Ewakuacja z Bliskiego Wschodu. Oto kto sfinansował powrót Polaków

W ciągu dwóch tygodni od ataku na Iran, który doprowadził do zawieszenia połączeń lotniczych w regionie, do Polski wróciło 14,3 tys. obywateli – poinformowało Ministerstwo Spraw Zagranicznych. W operację zaangażowały się m.in. MSZ i MON, a kluczową rolę w finansowaniu odegrała Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych.

Z informacji "Rzeczpospolitej" wynika, że część lotów ewakuacyjnych została sfinansowana ze środków unijnych w ramach programu rescEU. Operacje realizowały m.in. Polskie Linie Lotnicze LOT, które przewoziły nie tylko Polaków, ale także obywateli innych państw europejskich.

– Realizował je polski PLL LOT dla polskich i europejskich obywateli z 13 krajów – poinformował rzecznik MSZ Maciej Wewiór.

Łącznie zorganizowano 80 lotów powrotnych z różnych kierunków, m.in. z ZEA, Kataru, Bahrajnu czy Kuwejtu. Z tego tylko 10 stanowiły loty specjalne organizowane przez polski rząd, w tym dwa finansowane przez Komisję Europejską w ramach rescEU.

Pozostałe połączenia realizowały komercyjnie linie lotnicze z regionu, bez udziału finansowego Polski. Równolegle MSZ wspierał organizację transportu poprzez uzyskiwanie slotów lotniskowych dla przewoźników spoza Unii Europejskiej.

Wsparcia logistycznego udzielił również PKN Orlen, który pomógł w organizacji transportu lądowego, m.in. między Dubajem, Omanem i Arabią Saudyjską.

Loty ewakuacyjne o charakterze specjalnym – w tym medyczne i związane z bezpieczeństwem – finansowała RARS. Agencja dysponuje środkami z unijnego programu rescEU "Transport", w ramach którego otrzymała ponad 135 mln euro.

Na tej podstawie podpisano umowę z PLL LOT, który pozostaje w gotowości do realizacji operacji lotniczych i medycznych. W ramach programu przewoźnik wykonał pięć lotów ewakuacyjnych – dwa dla Polski i trzy dla Rumunii.

Część operacji przeprowadziło także Wojsko Polskie. W ramach kontyngentu na Bliskim Wschodzie wykonano trzy misje lotnicze, ewakuując łącznie 324 osoby.

Operacje tego typu mają charakter specjalny i są organizowane w krótkim czasie, często w zmiennych warunkach, co odróżnia je od standardowych połączeń rejsowych.

Budżet RARS w ostatnich latach znacząco wzrósł, szczególnie w okresie pandemii i po wybuchu wojny w Ukrainie - czytamy. Jednocześnie działalność agencji jest przedmiotem kontroli.

Jak wskazała Najwyższa Izba Kontroli, w latach 2021–2024 część zakupów realizowano bez zachowania zasad konkurencyjności, co mogło prowadzić do niegospodarności. Sprawą zajmuje się prokuratura, która bada m.in. działania byłego kierownictwa agencji.

Źródło: Rzeczpospolita