Wydatki na obronność. Polska na czele Europy

Łącznie kraje świata wydały w 2023 roku na cele wojskowe 2,443 bln dolarów. Wydatki Polski wyniosły 31,6 mld dolarów i były 14. pod względem wielkości wśród państw świata - napisano w informacji prasowej SIPRI.

Globalne wydatki na wojsko rosły konsekwentnie od dziewięciu lat, ale wzrost o 6,8 proc. odnotowany w 2023 roku był największy od roku 2009. Wszystkie 10 państw o największych budżetach wojskowych, na czele z USA, Chinami i Rosją, zwiększyło swoje wydatki - podkreślono.

Bezprecedensowy wzrost wydatków wojskowych jest bezpośrednią odpowiedzią na pogorszenie światowego pokoju i bezpieczeństwa. Państwa priorytetowo traktują siłę militarną, ale ryzykują spiralę akcji-reakcji w coraz bardziej niestabilnym otoczeniu geopolitycznym i bezpieczeństwa - ocenił cytowany w komunikacie badacz SIPRI Nan Tian.

W komunikacie instytutu zwrócono uwagę, że zagraniczna pomoc wojskowa dla Ukrainy pomogła zmniejszyć różnicę pomiędzy wydatkami wojskowymi tego kraju a budżetem wojskowym Rosji. Moskwa przeznaczyła w 2023 roku na wojsko 109 mld dolarów, o 24 proc. więcej niż rok wcześniej.

Ukraina była na ósmym miejscu wśród krajów świata pod względem wielkości wydatków wojskowych. Wydatki te wzrosły w 2023 roku o 51 proc. do 64,8 mld dolarów - o 41 proc. mniej niż wydała Rosja. Jednak jeśli do krajowych wydatków dodać otrzymaną z zagranicy pomoc wojskową wartą co najmniej 35 mld dolarów, w tym 25,4 mld z USA, łączny wynik był tylko o 9 proc. mniejszy niż wydatki Rosji - obliczono.

Kraje NATO wydały na wojsko łącznie 1,341 bln dolarów, co stanowiło 55 proc. wydatków całego świata. Stany Zjednoczone z budżetem obronnym w wysokości 916 mld dolarów odpowiadały za 68 proc. łącznych wydatków NATO, choć odnotowano też wzrost udziału europejskich członków Sojuszu. Razem odpowiadały one za 28 proc. wydatków wojskowych w NATO, co było najwyższym wynikiem od dziesięciu lat - podkreślono.

"Dla europejskich państw NATO ostatnie dwa lata wojny na Ukrainie fundamentalnie zmieniły perspektywy bezpieczeństwa. Ta zmiana w postrzeganiu zagrożeń znajduje odzwierciedlenie w rosnącej części PKB przeznaczanej na wydatki wojskowe, przy czym natowski cel wynoszący 2 procent jest coraz częściej postrzegany jako punkt odniesienia, a nie próg do osiągnięcia" - ocenił analityk SIPRI Lorenzo Scarazzato.

W komunikacie przypomniano, że dekadę temu kraje NATO formalnie zobowiązały się do przeznaczania 2 proc. PKB na wojsko. W 2023 roku próg ten osiągnęło lub przekroczyło 11 spośród 31 państw Sojuszu - najwięcej, odkąd poczyniono to zobowiązanie.

SIPRI odnotował również wzrost wydatków wojskowych na Bliskim Wschodzie, w tym w Izraelu w związku z jego ofensywą w Strefie Gazy w odpowiedzi na atak Hamasu z października 2023 roku. Wydatki na wojsko znacznie wzrosły też w regionie Ameryki Środkowej i Karaibów, co wiązane jest z działaniami tamtejszych sił zbrojnych przeciwko zorganizowanej przestępczości.