Nowe świadczenie. ZUS już wypłaca pieniądze

1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa o świadczeniu wspierającym dla osób z niepełnosprawnościami. Aby je otrzymać, należy najpierw zgłosić się do wojewódzkiego zespołu ds. orzecznictwa (WZON), który punktowo określi poziom potrzeby wsparcia danej osoby. Po wydaniu decyzji przez WZON osoba uprawniona powinna do ZUS złożyć wniosek o wypłatę świadczenia.

- Tylko do 19 kwietnia do ZUS-u wpłynęło ponad 8,4 tys. wniosków o świadczenie wspierające. 65,8 proc. z nich została złożona przez same osoby niepełnosprawne, 21,2 proc. przez pełnomocnika, a 13 proc. przez przedstawiciela ustawowego. Do tej pory ZUS rozpatrzył ok. 5,6 tys. wniosków. 1,5 tys. osób otrzymała już z ZUS-u świadczenie wspierające na łączną kwotę 18,5 mln zł – poinformował rzecznik Zakładu Paweł Żebrowski.

Przypomniał, że prawo i wysokość świadczenia wspierającego ustalane są przez ZUS na podstawie decyzji Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności.

- Dlatego tak ważna jest kolejność składania dokumentów. Jeśli osoba z niepełnosprawnością najpierw złoży do ZUS-u wniosek o świadczenie wspierające i nie będzie miała wydanej decyzji przez WZON o ustaleniu poziomu potrzeby wsparcia, to ZUS zgodnie z przepisem pozostawi taki wniosek bez rozpatrzenia - zaznaczył Żebrowski.

W marcu wiceminister rodziny, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych Łukasz Krasoń w wywiadzie dla PAP powiedział, że do WZON-ów wpływa "zatrzęsienie wniosków o świadczenie wspierające". Wówczas złożono ich ponad 150 tys.

Wiceminister zapowiedział, że po konsultacjach społecznych i opracowaniu poprawek ustawa o świadczeniu wspierającym zostanie znowelizowana.

- W samej ustawie zapisano, że po roku zostanie dokonana korekta, ale być może uda się to zrobić szybciej. Świadczenie wspierające jest krokiem do przodu, jeśli je skorygujemy, to wiele osób otrzyma dużo większe środki na koncie i będzie w stanie mocno poprawić swój los – podkreślił Krasoń.

Świadczenie wspierające jest wprowadzane w trzech etapach. Osoby z 87–100 pkt. mogą ubiegać się o nie od 2024 r., osoby z 78–86 pkt. – od 2025 r., a osoby z 70–77 pkt. – od 2026 r.

W innej sytuacji są osoby, które mają co najmniej 70 pkt., ponieważ będą one mogły uzyskać świadczenie wspierające od 2024 r., pod warunkiem że po 31 grudnia 2023 r. opiekunom tych osób będzie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego albo zasiłku dla opiekuna wypłacanego przez organ gminy.

Świadczenie wspierające wynosi od 40 do 220 proc. aktualnej wysokości renty socjalnej (obecnie wynosi ona 1780,96 zł). W zależności od poziomu potrzeby wsparcia będzie to: 95–100 pkt. – 220 proc. renty socjalnej; 90–94 pkt. – 180 proc. renty; 85–89 pkt. – 120 proc. renty; 80–84 pkt. – 80 proc. renty; 75–79 pkt. – 60 proc. renty i 70–74 pkt. – 40 proc. renty socjalnej.

O świadczenie wspierające mogą starać się osoby mające status osoby z niepełnosprawnością, potwierdzony w formie: orzeczenia o niepełnosprawności i jej stopniu, wydanego przez zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności, orzeczenia o niezdolności do pracy lub orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji wydanego przez lekarzy orzekających w ZUS; orzeczenia o inwalidztwie wydanego przed wrześniem 1997 r. przez komisje lekarskie ds. inwalidztwa i zatrudnienia.