylko szacować na podstawie cen rynkowych. Biorąc pod uwagę, że średni metraż mieszkania zakładowego w Polsce to około 57 mkw., a średnia cena metra mieszkania na rynku wtórnym wynosi 5 tys. zł, to wartość lokali należących do Poczty szacuje się na blisko 600 mln złotych. Oczywiście najemcy będą mogli kupić te lokale z bonifikatą. Zgodnie z prawem może ona sięgać nawet 95 proc. wartości mieszkania.

Jeszcze dwadzieścia lat temu w Polsce było blisko 1,5 mln mieszkań zakładowych. Około 1,2 mln z nich sprzedano najemcom albo osobom trzecim. Likwidacja bądź przekształcenia wielu zakładów pracy spowodowały poza prywatyzacją przejęcie tego majątku przez inne podmioty (gminy, spółdzielnie, Skarb Państwa).

Przedsiębiorstwa niewiele też budują. W ubiegłym roku w ramach tej formy budownictwa oddano do użytku niewiele ponad 400 mieszkań i wyraźnie widać, jak z roku na rok liczba takich lokali topnieje. Firmom po prostu bardziej opłaca się wynająć mieszkanie dla pracowników niż je budować, a potem nim zarządzać i dbać o nie.

Według danych GUS obecnie użytkowanych jest około 105 tys. mieszkań będących własnością firm.

Źródło: PKP S.A., WAM, MSW, Senat

Największą liczbą mieszkań zakładowych może pochwalić się PKP S.A. Kolejowa spółka ma ich około 35 tys. W zasobach Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest ponad 28,3 tys. mieszkań, a MSW ma blisko 900 lokali. Poczta Polska należy więc do krajowej czołówki, jeżeli chodzi o mieszkania zakładowe.

Najemca może wykupić mieszkanie od firmy nawet z 95-procentową bonifikatą. Warunki?

Podstawowym jest zgoda zakładu na pozbycie się lokalu. Lokator ma prawo do złożenia wniosku o wykup, który właściciel może zaakceptować bądź odrzucić. Dopóki nieruchomość nie zostanie co najmniej ujęta w wykazie mieszkań przeznaczonych na sprzedaż, żądanie jej zakupu nic nie da najemcy.

Jeśli chętnych na mieszkanie zakładowe jest więcej, pierwszeństwo ma główny najemca (pracownik zatrudniony w zakładzie, do którego należy nieruchomość). Jeśli najemca zmarł, o wykup mieszkania mogą starać się jego krewni - współmałżonek, dzieci.

Sama procedura wykupu może być uruchomiona, jeżeli mieszkanie nie jest zadłużone, a wobec lokatorów nie ma żadnych zarzutów. Wypełniony formularz z zakładu pracy, umowa najmu mieszkania zakładowego albo decyzja o przydziale takiego mieszkania, zaświadczenie o zameldowaniu w tym lokalu, wypis o niezaleganiu z opłatami, ksero dowodu osobistego to podstawowe dokumenty, jakie są konieczne do rozpatrzenia wniosku o wykup mieszkania zakładowego.

Jeśli najemca, na którego była spisana umowa, nie żyje, a jego współmałżonek stara się wykupić takie lokum od zakładu, należy dodatkowo dołączyć akt skrócony małżeństwa i skrócony odpis aktu zgonu.

5 procent wartości mieszkania mają szansę zapłacić emeryci i renciści, a jeśli oni już nie żyją, ich współmałżonkowie mieszkający w tych mieszkaniach. W przypadku innych osób rabat do ceny mieszkania naliczany jest procentowo. I tak: za każdy pełny przepracowany w danej firmie rok pracownik ma prawo do 6 procent zniżki. Wynajem też wpływa korzystnie na cenę lokalu. Każdy pełny rok najmu oznacza następne 3 procent bonifikaty za lokum. Rabaty łącznie nie mogą przekroczyć jednak 95 procent wartości lokalu. Na takich też zasadach mieszkanie będą mogli wykupić pracownicy lub byli pracownicy Poczty Polskiej.

Obecni i byli kolejarze lub pracownicy spółek wydzielonych z PKP mają szansę stać się właścicielami mieszkań zakładowych. Takie samo prawo mają pracownicy (byli i obecni) firm, które razem z PKP stawiały bloki zakładowe dla PKP. Gdy główny najemca umrze, o wykup może starać się jego współmałżonek, dzieci czy inni krewni, pod warunkiem: musieli wcześniej mieszkać pod tym samym adresem, co najemca. Najwyższa bonifikata to 95 procent.

Wojskowa Agencja Mieszkaniowa wyprzedawała nawet po kilkaset lokali rocznie. Od Nowego Roku żołnierze i funkcjonariusze mogą korzystniej wykupywać mieszkania z zasobów wojska lub MSW. Mogą płacić tylko 5 lub 10 proc. wartości, zamiast - jak do niedawna - od 40 do 70 proc. wartości lokalu.

Umożliwiła to nowelizacja ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych.

95-procentowa zniżka przysługuje żołnierzom, którzy nabyli już prawo do wojskowej emerytury, wojskowym zwolnionym ze służby na skutek wypowiedzenia dokonanego przez siły zbrojne lub upływu okresu pozostawania w rezerwie kadrowej, emerytom i rencistom wojskowym, a także członkom rodziny wspólnie zamieszkującym z żołnierzem, emerytem lub rencistą wojskowym w dniu jego śmierci. W pozostałych przypadkach nowela przewiduje 90-procentową zniżkę.

Maksymalną wysokość bonifikaty ustalono na 200 tys. zł. W połowie 2013 r. średnia kwota, o którą pomniejszano wartość wykupowanych mieszkań, wynosiła ok. 95,5 tys. zł, a średnia odprawa mieszkaniowa - ok. 180 tys. zł.

Na wykup mieszkania mogą liczyć byli i obecni zatrudnieni w Lasach Państwowych, którzy przepracowali w tym przedsiębiorstwie minimum 3 lata albo pracują od przynajmniej trzech lat. Pierwszeństwo mają ci z nich, którzy takie mieszkania zajmują. Cena sprzedaży lokalu podlega łącznemu obniżeniu o 6 procent za każdy rok pracy i o 3 procent za każdy rok najmu tego lokalu.

Z szansy mogą również skorzystać osoby wynajmujące mieszkania zakładowe z zasobów Lasów co najmniej od 3 lat, które podpisały umowę na czas nieokreślony. W ich przypadku każdy pełny rok najmu to o 3 procent niższa cena za lokal, jednak rabat nie może być wyższy niż 45 procent.

Nadchodzą kolejne zmiany w formalnościach budowlanych - donosi "Rzeczpospolita". Nad projektem zakończyła już pracę Komisja Kodyfikacyjna Prawa Budowlanego.

Czytaj więcej w Money.pl

• Sprawdź, jakich mieszkań szukają Polacy
• Ceny walut pójdą w dół. Zobacz prognozy, ile wkrótce będą kosztować
• Ostry spór w budowlance. Chodzi o ponad 5 mld zł
• Deweloperzy ostrzegają przed zmianami w prawie