Dochody budżetu państwa z podatku akcyzowego wzrosły z 79,8 mld zł w 2022 r. do 92,5 mld zł w 2025 r. Oznacza to nominalny wzrost o 16 proc. Z danych, jakie przedstawił w odpowiedzi na interpelację poselską wiceminister finansów Jarosław Neneman wyłania się jednak wyraźne hamowanie dynamiki oraz spadki w kilku ważnych kategoriach.
W 2023 r. całościowe wpływy z akcyzy (w tym z paliw) zwiększyły się o 6,3 proc., rok później o 6,5 proc., ale już w 2025 r. wzrost wyniósł tylko 2,4 proc. I to mimo podwyżek stawek obejmujących m.in. alkohol i wyroby tytoniowe.
Pod koniec lipca szczegółowe dane dotyczące wpływów z akcyzy na alkohol i papierosy przedstawił wiceminister finansów Jarosław Neneman w odpowiedzi na interpelację posła Roberta Dowhana (Koalicja Obywatelska). Obok danych za pełne lata 2022-25 wiceminister dołączył też te za pierwsze pięć miesięcy tego roku.
WIDEO"Łatwiej ukraść milion niż zarobić sto tysięcy". Złodzieje niemal bezkarni
Akcyza od alkoholu. Wpływy niemal stoją w miejscu
Najbardziej widoczna stagnacja dotyczy alkoholu etylowego, czyli przede wszystkim napojów spirytusowych. Wpływy budżetowe z tej kategorii wyniosły:
- 10,46 mld zł w 2022 r.,
- 9,9 mld zł w 2023,
- 10,33 mld zł w 2024,
- 10,416 mld zł w 2025.
Po czterech latach wpływy były więc o około 44 mln zł, czyli o 0,4 proc., niższe niż w 2022 r. Jednocześnie udział alkoholu etylowego we wszystkich dochodach z akcyzy zmniejszył się z 13,1 do 11,3 proc. Niewielki wzrost zanotowano w przypadku piwa. Dochody zwiększyły się z 3,66 do 3,74 mld zł, czyli zaledwie o 2 proc. Udział tej kategorii w całkowitych wpływach z akcyzy spadł do 4 proc.
Jeszcze gorzej wygląda sytuacja win, pozostałych napojów fermentowanych i wyrobów pośrednich. W 2022 r. budżet otrzymał z tego źródła 507,2 mln zł, a w 2025 r. 475,7 mln zł. Oznacza to spadek o 6,2 proc. Tylko między 2024 a 2025 r. dochody zmalały o blisko 19 proc.
Od 2022 r. stawki akcyzy na alkohol były sukcesywnie podnoszone. Między 2022 a 2025 r. stawka na alkohol etylowy i piwo wzrosła o około 15,8 proc., a na wino o ponad 16 proc. Dane o wpływach pokazują zatem, że podwyżki stawek nie przełożyły się na porównywalny wzrost dochodów.
Budżet coraz bardziej zależny od tytoniu
Znacznie lepiej dla budżetu wyglądały wpływy z wyrobów tytoniowych. Te wzrosły z nieco ponad 25,5 mld zł w 2022 r. do 31,1 mld zł w 2025 r. Do kasy państwa przybyło więc dodatkowe 5,6 mld zł, co daje wzrost o ponad 21 proc. Udział wpływów z "papierosowej" akcyzy wzrósł do 33,6 proc.
Jeszcze większą dynamikę zanotowano w nowych segmentach rynku nikotynowego. Wpływy z płynów do papierosów elektronicznych zwiększyły się z 229,9 mln zł w 2022 r. do blisko miliarda zł (993 mln zł) przed rokiem. To 4-krotny wzrost w ciągu czterech lat.
Paliwa dają najwięcej
Najważniejszym źródłem dochodów z akcyzy pozostają paliwa silnikowe. Wpływy z tego tytułu wzrosły z 33,85 mld zł w 2022 r. do 37,8 mld zł w 2025 r. Jednak ich udział w całej akcyzie zmniejszył się z 42,4 do 40,8 proc. Dochody z akcyzy od samochodów osobowych wzrosły w całym okresie z 2,89 do 4,25 mld zł.
Źródło: sejm.gov.pl.
Dziennikarz i wydawca money.pl od listopada 2024 roku. Wcześniej redaktor wiadomości serwisu radiozet.pl. Zaczynał od mediów akademickich i prasy lokalnej. Politolog z wykształcenia, dziennikarz z pasji, w meandrach świata ekonomii z wyboru. Szczególnie bliskie są mi sprawy społeczne.
