Wojna z Iranem wstrząsa rynkami. Ministrowie państw UE siadają do stołu

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen ogłosiła, że w związku z wojną na Bliskim Wschodzie i ryzykami surowcowymi trwają prace nad strategiami mającymi zmniejszyć wpływ wysokich cen gazu na ceny energii elektrycznej. Rozważa się m.in. lepsze wykorzystanie umów zakupu energii, wdrożenie środków pomocy publicznej oraz ewentualne subsydiowanie lub ograniczenie ceny gazu używanego do wytwarzania prądu.

Gwałtowny wzrost cen energii ponownie uczynił te środki pilnymi, choć były one dyskutowane jeszcze przed konfliktem między USA, Izraelem a Iranem. Obecne wydarzenia wymuszają przyspieszenie prac.

Wprowadzenie limitu cen gazu może wywołać wyraźne podziały wśród krajów UE. Podobny mechanizm utworzono po inwazji na Ukrainę w 2022 roku, ale nie został wcielony w życie i wygasł. Niektóre kraje, takie jak Niemcy i Niderlandy, sprzeciwiły się temu rozwiązaniu. Uzasadniały, że ograniczenie może zaszkodzić Europie w konkurowaniu o dostawy skroplonego gazu ziemnego (LNG) na arenie międzynarodowej, szczególnie względem rynków azjatyckich.

Działania wojenne na Bliskim Wschodzie doprowadziły do przerwania łańcuchów dostaw, co ma natychmiastowe skutki dla rynku gazu LNG. Szczególnie odczuwa to Europa, zależna również od dostaw z Bliskiego Wschodu. Nawet przy dużym udziale odnawialnych źródeł energii elektrownie gazowe często wyznaczają krańcową cenę energii elektrycznej, co oznacza, że skoki cen gazu przekładają się bezpośrednio na wyższe rachunki za prąd.

Aby zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne, UE korzysta ze wspólnej platformy zakupu gazu AggregateEU, uruchomionej w roku 2023. Mechanizm ten pozwala łączyć popyt przedsiębiorstw europejskich i zestawiać go z ofertami dostawców międzynarodowych, co ma zapewnić dostawy po konkurencyjnych cenach oraz ograniczyć wewnętrzną rywalizację państw członkowskich o zasoby gazu. Urzędnicy rozważają również inne środki krajowe, takie jak obniżki podatków i subsydia, co jednak budzi obawy o nierówności między bogatszymi a biedniejszymi krajami UE.

źródło: Reuters